Milliy sertifikat sentabr–dekabr: imtihon sanalari va to'lov muddati

Bilim va malakalarni baholash agentligi 2026-yilning ikkinchi yarmi uchun umumta'lim fanlaridan milliy sertifikat imtihonlari grafigini e'lon qildi. Grafikda sentabr, oktabr, noyabr va dekabr oylariga 18 ta imtihon sanasi kiritilgan, har biriga alohida ro'yxatdan o'tish oynasi va alohida to'lov muddati biriktirilgan. Muddatlar bir-biriga o'xshamaydi: biologiya va kimyoga ro'yxat 21-avgustda ochilib 4-sentabrda yopiladi, huquqshunoslikka esa 17-noyabrda ochiladi.

Quyida to'liq jadval, har bosqichda nima xato ketishi, ro'yxatdan o'tishdan oldingi tekshiruv ro'yxati va uch fandan sertifikat olmoqchi bo'lgan abituriyentning hisobi bor. Barcha muddatlar Agentlik e'lonidan, huquqiy qoidalar esa Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomdan olingan.

Kuzgi mavsumda 10 ta fandan imtihon: to'liq jadval

Grafikka sakkizta an'anaviy fan va ikkita yangi yo'nalish kiritilgan: musiqa madaniyati hamda boshlang'ich ta'lim o'qituvchilari uchun imtihon. Huquqshunoslik esa 2026/2027-o'quv yilidan joriy etilgan yangi fan — birinchi imtihon 23-dekabr kuni o'tkaziladi. Fizika, geografiya, musiqa madaniyati, huquqshunoslik va boshlang'ich ta'lim o'qituvchilari imtihonlari elektron shaklda, ya'ni kompyuterda topshiriladi.

Jadvalni imtihon sanasi bo'yicha o'qing, fan bo'yicha emas. Bitta fan yil oxirigacha ikki marta — masalan biologiya 26-sentabr va 21-noyabr kunlari — o'tkaziladi, ammo ikkinchi sessiyaga ro'yxat birinchisidan mustaqil ravishda, 16-oktabrda ochiladi. Sentabr sessiyasidan qolib ketsangiz, noyabr sessiyasiga qaytadan ro'yxatdan o'tasiz va qaytadan to'laysiz. Ona tili va adabiyot imtihoni uch til bo'yicha alohida o'tkaziladi — o'zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti hamda qoraqalpoq tili va adabiyoti; tilni ro'yxatdan o'tayotganda tanlaysiz.

Vaqt chizig'i: qaysi kunda nima qilasiz

Har bir sessiya to'rt qadamdan iborat va qadamlar orasidagi masofa qat'iy. Biologiya va kimyoning sentabr sessiyasi misolida:

1. 21-avgust — my.gov.uz portalida ro'yxat oynasi ochiladi. Ariza elektron shaklda to'ldiriladi, elektron raqamli imzo talab qilinmaydi (Nizom, 6- va 7-bandlar).
2. 4-sentabr — ro'yxat oynasi yopiladi. Bu sanadan keyin ariza qabul qilinmaydi.
3. 5-sentabr — to'lov uchun oxirgi kun. To'lovni my.gov.uz orqali shakllantirilgan invoys raqami bilan to'laysiz; to'lov Yagona billing tizimi orqali tasdiqlanadi (Nizom, 18-band).
4. 26-sentabr (biologiya) va 27-sentabr (kimyo) — imtihon kuni. Imtihon o'tkaziladigan aniq sana, joy va vaqt kamida uch kun oldin my.gov.uz shaxsiy kabinetingizda chiqadi (Nizom, 7-band).

Ro'yxat oynasi ochilishi bilan yozing, oxirgi kunga qoldirmang. Sabab huquqiy: Nizomning 9-bandiga ko'ra har bir hududda o'tirish o'rinlari soni Agentlik tomonidan belgilanadi va talabgorlar ana shu limit doirasida ro'yxatga olinadi. Limit to'lsa, ro'yxat e'lon qilingan sanadan oldin yopiladi — Agentlik buni e'londa alohida ta'kidlagan.

To'lov qancha va kimga chegirma beriladi?

Milliy sertifikat imtihoni bepul emas. Nizomning 2-bandiga ko'ra to'lov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining 1,5 baravariga teng. Xizmat Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko'rsatilgani uchun shu summaning 90 foizi undiriladi (18-band). 2026-yil 1-sentabrdan bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm bo'lgani sababli to'lov 594 000 so'mni tashkil etadi; 1-sentabrgacha ariza bergan talabgorlar uchun u 556 200 so'm edi.

Bu yerda ko'p o'tkazib yuboriladigan tafsilot bor: summa to'lagan kuningizga emas, ariza bergan kuningizga bog'liq. 31-avgustda ariza bergan talabgor 5-sentabrda to'lasa ham 556 200 so'm to'laydi.

Chegirmalar Ijtimoiy himoya yagona reyestri ma'lumotlari asosida qo'llaniladi. «Davlat ta'minotidagi oila» yoki «kambag'al oila» toifasidan «kambag'allik chegarasidagi oila» toifasiga o'tkazilgan oilalarga chegirma ilgarigi toifasi bo'yicha saqlanadi; og'ir hayotiy vaziyat tufayli «kambag'allik chegarasidagi oila» toifasiga kiritilganlarga esa «kambag'al oila» uchun belgilangan miqdorda beriladi (18-band, 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori tahriri).

Nima xato ketadi: to'lov yonib ketadigan to'rt holat

Nizomning 19- va 20-bandlari pulni qaytarish qoidalarini aniq belgilagan. Ular quyidagicha ishlaydi:

1. Imtihonga kelmadingiz va sababini oldindan aytmadingiz. 20-band: talabgor test sinoviga kechikkan yoki sababsiz kelmagan hollarda to'lov qaytarilmaydi. 594 000 so'm yonadi.
2. Kela olmasligingizni bilasiz, lekin kech xabar berdingiz. 19-band: test sinovlari o'tkaziladigan kundan kamida uch kun oldin my.gov.uz orqali murojaat qilish kerak.
3. Kasal bo'ldingiz yoki oilangizda vafot bo'ldi, ammo hujjatni kech topshirdingiz. Bu holatda imtihon o'tkazilgan sanadan besh ish kunidan kechikmay tasdiqlovchi hujjatni my.gov.uz orqali yuborish va ikki narsadan birini tanlash kerak: navbatdagi imtihonga o'tkazish yoki to'lovni qaytarish. Ariza yetti ish kunida ko'rib chiqiladi.
4. Ariza berish jarayonida to'lovni to'liq qilmadingiz. 19-band: bunday holatda to'lovni qaytarish bo'yicha ariza faqat to'lov to'liq amalga oshirilgandan keyin ko'rib chiqiladi.

Yana bitta qoida jadvalni rejalashtirishga ta'sir qiladi. Nizomning 21-bandi: bir vaqtda faqat bitta umumta'lim fanidan test topshirishga ruxsat etiladi. Grafikda matematika 28 va 29-sentabr, fizika esa 29-sentabr kunlari turibdi — ikkalasini bitta sessiyaga yozsangiz, sizga tushadigan aniq kun va vaqt ruxsatnomada ko'rsatiladi. Ustma-ust tushib qolmasligi uchun bir fanni noyabr sessiyasiga surish xavfsizroq.

Imtihon kuni nima natijani bekor qiladi?

Chetlashtirish asoslari 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori bilan qayta yozilgan (Nizom, 16-band). Talabgor dalolatnoma asosida imtihondan chetlashtiriladi va natijalari hisoblanmaydi, agar u:

• imtihon o'tkaziladigan hududga yoki binoga kalkulyator, lug'at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya qurilmalari, shpargalka, qog'oz, buyum yoki kiyimga yozilgan ma'lumotni olib kirishga urinsa, olib kirsa yoxud imtihon davomida ulardan foydalansa;
• test materiallariga shikast yetkazsa, ularni boshqa talabgorga uzatsa, tarqatsa yoki binodan tashqariga olib chiqsa;
• boshqa talabgor bilan muloqot qilsa, unga yordam bersa yoki yordam berishga urinsa;
• imtihon uchun ajratilgan vaqt tugagach test materiallarini topshirishdan bosh tortsa;
• videokuzatuv yozuvlaridan qoidalarga rioya qilmagani aniqlansa.

Talabgor shaxsni tasdiqlovchi hujjat asosida video qayd etish qurilmalari orqali tekshiruvdan o'tgach imtihonga qo'yiladi (15-band). O'tirish o'rni qur'a tashlash yo'li bilan aniqlanadi (10-band), ya'ni joyni oldindan tanlab bo'lmaydi. Imtihon kuni o'zingiz bilan nima olib borishingiz mumkinligini imtihon kuni qoidalari maqolasida ko'rib chiqqanmiz.

Natija qachon chiqadi va apellyatsiyaga qancha vaqt beriladi?

Nizomning 17-bandi: natijalar imtihon yakunlangan kundan boshlab 21 ish kunidan kechikmay Agentlikning rasmiy veb-saytida va my.gov.uz orqali e'lon qilinadi. Ya'ni 26-sentabrda biologiya topshirgan talabgor natijani oktabr oxirigacha kutadi — noyabr sessiyasiga ro'yxat esa 16-oktabrda ochiladi. Demak birinchi natijani ko'rmasdan ikkinchi urinishga yozilishga to'g'ri kelishi mumkin.

Keyingi muddatlar quyidagicha: apellyatsiya shikoyati natijalar e'lon qilingan kundan boshlab besh ish kuni ichida my.gov.uz orqali beriladi (22-band); shikoyatni 5 yoki 7 nafardan iborat komissiya ikki hafta mobaynida ko'rib chiqadi (23-band); takroriy apellyatsiyaga yo'l qo'yilmaydi, komissiya qarori ustidan sudga shikoyat qilish mumkin (25-band). Sertifikatning o'zi natijalar e'lon qilingan kundan boshlab bir hafta ichida elektron shaklda beriladi va shaxsiy kabinetdan yuklab olinadi (26-band).

Sertifikat 3 yil amal qiladi. Amal muddati tugashiga 10 kun qolganda my.gov.uz kabinetiga xabarnoma va ro'yxatdan o'tishda ko'rsatgan raqamingizga bepul SMS keladi (27-band). Sertifikat haqiqiyligini Agentlik saytidan tekshirish mumkin (28-band).

Ro'yxatdan o'tishdan oldingi tekshiruv ro'yxati

1. Jadvaldan fanni imtihon sanasi bo'yicha tanlang va shu qatordagi ro'yxat oynasini yozib qo'ying.
2. Ro'yxat ochilgan birinchi kuni my.gov.uz portalidan ariza bering — hududdagi o'rinlar soni cheklangan (9-band).
3. Ro'yxatdan o'tayotganda o'zingizga qulay hududni tanlang; imtihonni o'sha hududda topshirasiz.
4. To'lovni jadvaldagi sanaga qadar qiling. Chegirmaga haqli bo'lsangiz, Ijtimoiy reyestrga kiritilganlikni tasdiqlovchi ma'lumot tayyor tursin.
5. Imtihondan uch kun oldin shaxsiy kabinetni oching — sana, joy va vaqt o'sha yerda chiqadi (7-band).
6. Bitta sessiyaga ikki fan yozgan bo'lsangiz, ikki sanani solishtiring: bir vaqtda faqat bitta fandan test topshiriladi (21-band).
7. Kela olmasligingiz aniq bo'lsa, imtihon kunidan kamida uch kun oldin my.gov.uz orqali murojaat qiling.
8. Natijani 21 ish kuni ichida kuting; apellyatsiya uchun sizda besh ish kuni bo'ladi.

Ishlab chiqilgan misol: uch fandan sertifikat olmoqchi bo'lgan abituriyent

Aziza tibbiyot yo'nalishiga tayyorlanmoqda. Unga biologiya (1-mutaxassislik fani), kimyo (2-mutaxassislik fani) va ona tili (majburiy fan) kerak. Sentabr sessiyasi uchun ro'yxat 4-sentabrda yopilgani sababli u noyabr va dekabr sessiyalarini oladi:

• Biologiya — imtihon 21-noyabr, ro'yxat 16–30-oktabr, to'lov 31-oktabrgacha: 594 000 so'm.
• Kimyo — imtihon 22-noyabr, ro'yxat 16–30-oktabr, to'lov 31-oktabrgacha: 594 000 so'm.
• Ona tili va adabiyot — imtihon 26–28-dekabr, ro'yxat 20-noyabr – 4-dekabr, to'lov 5-dekabrgacha: 594 000 so'm.

Jami 1 782 000 so'm. Ikki fan ketma-ket kunlarda (21 va 22-noyabr) bo'lgani uchun 21-bandning cheklovi ishlamaydi — ikkalasini bitta sessiyada topshirsa bo'ladi. Agar Azizaning oilasi Ijtimoiy reyestrning «kambag'al oila» toifasida bo'lsa, har fandan 297 000 so'm, jami 891 000 so'm to'laydi; «davlat ta'minotidagi oila» toifasida bo'lsa har fandan 148 500 so'm, jami 445 500 so'm.

Muhim tafsilot: biologiya va kimyo natijalari 21 ish kunidan kechikmay chiqadi, ya'ni dekabr o'rtalarida. Ona tili imtihoni esa 26-dekabrda. Demak Aziza uchinchi fanga ro'yxatdan o'tayotganda (20-noyabr – 4-dekabr) birinchi ikki fan natijasini hali bilmaydi — uchala fanni ham bitta rejaga qo'yish kerak, birinchi natijani kutib turishga muddat yetmaydi.

Sertifikat DTM'da qancha ball beradi?

Natija xalqaro Rasch modeli asosida hisoblanadi va 46 balldan boshlab sertifikat beriladi: 70 balldan yuqori — A+, 65–69,9 — A, 60–64,9 — B+, 55–59,9 — B, 50–54,9 — C+, 46–49,9 — C daraja (Nizom, 2-band).

Qabul test sinovlarida sertifikat shunday ishlaydi: A+ va A darajali sertifikat egasiga shu fandan belgilangan maksimal ball beriladi; B+, B, C+ va C darajali sertifikat egalariga sertifikatdagi umumiy ballga nisbatan foiz asosida tabaqalashtirilgan ball hisoblanadi. Majburiy fanlar bo'yicha sertifikat egasiga daraja qanday bo'lishidan qat'i nazar eng yuqori ball beriladi — ya'ni ona tili, matematika yoki tarixdan C daraja ham majburiy fan o'rnini to'liq yopadi.

Fan bo'yicha format, savol turlari va tayyorgarlik rejasi milliy sertifikat bo'limida fanlar kesimida yig'ilgan. Sertifikat formatidagi bepul variantlarni mashq testlari bo'limida ishlashingiz mumkin. To'lov summasining qanday hisoblanishi alohida maqolada, keyingi yilgi qabul uchun sertifikat yo'riqnomasi esa 2027-yil yo'riqnomasida yozilgan. Chet tili sertifikati bo'yicha B1 darajasi qancha foiz berishini shu maqolada ko'rsatganmiz.

Oxirgi eslatma Agentlik e'lonidan: grafikdagi sanalar davlat tadbirlari va talabgorlar soni o'zgarishi sababli o'zgartirilishi mumkin. Shuning uchun ro'yxatdan o'tgach my.gov.uz kabinetini imtihongacha kamida bir marta qayta oching.

Shu mavzuda yana: Chet tili sertifikati: yil oxirigacha yana 4 imtihon, ro'yxat har oy

Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy e'loni, 2026-yil 26-avgust (t.me/BaholashUz); Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom, 2, 6, 7, 9, 10, 15–22 va 26–28-bandlar (lex.uz/uz/docs/-5044726); ro'yxatdan o'tish — my.gov.uz (tekshirilgan sana: 2026-yil 4-sentabr).