Мактабга тайёргарлик 2026: битта болага 600 мингдан 2 млн сўм
Янги ўқув йилига саноқли кун қолди ва оилалар ҳисобни бир хил савол билан бошлайди: битта болани мактабга тайёрлаш қанчага тушади. Кўчада олинган сўровнома жавоб беради — 600 минг сўмдан 2 миллион сўмгача, баъзи оилаларда ундан ҳам юқори.
Фарқ катта, чунки харажат битта нарсага эмас, олтита бандга бўлинади ва ҳар бирида оила ўз танловини қилади.
Битта боланинг ҳисоби
| Буюм | Нарх (сўм) |
|---|---|
| Мактаб формаси | 600 000 |
| Кўйлак | 110 000 |
| Юбка | 200 000 |
| Сумка | 130 000 |
| Оёқ кийим | 300 000 |
| Ўқув қуроллари (2 болага) | 400 000 |
| Битта болага жами | 1 540 000 |
Бу битта оиланинг жавоби ва у юқори чегарага яқин. Бошқа оилалар барча харидни 800 минг сўм атрофида ёпган. Фарқнинг сабаби кейинги бўлимда.
Нега битта оилада 800 минг, бошқасида 2 миллион
Уч омил ажратади:
- Форма тикилганми ёки сотиб олинганми. Айрим оилалар кийимни ўзлари тиктиради — бу тайёр формага нисбатан сезиларли арзон тушади.
- Ўтган йилдан қолган кийим ишлатиладими. Сумка, оёқ кийим ва устки кийим кўп ҳолларда иккинчи йилга етади.
- Нечта фарзанд. Харажат қўшилиб боради, лекин баъзи буюмлар каттадан кичикка ўтади.
Уч фарзандли оилада ҳисоб қандай кўринади
Сўровномада уч фарзанди бор ота-она рақам берди: кийим-кечакка 3 миллион сўмдан ортиқ, ўқув қуролларига 2,5 миллион сўмдан ортиқ. Жами 5,5 миллион сўмдан юқори.
Бошқа ота-она икки бола учун тафсилотни очди: иккита шим 600-700 минг, иккита оқ кўйлак яна 700 минг, иккита кроссовка 500 минг, қолган канстоварлар билан бирга 2-2,5 миллион сўм.
Иккала жавобдан бир хил нисбат чиқади: битта болага ўртача 1,2-1,8 миллион сўм. Яъни фарзанд сони ошгани билан битта болага тушадиган харажат кескин камаймайди.
Давлат нимани қоплайди
Бир банд харажатдан чиқади. Биринчи синфга борадиган болаларга «Президент совғаси» топширилади — 12 номдаги ўқув қуролларидан иборат тўплам. Бу йил биринчи синфга 795 мингдан ортиқ бола қабул қилиниши режалаштирилган ва совғалар вилоятларга етказиб берилмоқда.
Яъни 1-синф ота-онаси учун жадвалдаги «ўқув қуроллари» қаторининг бир қисми ёпилади. 2-синфдан юқорисига бу қўллаб-қувватлаш тегишли эмас.
Харажат қайси бандга тушади
Сўровномадаги жавобларни умумлаштирсак, пул тўрт йўналишга бўлинади ва уларнинг оғирлиги бир хил эмас:
- Кийим ва поябзал — энг катта улуш. Форма, кўйлак, шим ёки юбка, оёқ кийим биргаликда ҳисобнинг ярмидан кўпини олади. Битта оилада бу 1,2 миллион сўмга чиққан.
- Ўқув қуроллари. Иккита болага 400 мингдан бошланиб, уч фарзандли оилада 2,5 миллионгача кўтарилган. Бу банд рўйхатга қанчалик қатъий амал қилинишига боғлиқ.
- Сумка. 130 минг сўм атрофида, лекин бу ҳар йили янгиланадиган буюм эмас.
- Спорт формаси ва қўшимчалар. Сўровномада алоҳида ажратилмаган, одатда сентабрдан кейин олинади.
Бу рақамларни қандай нотўғри ўқишади
- «Ўртача 1,5 миллион» деб умумлаштириш. Ўртача йўқ — иккита аниқ гуруҳ бор: тикадиган ва тайёр оладиган оилалар. Улар орасида икки баробар фарқ туради.
- Канстоварни кичик харажат деб ҳисоблаш. Сўровномада у иккита болага 400 мингдан бошланиб, учта болада 2,5 миллионгача чиқди.
- Ҳаммасини бир кунда олиш. Сентабр бошида нарх энг юқори бўлади; устки кийим ва спорт формаси кечроқ олинса ҳисоб ўзгаради.
Икки оиланинг ҳисоби ёнма-ён
Битта фарзанди бор икки оилани солиштирамиз. Биринчиси ҳамма нарсани тайёр ҳолда олади: форма 600 минг, кўйлак 110 минг, юбка 200 минг, сумка 130 минг, оёқ кийим 300 минг, ўқув қуроллари 200 минг — жами 1 540 000 сўм.
Иккинчиси формани тиктиради ва ўтган йилги сумка билан оёқ кийимни қолдиради: форма 250 минг, кўйлак 110 минг, юбка 200 минг, сумка 0, оёқ кийим 0, ўқув қуроллари 200 минг — жами 760 000 сўм.
Фарқ — 780 минг сўм, яъни икки баробар. Иккала бола ҳам бир хил мактабга, бир хил формада боради. Фарқни сифат эмас, иккита қарор ҳосил қилган: тикиш ва қайта ишлатиш.
Харажатни камайтиришнинг аниқ йўллари
- Формани тиктириш — сўровномадаги энг катта фарқни шу банд беради.
- Сумка ва оёқ кийимни ўтган йилдан қолдириш.
- Канстоварни рўйхат бўйича олиш: ўқитувчи берган рўйхатдан ташқари харид харажатнинг катта қисмини ташкил қилади.
- 1-синф бўлса «Президент совғаси» таркибини олдиндан билиб олиш — у ердаги буюмлар қайта сотиб олинмайди.
Мактабдан кейинги босқичга тайёргарлик ҳам харажат режаси талаб қилади: ўтиш баллари ва машқ тестлари бепул, контракт нархлари эса ОТМ саҳифаларида кўрсатилган.
Шу мавзуда яна: Хорижга кетганда мактабдан чиқариш: my.gov.uz орқали, 5 иш куни
Шу мавзуда яна: Президент мактабига қабул: 4-синфдан кейин, бир ўринга 179 талабгор
Манба: Kun.uz кўча сўровномаси (2026-йил август) ва Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг «Президент совғаси» бўйича расмий эълони. Текширилган сана: 2026-йил 31-август.
