Chet elga ketayotgan bolani maktabdan chiqarish tartibi o'zgardi
Chet elga ketayotgan oila bolasini maktabdan chiqarib olishi 2-sentabrdan davlat xizmatiga aylandi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirining 17-avgustdagi buyrug'i eski maktab nizomining 4-bobini bekor qildi. Endi tartibni Vazirlar Mahkamasining 13-iyuldagi 380-son qaroriga ilova qilingan reglament belgilaydi. Ariza Davlat xizmatlari markazi (DXM) yoki my.gov.uz orqali beriladi, komissiya 5 ish kunida qaror chiqaradi, xizmat bepul.
Kimga tegishli va kimga tegishli emas
Reglament 18 yoshgacha bo'lgan o'quvchiga taalluqli. Maktab bilan birga o'rta maxsus va kasbiy ta'lim tashkilotlari ham kiradi, ya'ni texnikum o'quvchisi ham shu yo'l bilan chiqariladi. Sabab to'rt xil bo'lishi mumkin: ota-onaning xorijda o'qishi, ishlashi, uzoq muddatli davolanishi yoki boshqa maqsadda doimiy yoxud vaqtincha yashash uchun ketishi.
O'zbekiston ichida bir maktabdan boshqasiga o'tkazish bu reglamentga kirmaydi. U 2022-yil 1-iyundagi VM 295-son qarori bilan tasdiqlangan alohida davlat xizmati bo'yicha yuradi. Farzandingiz xorijdagi universitetga kirayotgan bo'lsa va 18 yoshga to'lgan bo'lsa, bu reglament ham kerak emas: u maktabni tugatgan.
Vaqt chizig'i: arizadan chiqarishgacha
| Qadam | Kim | Muddat |
|---|---|---|
| Ariza (so'rovnoma) berish | ota-ona, DXM da yoki my.gov.uz da | har kuni, 24 soat |
| Ikkinchi ota-onaning roziligi | Face-ID yoki Yagona identifikatsiya tizimi | ariza yuborilishidan oldin |
| Arizani komissiyaga uzatish | DXM xodimi / portal avtomatik | 10 daqiqa |
| Qaror yoki rad etish | bolalar masalalari bo'yicha tuman komissiyasi | 5 ish kuni |
| Qarorni tasdiqlash | tuman (shahar) hokimi, elektron raqamli imzo bilan | qaror bilan birga |
| O'quvchini tizimdan chiqarish | maktab direktori | 1 ish kuni |
| Qarorni sizga yuborish | DXM, elektron manzilga | 10 daqiqa |
Ariza ish vaqtidan keyin, dam olish yoki bayram kunida tushsa, komissiyaga kelgan kun deb keyingi ish kuni hisoblanadi (5-band). Komissiya kerak deb topsa, ota-ona va bola bilan suhbat o'tkazadi (11-band). Chiqarilgan o'quvchilar komissiyaning elektron reyestriga kiritiladi.
Avval qanday edi va nima o'zgardi
| Nima | Avval (nizom 2684, 4-bob) | Endi (VM 380, 2-ilova) |
|---|---|---|
| Qayerga murojaat | maktab direktoriga ariza | DXM yoki my.gov.uz |
| Komissiya roziligi | o'zingiz olib, arizaga ko'chirma ilova qilardingiz | ariza komissiyaga o'zi boradi |
| Kim hal qiladi | direktor, 1 ish kunida buyruq | komissiya 5 ish kunida, hokim elektron imzo bilan tasdiqlaydi |
| Rad etish asoslari | yozilmagan | faqat 2 ta, boshqasi taqiq |
| To'lov | yozilmagan | yig'im olinmaydi |
| Ota-onaga beriladigan hujjat | buyruqdan ko'chirma, baholar tabeli, tibbiy karta | elektron qaror (QR kod bilan); tabel va karta ro'yxatda yo'q |
Eng katta farq murojaat manzilida. Eski tartibda ota-ona avval komissiyaga borib rozilik olardi, keyin ko'chirmani direktorga arizaga qo'shib berardi. Endi ariza bitta, komissiya uni o'zi ko'radi. Ikkinchi farq muddat: ilgari direktor bir ish kunida buyruq chiqarardi, endi komissiyaga 5 ish kuni beriladi. Ya'ni jarayon soddalashdi, lekin uzaydi.
Nima xato ketadi: beshta holat
- Ikkinchi ota-onaning roziligi tasdiqlanmagan. Ariza komissiyaga faqat ota yoki onaning roziligi Face-ID yoxud Yagona identifikatsiya tizimi orqali tasdiqlangandan keyin ketadi. Ikkinchi ota-ona chet elda bo'lsa, my.gov.uz dan masofadan tasdiqlaydi.
- Arizada noto'g'ri ma'lumot. Bu rad etishning birinchi asosi (12-band). Bolaning JSHSHIR raqami, maktab va sinf nomi, ketilayotgan davlat nomini pasport bilan solishtirib yozing.
- Bolaning manfaatiga zid holat. Ikkinchi va oxirgi asos. Komissiya boshqa sabab bilan rad eta olmaydi, rad etganda aniq asosni yozishi shart.
- Yig'im yoki qo'shimcha hujjat talab qilishdi. Xizmat bepul. So'rovnomada ko'rsatilmagan hujjatni talab qilish taqiqlangan: ma'lumotlar idoralararo platformadan avtomatik olinadi.
- Tabel va tibbiy karta. Yangi reglament ota-onaga beriladigan hujjatlarni sanamaydi. Eski tartibda direktor buyruqdan ko'chirma, baholar tabeli va tibbiy kartani tilxat bilan berardi. Xorijdagi maktab tabelni so'raydi, shuning uchun uni direktordan chiqarish qarori kelgan kuni so'rab oling.
Tekshiruv ro'yxati: so'rovnomada nima so'raladi
- Ariza beruvchining F.I.O., pasporti, JSHSHIR, manzili, telefoni, xorijga chiqish pasporti.
- Bolaning F.I.O., JSHSHIR, tug'ilganlik qaydi.
- Bola o'qiyotgan ta'lim tashkiloti va sinfi.
- O'qish ko'chirilayotgan xorijiy davlat.
- Ota-onaning nikohi haqidagi ma'lumot va bolaning xorijga chiqish pasporti.
- Rozilik belgisi: bolani voyaga yetguncha boqish, tarbiya va ta'limiga g'amxo'rlik majburiyati ota-onada qoladi.
Ota yoki onadan biri ota-onalik huquqidan mahrum, bedarak yo'qolgan yoki muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo'lsa, sud qarori ilova qilinadi.
Ishlab chiqilgan misol: 20-sentabrda ketadigan oila
Oila 20-sentabr, yakshanba kuni Rossiyaga ketadi. Ariza 8-sentabr, dushanba kuni my.gov.uz orqali yuborildi. Komissiyaning 5 ish kuni: 9, 10, 11, 14 va 15-sentabr. Demak qaror 15-sentabrgacha chiqadi, direktor 16-sentabrgacha o'quvchini tizimdan chiqaradi. Ketishga 4 kun zaxira qoladi. Xuddi shu oila arizani 18-sentabr, juma kuni bersa, 5 ish kuni 25-sentabrda tugaydi: farzand siz ketganingizdan keyin ham maktab ro'yxatida turadi va dars qoldirgan hisoblanadi. Shuning uchun arizani ketishdan kamida 7 ish kuni oldin bering.
Maktabga oid boshqa yangiliklar: 1 568 maktabda yangi baholash tizimi va maktabga tayyorgarlik xarajatlari.
Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirining 17.08.2026 dagi 44-mh-son buyrug'i, ro'yxat 2684-6 (lex.uz, 02.09.2026 dan kuchda); Vazirlar Mahkamasining 13.07.2026 dagi 380-son qarori, 2-ilova (lex.uz); 2684-son nizomning 01.09.2025 tahriri, 4-bob (lex.uz). Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026.
