Боғча тарбиячиси ишдан ажралмай бакалавр бўлади: шартлари
2026/2027-ўқув йилидан боғчада ишлаётган ўрта махсус маълумотли тарбиячи иш жойини тарк этмасдан бакалавр дипломини олиши мумкин. Бунинг учун янги шакл жорий этилди: ҳафтада бир кун педагогика олийгоҳида, беш кун ўз боғчасида. Шу билан бирга педагогика йўналишидаги барча бакалавр талабаларининг билими энди ҳар йили ташқи диагностикадан ўтказилади — бу ҳам давлат, ҳам нодавлат олийгоҳга тегишли.
Аввал қандай эди, энди қандай
Боғчада ишлаётган тарбиячи учун бакалавр дипломини олишнинг амалий йўли кам эди: ишдан ажралиб кундузги босқичга кириш ёки иш билан ўқишни бирлаштиришга уриниш. Янги тартиб шу тугунни ечади.
| Нима | Илгари | 2026/2027 дан |
|---|---|---|
| Боғча тарбиячиси бакалавр бўлиши | Ишдан ажралиб ёки сиртқи излаб | Дуал шакл: 1 кун олийгоҳ, 5 кун иш |
| Педагогика талабаси билими | Фақат ўз олийгоҳи баҳолайди | Ҳар йили ташқи диагностика |
| Нодавлат олийгоҳ талабаси | Диагностика қамрамас эди | Давлат билан бир қаторда қамралади |
| Малака ошириш курси | Тарбиячи ишдан ажраларди | Дуал талабага жалб этилмайди |
Ким топшира олади ва нечта йил стаж керак?
Талаб учта ва улар бирга бажарилиши керак:
- ўрта махсус маълумот бўлиши (педагогика коллежи ёки техникуми);
- давлат ёки нодавлат боғчада камида уч йил ишлаган бўлиш;
- бакалавриатга қабулнинг амалдаги тартиби бўйича тест синовидан ўтиш.
Учинчи шарт энг кўп эътибордан четда қолади. Дуал шакл имтиҳонсиз кириш эмас: тарбиячи ҳам бошқа абитуриент каби тест топширади. Фарқ фақат ўқиш режимида ва кимга очиқлигида.
Ҳафтада бир кун олийгоҳда, беш кун боғчада
Ўқув жараёни тўлов-шартнома асосида ташкил этилади, яъни бу йўналишда грант кўзда тутилмаган. Талаба бир вақтнинг ўзида ходим бўлиб қолади: ойлиги, стажи ва иш ўрни сақланади.
Ҳужжатда алоҳида бир банд бор: дуал шаклда ўқиётган педагог ишлаб чиқаришдан ажралган ҳолда малака ошириш курсларига жалб этилмайди. Яъни ўша тарбиячи бир йилда икки марта — курсга ҳам, ўқишга ҳам — ишдан узилиб кетмайди.
| Қадам | Ким бажаради | Муддат ёки шарт |
|---|---|---|
| Камида 3 йил боғчада ишлаш | Тарбиячи | Ўрта махсус маълумот билан |
| Тест синовига ҳужжат топшириш | Тарбиячи | Бакалавриат қабулининг умумий тартиби |
| Қабул параметрини тасдиқлаш | Давлат комиссияси | Ҳудуддаги эҳтиёжга қараб |
| Ўқишга қабул | Педагогика олийгоҳи | Фақат ўз ҳудудингиздаги олийгоҳ |
| Ўқиш | Талаба-тарбиячи | Ҳафтада 1 кун олийгоҳ, 5 кун боғча |
| Тўлов | Талаба-тарбиячи | Тўлов-шартнома асосида |
Фақат ўз ҳудудингиздаги олийгоҳга
Бу қоида йўлни жиддий торайтиради: дуал шаклга педагогика олийгоҳлари фақат ўша ҳудуддаги боғчаларда ишлаётган педагогларни қабул қилади. Тошкентдаги олийгоҳга вилоятдан бориб ўқиш бу шаклда ишламайди.
Қабул параметрлари ҳам марказдан бир хил белгиланмайди — улар ҳудуддаги эҳтиёждан келиб чиқиб, таълим ташкилотларига қабул бўйича давлат комиссияси томонидан тасдиқланади. Демак ўринлар сони вилоятдан вилоятга фарқ қилади.
Педагогика талабаларининг билими ҳар йили текширилади
Иккинчи ўзгариш кенгроқ доирани қамрайди. 2026/2027-ўқув йилидан педагог кадрлар тайёрлайдиган давлат ва нодавлат олийгоҳларда бакалавр босқичи талабаларининг билими ҳар йили тасдиқланган режа-жадвал асосида ташқи диагностикадан ўтказилади.
Бу оралиқ ёки якуний назорат эмас. Ташқи диагностика олийгоҳнинг ўзидан ташқарида ўтказилади ва унинг мақсади ҳужжатда очиқ ёзилган: педагог кадрлар тайёрлаш сифатини таҳлил қилиш. Яъни биринчи навбатда олийгоҳ баҳоланади, талаба эмас.
Касбий сертификат: 2028/2029 дан, ихтиёрий ва бепул
Бу ерда аниқлик керак, чунки хабар тарқалганда кўпинча нотўғри ўқилади. Касбий сертификатлаш ҳозир жорий этилмайди ва мажбурий эмас:
- Ўзбекистон миллий педагогика университетида — 2028/2029-ўқув йилидан;
- Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги тизимидаги педагогика олийгоҳларида — 2029/2030-ўқув йилидан;
- фақат халқаро таълим дастурлари жорий этилган бакалавриат йўналишларининг битирувчи курс талабаларига;
- якуний давлат аттестацияси билан бирга, ўз хоҳишига кўра ва бепул.
Яъни диплом олиш учун сертификат шарт қилиб қўйилгани йўқ. Ҳужжатда сертификат синови аттестациянинг ўрнига эмас, унинг ёнига қўйилган.
Нима хато тушунилади
- «Энди тарбиячилар имтиҳонсиз олийгоҳга киради» — йўқ, тест синови сақланади.
- «Дуал шакл бепул» — йўқ, тўлов-шартнома асосида.
- «Сертификациз диплом берилмайди» — йўқ, сертификатлаш ихтиёрий ва у 2028/2029 дан бошланади.
- «Бу фақат давлат олийгоҳларига тегишли» — ташқи диагностика нодавлат олийгоҳларни ҳам қамрайди.
Ишлаб чиқилган мисол
Андижон вилоятидаги боғчада тўрт йилдан бери ишлаётган тарбиячи, ўрта махсус маълумотли. У 2027-йилги қабулда умумий тест синовига ҳужжат топширади, баллни тўплаб, Андижондаги педагогика олийгоҳининг мактабгача таълим йўналишига дуал шаклда контракт билан қабул қилинади. Ўқиш давомида у боғчадаги иш ўрнини, ойлигини ва стажини сақлайди: ҳафтанинг бир куни олийгоҳда, қолган беш куни боғчада. Шу даврда уни ишдан ажратиб малака ошириш курсига юбора олишмайди. Тошкентдаги олийгоҳга ўтиш эса бу шаклда мумкин эмас — ҳудуд шарти буни ёпади.
Шу ҳафта нима қилиш керак
- Стажингизни ҳисобланг: боғчадаги узлуксиз иш даври уч йилга етадими.
- Ўз ҳудудингиздаги педагогика олийгоҳида бу йўналиш борлигини аниқланг — рўйхат қарорнинг 2-иловасида.
- Контракт суммасини олдиндан сўранг: дуал шаклда грант йўқ.
- Тест синовига тайёргарликни бошланг — қабул умумий тартибда ўтади.
Педагогика йўналишидаги талаба бўлсангиз, ташқи диагностика жадвали ўқув йили бошида эълон қилинади; унга алоҳида тайёргарлик талаб этилмайди, чунки у ўқув дастуридаги билимни ўлчайди.
Боғлиқ мавзулар
- Имтиёзли диплом билан битирсангиз — катта ўқитувчи лавозими
- Университетда фанни ўзингиз танлайсиз: кредит-модуль қоидалари
- 1-курс талабаси учун қўлланма: ҳуқуқлар ва дарс қолдириш чегараси
- Ким абитуриент бўла олади: тўрт тоифа ва рўйхатнинг икки босқичи
Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 24-июндаги 321-сон қарори (lex.uz/uz/docs/-8286944), 2-, 3- ва 5-бандлар. Асос: Президентнинг 2025-йил 28-апрелдаги ПФ-73 ва 2026-йил 5-февралдаги ПФ-19 фармонлари. Текширилган сана: 2026-йил 3-сентабр.
