Universitetda fanni o'zingiz tanlaysiz: kredit-modul qoidalari
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. Universitetda dars jadvali sizga tayyor holda berilmaydi — uning bir qismini o'zingiz tuzasiz. Rasmiy nizomga ko'ra har bir talaba shaxsiy ta'lim trayektoriyasini shakllantiradi: namunaviy o'quv reja va tanlov fanlari katalogi asosida qaysi fanlarni o'qishini o'zi belgilaydi. Tanlangan fanlarni har semestrning birinchi haftasi ichida o'zgartirish ham mumkin.
Shaxsiy ta'lim trayektoriyasi nima?
Bu — siz tanlagan va sizga ketma-ketlikda bilim to'plash imkonini beradigan o'quv yo'li. Nizomda yozilishicha, turli ta'lim trayektoriyalari natijada bir xil malaka olishga olib kelishi mumkin: ya'ni bitta diplomga bir necha yo'l bilan borish mumkin.
Trayektoriyani talaba mustaqil ravishda, guruh murabbiyi yordamida tuzadi. Har o'quv yilidan oldin unga o'zgartirish yoki qo'shimcha kiritish mumkin.
1-kurs talabasi fanlarga qanday yoziladi?
| Qadam | Nima bo'ladi |
|---|---|
| 1 | Guruh murabbiyi ro'yxatga olish xizmatidan login va parol oladi va sizga beradi |
| 2 | Ta'lim jarayoni va ta'lim dasturi tushuntiriladi, talaba portalidan foydalanish o'rgatiladi |
| 3 | O'qituvchilar o'z fanlari bo'yicha tanishtiruv taqdimoti o'tkazadi |
| 4 | Majburiy va tanlov fanlari bilan tanishasiz |
| 5 | Talaba portali orqali fanlarga ro'yxatdan o'tasiz |
Diqqat qiling: 1-kurs talabalarini ro'yxatdan o'tkazish akademik va kasbga yo'naltirish tadbirlari o'tkazilgandan keyin boshlanadi. Ya'ni tanishtiruv taqdimotlarini o'tkazib yubormang — aynan o'sha yerda qaysi tanlov fanini olishni hal qilasiz.
Fikringizni o'zgartirsangiz nima bo'ladi?
Nizomda aniq yozilgan: talabalar tanlagan fanlarini har semestrning dastlabki birinchi haftasi ichida o'zgartirishi mumkin. Birinchi hafta o'tgach, tanlov qat'iylashadi.
Yana bir holat bor: agar biror fanga yozilganlar soni yetarli bo'lmasa, ro'yxatga olish xizmati sizga trayektoriyani o'zgartirish zarurligi haqida xabar beradi. Ya'ni tanlov fani ochilmasligi ham mumkin.
Ro'yxatga olish xizmati kim va nima qiladi?
| Ro'yxatga olish xizmati nima qiladi |
|---|
| O'quv jarayoni jadvalini tuzadi va bajarilishini nazorat qiladi |
| Talabalarning fanlarga ro'yxatdan o'tishini nazorat qiladi |
| Akademik guruhlarni shakllantiradi |
| Oraliq, yakuniy baholash va davlat attestatsiyasini nazorat qiladi |
| Transkript shakllarini tuzadi va ma'lumotlarni kiritadi |
| Talabalar kontingenti bo'yicha statistikani yuritadi |
Bu xizmat o'quv-metodik bo'lim tarkibida ishlaydi. Har bir talabani ro'yxatdan o'tkazish sanasi va vaqtini ham u belgilaydi — odatda GPA ko'rsatkichi va kontrakt to'lovi amalga oshirilganiga qarab. Ya'ni to'lov kechiksa, fanlarga yozilish ham kechikadi.
Bir yilda nechta kredit va qanday dars turlari bor?
Ta'lim dasturi bir akademik o'quv yiliga 60 kredit to'g'ri kelishini hisobga olib tuziladi. Har bir ta'lim elementi uchun kamida 6 ta ta'lim natijasi ko'rsatiladi.
Dars turlari ro'yxati keng: ma'ruza, seminar, amaliy mashg'ulot, laboratoriya ishi, kollokvium, kurs ishi, yakka tartibdagi mashg'ulot, maslahat, mustaqil ta'lim, mustaqil ish, o'quv dala amaliyoti, malakaviy amaliyot, stajirovka va bitiruv malakaviy ishi.
Ta'lim dasturi katalogini qayerdan topasiz?
Oliygoh ta'lim dasturi katalogi va o'qitish sharoitlari to'g'risidagi batafsil ma'lumotni o'z veb-saytiga o'quv yili boshlanishidan kamida bir oy oldin joylashtirishi shart. Ya'ni sentabrda boshlanadigan o'quv yili uchun katalog avgustda saytda bo'lishi kerak.
Agar katalog saytda yo'q bo'lsa, bu nizom talabining bajarilmaganini bildiradi — dekanatdan so'rashga to'liq haqingiz bor.
Bu tizim nima uchun kerak?
Kredit-modul tizimi Yevropaning ECTS tizimiga asoslangan. Uning asosiy foydasi — kreditlarning ko'chirilishi: bir oliygohda to'plangan kreditlar boshqasida tan olinishi mumkin. Aynan shu akademik mobillikni, ya'ni bir semestrni boshqa universitetda o'qish imkonini beradi.
Akademik mobillik shartlari haqida alohida maqolada yozganmiz. GPA qanday hisoblanishi bu yerda, 1-kurs talabasi uchun umumiy qo'llanma esa shu maqolada.
Manba: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son qarori bilan tasdiqlangan nizom (lex.uz/uz/docs/-5193564), 2-bob 4-band, 3-bob 5–9-band, 7-bob 33–40-band; Oliy ta'lim to'g'risidagi nizom (ro'yxat raqami 3807), 5-bob 23–24-band. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust.
