Ётоқхонага жойлашиш: битта ариза, икки рўйхат ва 10 кун

Қисқача жавоб. Давлат олий таълим ташкилотининг ётоқхонасига жойлашиш учун битта электрон ариза етарли: уни my.gov.uz порталида ёки исталган давлат хизматлари марказида тўлдирасиз. Хизмат учун пул олинмайди. Ариза 1-августдан ўқув йили якунига қадар қабул қилинади, ўрин бўшаган куни йўлланма тизим томонидан ўзи шаклланади, шундан кейин сизда шартнома тузиш ва биринчи ой тўловини тўлаш учун 10 иш куни қолади.

Бу тартиб Вазирлар Маҳкамасининг 2023-йил 14-августдаги 376-сон қарори билан тасдиқланган маъмурий регламентда ёзилган. Регламентга охирги икки ўзгартириш 2026-йил 28-январдаги 32-сон ва 29-январдаги 35-сон қарорлар билан киритилди — иккаласи ҳам имтиёзли рўйхат мезонлари ва уларни текшириш тартибига тегишли. Қуйида регламентнинг бандлари қадамма-қадам очиб берилган: қайси куни нима бўлади, қаерда йиқиласиз ва қандай текширасиз.

Вақт чизиғи: қайси куни нима бўлади

Регламент бутун жараённи тўрт босқичга бўлади ва ҳар бирига ижро муддати қўяди. Муддатларни ёдда тутинг — кечиккан қадам навбатни бекор қилади.

Йўлланма келиб тушган куннинг ўзида олий таълим ташкилоти сиз билан шартнома тузиши шарт — бу 22-бандда ёзилган. Яъни университет томонидан «эртага келинг» деган жавоб регламентга зид.

Ариза қаердан берилади ва неча пул туради?

376-сон қарорнинг 1-банди қатъий: давлат олий таълим ташкилотининг ётоқхонасига жойлашиш фақат давлат хизматлари марказлари ва (ёки) Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали электрон ариза бериш йўли билан бўлади. Учинчи йўл йўқ. Факултет деканатига қоғоз ариза олиб бориш, куратор орқали рўйхатга ёзилиш, комендантга мурожаат қилиш — буларнинг ҳеч бири тизимда навбат ҳосил қилмайди.

Хизмат пуллик эмас. Қарорнинг 3-банди «г» кичик банди ва регламентнинг 24-банди иккаласи ҳам буни ёзиб қўйган: электрон ариза бериш ва тўловни тизим орқали ўтказиш учун давлат хизмати ҳақи ундирилмайди. Битта истисно бор — 17-бандга кўра навбат ҳолати ҳақидаги кирувчи SMS-хабарлар учун тўлов ариза берувчининг ҳисобидан ечилади. Бу оператор тўлови, давлат хизмати ҳақи эмас; навбатни порталда бепул ҳам кузатасиз.

Ариза беришдан кейин ҳам сўровномадаги маълумотни таҳрирлаш мумкин (17-банд). Шу бандда яна икки ҳуқуқ бор: ётоқхонадаги, жумладан ўз факултетингиз бўйича бўш ўринлар сонини кўриш ва жараённинг исталган босқичида хизматдан воз кечиш.

Имтиёзли рўйхат: ким биринчи навбатда жойлашади

Регламент талабаларни иккита рўйхатга ажратади. Имтиёзли рўйхат — 5-бандда санаб ўтилган мезонларнинг бирига тушадиганлар. Умумий рўйхат — қолганлар. Ўрин бўшаганда йўлланма аввал имтиёзли рўйхат бўйича, кейин умумий рўйхат бўйича шаклланади (20-банд).

Тасдиқловчи маълумот асосида имтиёзли рўйхатга киритиладиганлар: «Меҳрибонлик уйлари» тарбияланувчилари, етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум талабалар; Ижтимоий реестр, «Темир дафтар», «Аёллар дафтари» ва «Ёшлар дафтари»га киритилган оила фарзандлари; И ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган талабалар; хорижий давлат фуқароси бўлган талабалар; битта оиладан бакалавриат кундузги шаклида икки ёки ундан ортиқ тўлов-шартнома асосида ўқиётган оила фарзандлари; Ижтимоий реестрга киритилган оилалар фарзандлари.

Ректор буйруғи асосида имтиёзли рўйхатга тушадиганлар: халқаро ва республика фан олимпиадалари ғолиблари; «Заковат» интеллектуал ўйинлари республика босқичи ғолиблари; «Йил талабаси» кўрик-танлови республика босқичи ғолиблари; «Талабалар театр студиялари» танловининг республика босқичи ғолиблари; ётоқхонада талабалар кенгаши раиси ва қават сардори бўлган талабалар.

Имтиёзни ўзингиз исботлаб юришингиз шарт эмас: 6-бандга кўра маълумот етти идоранинг ахборот тизимидан ўзи текширилади — Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ёшлар ишлари агентлиги, Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги. Аммо 7-бандда муҳим изоҳ бор: маълумот идоралараро платформада топилмаса, сиздан тасдиқловчи ҳужжат нусхасини сўрашга йўл қўйилади.

Умумий рўйхатда навбат қандай ҳисобланади?

Аввал имтиёзли рўйхат тўлдирилади, ундан ортган ўринлар курслар бўйича тақсимланади. 8-банд улушларни белгилайди: 1-курс учун 55–65 фоиз, 2-курс учун 15–20 фоиз, 3-курс ва ундан юқори курслар учун 20–25 фоизгача. Аниқ фоизни олий таълим ташкилоти ўзи танлайди ва шу маълумотни ҳар йили 1-августга қадар тизимга киритади (4-банд).

Курсга ажратилгани тўлмай қолса, бўш ўрин аввал қуйи курс талабалари орасида, сўнг курслар ўсиш тартибида юқори курс талабаларига қайта тақсимланади. Университет ўринларни факултетлар кесимида ҳам бўлиши мумкин.

Курс улуши ичида навбат 9-банддаги кетма-кетлик бўйича тузилади: битта оиладан бакалавриат кундузги шаклида икки ёки ундан ортиқ контракт асосида ўқиётган оила фарзандлари; кундузги шаклда ўқиётган талабалар; талаба қизлар (улушни ректор белгилайди); бакалавриат босқичи талабалари; университет жойлашган ҳудуддан бошқа ҳудудда доимий яшовчи талабалар; энг охирида — ариза берилган сана бўйича навбат.

Шу рўйхатнинг охирги қаторига эътибор беринг. Ариза санаси навбатни фақат юқоридаги бешта мезон тенг чиққанда ҳал қилади. 1-августда ариза берган тошкентлик кундузги талаба 20-августда ариза берган андижонлик кундузги талабадан автоматик устун эмас — ҳудуд мезони санадан юқорида туради.

Нима хато кетади — етти йиқилиш ҳолати

Регламентда навбатни бекор қиладиган бандлар аниқ ёзилган. Амалда талабалар айнан шу етти нуқтада ўриндан айрилади.

1. Йўлланма келди, 10 иш куни ўтди. 22-банд: йўлланма шакллангандан кейин 10 иш куни ичида шартнома тузмасангиз ёки биринчи ой тўловини тўламасангиз, йўлланма бекор қилинади.
2. Сўровномадаги камчилик 5 иш кунида тузатилмади. 18-банд тузатишга беш иш куни беради, 19-банд эса муддатда тузатилмаганини рад этиш асоси деб ёзади.
3. Сўровномада нотўғри маълумот кўрсатилди. Бу 19-банддаги иккинчи рад асоси. Рад этилган сўровнома тизим томонидан кўриб чиқилмасдан қолдирилади ва навбатдан чиқарилади.
4. «Навбатим ўтган йилдан қолган» деб кутиш. 10-банд: имтиёзли ва умумий рўйхатлардаги барча навбат ҳар ўқув йили якунида бекор қилинади ва август ойидан қайтадан тузилади. Ҳар йили янги ариза керак.
5. Ўтган йилги йўлланма билан келиш. 12-банд: йўлланма фақат тақдим этилган ўқув йили учун амал қилади.
6. Йўлланмасиз «келишиб» жойлашиш. 11-банд бир жумлада ёзилган: талабаларни ётоқхонага йўлланмасиз қабул қилиш тақиқланади. Бундай жойлашув расмий эмас ва текширувда бекор қилинади.
7. Хизматдан воз кечиб, кейин фикрни ўзгартириш. 19-банд: воз кечганингизда навбатга туриш ҳақидаги хабарнома ҳам, йўлланма ҳам сўровнома билан бирга бекор қилинади. Қайтадан кириш учун янги ариза ва янги навбат керак.

Рад этишнинг атиги иккита асоси бор

19-банднинг иккинчи хатбошиси тўғридан-тўғри ёзади: талабани ётоқхонага жойлаштириш бўйича давлат хизматини бошқа асосларга кўра рад этиш тақиқланади. Яъни регламент бўйича иккитадан бошқа рад асоси йўқ — нотўғри маълумот ва муддатда тузатилмаган камчилик.

Бу шуни англатадики, «қарздорлигинг бор», «ўзлаштиришинг паст», «шаҳар ичида яшайсан», «факултетимизга ўрин ажратилмаган» деган жавоблар расмий рад асоси бўла олмайди. Ҳудуд ва курс каби омиллар навбатдаги ўрнингизга таъсир қилади (8- ва 9-бандлар), лекин хизматни рад этиш учун асос эмас. Рад жавоби шу икки асосдан бирига таянмаса, 26-банд шикоят қилиш ҳуқуқини беради.

Тўлов ким томонидан белгиланади?

23-банд: ётоқхона учун ойлик тўлов миқдори ва муддатлари олий таълим ташкилоти томонидан белгиланади ҳамда шартномада ёзилади. Ягона республика нархи йўқ — ҳар университет ўз рақамини қўяди. Шунинг учун ариза беришдан олдин суммани ўз университетингиздан сўраб олиш керак.

Йўлланма билан бирга шартнома ва биринчи ой учун тўлов топшириқномаси тизим томонидан бирга шаклланади (22-банд) — яъни тўлов суммасини йўлланма қўлингизга текканда кўрасиз. Ижтимоий реестрга кирган оила фарзанди бўлсангиз, бу тўлов Давлат буджетидан қопланиши мумкин: бунинг алоҳида тартиби бор ва у ётоқхона тўловини қоплаш ҳақидаги мақоламизда ёзилган.

Мисол: 800 ўринли ётоқхона ва 94-навбат

Университетнинг ётоқхоналарида жами 800 ўрин бор. Имтиёзли рўйхат 260 ўринни олди, умумий рўйхатга 540 ўрин қолди. Сиз 2-курс талабасисиз, Самарқанддан келгансиз, кундузги шаклда ўқийсиз.

8-бандга кўра 2-курс улуши 540 нинг 15–20 фоизи: паст чегарада 81 ўрин, юқори чегарада 108 ўрин. Сизнинг умумий рўйхатдаги навбатингиз — 94.

• Ректор 2-курс улушини 15 фоиз қилиб белгиласа: 81 ўрин, сиз 94-навбатдасиз — жойлашмайсиз, навбатда қоласиз.
• Ректор 20 фоиз қилиб белгиласа: 108 ўрин, сиз 94-навбатдасиз — жойлашасиз.

Икки қарор орасидаги фарқ 27 ўрин, ва айнан шу фарқ сизнинг тақдирингизни ҳал қилади. Шунинг учун ариза беришдан олдин университетдан битта рақамни сўранг: бу йил 2-курсга умумий рўйхатдан неча фоиз ажратилган. Бу маълумот 4-бандга кўра ҳар йили 1-августга қадар тизимга киритилади, яъни университетда тайёр туради.

Фараз қилайлик, шартномада ойлик тўлов 250 000 сўм деб кўрсатилган. Йўлланма 12-сентабрда шаклланса, 10 иш куни 26-сентабрда тугайди: шу кунгача шартнома имзоланган ва 250 000 сўм тўланган бўлиши керак. 27-сентабрда келсангиз, йўлланма аллақачон бекор ва ўрин навбатдаги кейинги талабага ўтган.

Ариза беришдан олдин текширинг

1. Университетингиз давлат олий таълим ташкилотими — регламент фақат шуларга татбиқ этилади.
2. Имтиёзли рўйхат мезонларидан бирортасига тушасизми (5-банд). Тушсангиз, ҳужжат нусхасини тайёр сақланг: платформада маълумот топилмаса сўралади.
3. Бу йил 2-курс ёки ўз курсингизга умумий рўйхатдан неча фоиз ажратилгани.
4. Университетнинг ойлик тўлов суммаси ва тўлов муддатлари.
5. Электрон почта манзилингиз ва телефон рақамингиз порталда тўғри ёзилганми — йўлланма ва хабарнома шу манзилга келади.
6. Ижтимоий реестрдаги оила фарзанди бўлсангиз — тўловни қоплаш учун алоҳида ариза бериш кераклиги.
7. Ўтган йилги навбатингиз сақланмайди: янги ўқув йили учун янги ариза юборилган бўлиши шарт.

Бу тартиб кимга татбиқ этилмайди?

Регламентнинг 2-банди тўртта истиснони санайди: хорижий олий таълим ташкилотлари ётоқхоналари, нодавлат олий таълим ташкилотлари ётоқхоналари, ҳарбий олий таълим ташкилотлари ётоқхоналари ҳамда давлат-хусусий шериклик шартлари асосида қурилган ётоқхоналарнинг хусусий шерик учун тижорат мақсадида ажратилган ўринлари.

Яъни нодавлат университетда ўқийсангиз ёки хорижий филиалда таҳсил олсангиз, my.gov.uz орқали навбат тузилмайди — ўрин масаласи тўғридан-тўғри ўша ташкилот билан ҳал қилинади. Давлат-хусусий шериклик ётоқхонасида эса икки хил ўрин бўлади: давлат улушидагилар регламент бўйича, тижорат улушидагилар шартнома бўйича берилади.

Ўрин тегмаса: ижара тўловининг ярми қопланади

Навбат келмаса ёки ётоқхона сиғими етмаса, қонунчиликда иккинчи йўл бор. Олий таълим тўғрисидаги низомнинг 41-банди шундай ёзади: талабалар турар жойи билан қамраб олинмаган ва ўзига ҳамда ота-онасига тегишли бўлмаган уйда ижара ҳуқуқи асосида яшайдиган давлат олий таълим ташкилотлари талабаларининг 60 фоизига улар тўлайдиган ойлик ижара тўловининг 50 фоизи Давлат буджети ҳисобидан қоплаб берилади.

Шу бандда иккинчи қатлам ҳам бор: олий таълим ташкилотлари буджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан ижарада яшайдиган бошқа талабаларга ҳам ижара тўловининг бир қисмини қоплаши мумкин. Яъни 60 фоизлик квотага тушмасангиз ҳам университетнинг ўз жамғармасидан қоплаш сўраш йўли очиқ қолади.

Ҳисоб оддий. Ойлик ижара 1 500 000 сўм бўлса, 60 фоизлик квотага тушган талабага буджетдан 750 000 сўм қайтади, ўз чўнтагидан 750 000 сўм чиқади. Ётоқхонадаги ўрин бунга нисбатан қанчалик арзон эканини университетингизнинг ойлик тўлов суммаси билан солиштириб кўринг.

Битта техник шарт бор ва уни тушириб қолдириш қоплашдан айиради. 376-сон қарорнинг 1-бандига кўра талабалар билан тузиладиган турар жой ижара шартномалари давлат солиқ хизмати органларида солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали биометрик идентификация (Фасе-ID) ёрдамида электрон шаклда, реал вақт режимида ҳисобга қўйилади. Рўйхатга қўйилмаган оғзаки келишув тизимда кўринмайди.

Шу ерда яна битта тақиқ бор: 41-банд ётоқхоналардан қонунчиликда белгиланмаган бошқа мақсадларда фойдаланишни — ижарага бериш, олди-сотди, ҳадя — тақиқлайди. Яъни ётоқхонадаги ўрнингизни бошқа талабага пулга бериш мумкин эмас.

Боғлиқ материаллар

• Ётоқхона аризаси 2026: 1-курс учун ҳам имконият — жорий мавсум ва композит хизмат ҳақида.
• Ётоқхона тўлови Давлат буджетидан қопланади — Ижтимоий реестрдаги оила фарзанди учун ариза тартиби.
• Баллингизга мос йўналишлар — қайси ОТМга қайси балл билан кириш мумкинлиги.
• Машқ тестлари — фан ва мавзу бўйича бепул машқ.

Шу мавзуда яна: Ётоқхона учун қанча тўлайсиз ва жойлашишда нима олиб борасиз

Манба: Вазирлар Маҳкамасининг 2023-йил 14-августдаги 376-сон қарори ва у билан тасдиқланган маъмурий регламент (lex.uz/uz/docs/-6568679), 2026-йил 28-январдаги 32-сон ва 29-январдаги 35-сон қарорлар таҳририда; Олий таълим тўғрисидаги низом, 41-банд, рўйхат рақами 3807 (lex.uz/uz/docs/-8117474) (текширилган сана: 2026-09-04)