Таълим кредити: контрактни тўлашга пул етмаса — кимга фоизсиз берилади

Қисқача жавоб. Контракт тўловини бирданига тўлай олмаганлар учун давлатнинг таълим кредити тизими бор: маблағ Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Таълим кредитини молиялаштириш жамғармаси ҳисобидан тижорат банклари орқали ажратилади. «Камбағал оилалар реестри»га киритилган оилаларнинг талаба фарзандларига эса алоҳида шарт амал қилади: GPA 3,5 ва ундан юқори бўлса, кейинги ўқув йили учун кредит фоизсиз берилади.

Таълим кредити нима ва кимга берилади?

Бу — тўлов-контракт асосида ўқиш учун бериладиган мақсадли кредит. Уни талаба ёки унинг номидан яқинлари тижорат банки орқали расмийлаштиради, маблағ эса тўғридан тўғри олий таълим ташкилотининг ҳисобига ўтказилади. Тизим олий таълим билан чекланмайди: ўрта махсус ва профессионал таълим ташкилотларида ўқиш учун ҳам амал қилади.

Алоҳида йўналиш сифатида хотин-қизларнинг тўлов-контракт асосида ўқиши учун таълим кредитлари ажратиш тартиби ҳам белгиланган.

Фоизсиз кредит кимга тегишли?

578-сон қарор билан киритилган қўшимча шартга кўра, «Камбағал оилалар реестри»га киритилган оилаларнинг талаба фарзандлари учун қуйидаги шарт бажарилса, кейинги ўқув йилига фоизсиз таълим кредити ажратилади:

Муҳим жиҳат: талаба оиласининг реестрдаги мақоми қўлда текширилмайди — маълумот Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг ахборот тизимидан олинади ва у HEMIS (олий таълим жараёнларини бошқариш тизими) билан интеграция қилинган. Яъни GPA кўрсаткичингиз ҳам, оила мақоми ҳам тизимда автоматик кўринади.

GPA 3,5 ни қандай ҳисоблаш мумкин?

GPA — семестрдаги барча фанларнинг кредит ҳажмига қараб оғирланган ўртача баҳоси. Уни олдиндан ҳисоблаб кўриш учун сайтимиздаги GPA калкуляторидан фойдаланинг: фанлар, кредитлар ва баҳоларни кирицангиз, натижани дарҳол кўрсатади. 3,5 чегарасига етмаётган бўлсангиз, қайси фанни кўтариш кераклиги ҳам кўринади.

Кредит олиш учун нима қилиш керак?

1. аввал шартномани расмийлаштиринг — бланка kontrakt.edu.uz платформасидан олинади;
2. тижорат банкига мурожаат қилиб, таълим кредити бўйича ҳужжатлар рўйхатини олинг;
3. олий таълим ташкилотининг молия бўлимидан шартнома реквизитларини сўранг;
4. тўлов муддатини ёдда тутинг: камида 25 фоиз 15-октабргача тўланиши шарт, акс ҳолда қабул буйруғи чиқмайди.

Профессионал таълимда қандай имконият бор?

Профессионал таълим муассасаларида (техникум, коллеж) тўлов-контрактга қабул қилинган етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган ўқувчилар ҳамда ижтимоий ҳимояга муҳтож оила фарзандларининг ўқиш харажатлари Давлат буджети ҳисобидан қопланади. Бундан ташқари, «Камбағал оилалар реестри»даги оилалар фарзандлари грант учун ўтиш балининг 80 фоизини тўпласа, қабул параметрларидан ташқари қўшимча давлат гранти асосида ўқишга қабул қилинади.

Нималарга эътибор бериш керак?

Кредит — қарз, яъни уни қайтариш мажбурияти бор. Шунинг учун ойлик тўлов, муддат ва имтиёзли давр шартларини банк билан ёзма аниқлаштиринг. Фоизсиз шарт фақат юқоридаги тоифага ва фақат GPA талаби бажарилганда амал қилади — кейинги йили GPA тушиб кеца, шарт ҳам ўзгаради.

Шу мавзуда яна: Ёшлар дафтари: контракт ярмигача давлат тўлайди, лекин шарт бор

Шу мавзуда яна: Ётоқхона учун қанча тўлайсиз ва жойлашишда нима олиб борасиз

Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентабрдаги 578-сон қарори. Ҳужжат матни: lex.uz. Текширилган сана: 2026-йил 26-август.

Яна ўқинг: Кредит тўловлари ҳам 12 фоиз солиқдан озод.

Кредит ягона йўл эмас: айрим вилоятларда контракт ҳоким қарори билан қопланади ва бу маблағ қайтарилмайди.

Кредит қанча берилади: курсга ва баҳога қараб

Миқдор ҳаммага бир хил эмас. Президентнинг 2024-йил 27-майдаги ПФ-82-сон Фармонига кўра 2024/2025-ўқув йилидан бошлаб қуйидаги тартиб амал қилади:

Яъни биринчи курсда кредит контрактни тўлиқ қоплайди. Иккинчи курсдан бошлаб баҳоларингиз ҳисобга олинади: ўртача кўрсаткич «3» дан пастга тушса, кредит 80 фоизгача қисқаради ва қолганини ўзингиз тўлайсиз.

Битта истисно бор: «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри»га киритилган оилалар фарзандлари бу чекловга тушмайди.

Кимга умуман берилмайди

Фармонда битта қатъий шарт бор: таълим кредити фақат кундузги таълим шаклида ўқиётган талаба ва ўқувчиларга ажратилади. Сиртқи ёки кечки шаклда ўқиётган бўлсангиз, бу йўл ёпиқ.

Ариза қаердан берилади

Ариза Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг та’lim-krediti.mf.uz ахборот тизими ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали топширилади. Маблағ Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Таълим кредитини молиялаштириш жамғармасидан ажратилади.

Маълумотларингиз автоматик текширилади: ОТМ талабалари учун — kontrakt.edu.uz ва HEMIS тизимларидан, профессионал таълим ўқувчилари учун — prof.edu.uz дан. Шунинг учун шартномангиз шу тизимларда шакллантирилган бўлиши шарт; агар ОТМингиз ўз дастуридан фойдаланса, у вазирлик тизимларига интеграция қилинган бўлиши мажбурий.

Амалий ҳисоб

Фаразан, 1-курс талабасининг контракти 14 миллион сўм. Кредит тўлиқ сумма миқдорида ажратилади, яъни 15-октабргача тўланадиган 25 фоиз — 3,5 миллион сўм — ҳам шу ҳисобдан қопланади.

Учинчи курсга ўтганда ўртача баҳоси «3» дан паст бўлса, ўша йилги кредит контрактнинг 80 фоизигача бўлади: 14 миллион контрактда бу 11,2 миллион, қолган 2,8 миллионни ўзи тўлайди.

Манба: Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 27-майдаги ПФ-82-сон Фармони «Олий ва профессионал таълим ташкилотлари талабалари ва ўқувчиларига буджет маблағлари ҳисобидан таълим кредитини ажратиш тартибини такомиллаштириш тўғрисида» — lex.uz/uz/docs/-6940854. Текширилган сана: 2026-йил 2-сентабр.

Шу мавзуда яна: Магистратурадаги хотин-қизларга контракт қопланади (ариза 15-сентабргача)