Янги баҳолаш тизими яна 1 568 мактабга жорий этилади

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги янги баҳолаш тизими жорий этиладиган мактаблар рўйхатини тасдиқлади. 2026-2027-ўқув йилидан бошлаб мезонларга асосланган баҳолаш яна 1 568 та умумий ўрта таълим мактабида ишга тушади.

Натижада тизим республика бўйича 5 000 дан ортиқ мактабни қамраб олади. Фарзандингиз шу рўйхатга тушган мактабда ўқиса, унинг баҳоси 2-сентабрдан бошқача қўйилади.

Аввал ва кейин: нима ўзгаради

Асосий фарқ баҳонинг асосида. Мезонларга асосланган баҳолашда ўқитувчи ишни умумий таассурот билан эмас, олдиндан эълон қилинган мезонлар рўйхати бўйича текширади: қайси кўникма қай даражада намоён бўлгани алоҳида қаралади ва балл шу мезонлар йиғиндисидан чиқади.

Мезонли баҳолаш амалда қандай кўринади

Оддий мисол билан тушунтирамиз. Иншо ёзилди дейлик. Эски тартибда ўқитувчи ишни ўқиб чиқиб битта умумий баҳо қўяди. Мезонли тизимда эса иш бўлакларга ажратилади ва ҳар бири алоҳида баҳоланади: мавзунинг очилиши, матн тузилиши, далил келтирилганми, саводхонлик, ҳажм талаби бажарилганми. Якуний баҳо шу бўлаклар йиғиндисидан чиқади.

Бунинг амалий натижаси шундаки, «4» баҳонинг қаердан келгани кўринади: масалан тузилиш ва далил тўлиқ, саводхонликда хато бор. Ўқувчи кейинги сафар айнан қайси қисмни тузатиши кераклигини билади — бу эски тизимда кўринмасди.

Ким ютади

• Ўқувчи. Баҳо қандай чиққани кўринади. Мезонлар олдиндан маълум бўлгани учун «нега 4 олдим» деган саволга аниқ жавоб бўлади.
• Ота-она. Баҳони текшириш имкони пайдо бўлади — мезон рўйхати билан солиштириб кўриш мумкин.
• Кучли ўқувчи. Билим мезон бўйича ўлчанади, синфдаги умумий даража билан таққосланмайди.

Ким қийналади

• Ёзма ишни ташлаб кетадиган ўқувчи. Мезонлар йиғиндиси баҳо беради, яъни бажарилмаган қисм очиқ кўринади.
• Фақат якуний назоратга таянадиган ўқувчи. Мезонли тизимда жорий ишлар ҳам ҳисобга олинади.
• Ўқитувчи. Ҳар иш мезон бўйича текширилади — бу кўпроқ вақт талаб қилади.

Бу вазирликнинг мақсади билан қандай боғлиқ

Эълонда уч мақсад айтилган: ўқувчиларнинг билим ва кўникмаларини аниқ мезонлар асосида холис баҳолаш, таълим натижаларини мунтазам таҳлил қилиб бориш ва тизим қамровини кенгайтириш. Учаласи битта нарсага ишлайди — баҳони таққосланадиган қилиш. Бир мактабдаги 5 билан бошқасидаги 5 бир хил мезон бўйича чиқса, натижаларни қиёслаш мумкин бўлади.

Ота-она қандай савол бериши керак

Мезонли тизим ота-онага текшириш қуроли беради, лекин ундан фойдаланиш учун тўғри савол керак. «Нега 4 олди» деган савол жавоб бермайди; ўрнига:

• «Бу иш қайси мезонлар бўйича баҳоланди?» — мезонлар рўйхати олдиндан мавжуд бўлиши керак.
• «Қайси мезон бўйича балл тўлиқ эмас?» — бу кейинги ишда нима устида ишлаш кераклигини кўрсатади.
• «Жорий ишлар якуний баҳога қандай қўшилади?» — мезонли тизимда фақат назорат иши ҳал қилмайди.

Бу ўзгариш қаерга олиб боради

Мактаб баҳоси таққосланадиган бўлса, у кейинги босқичда ҳам ишлайди. Ҳозир мактаб баҳоси билан олий таълимга кириш бали орасида бевосита боғлиқлик йўқ — абитуриент барибир кириш имтиҳонини топширади ва 56,7 минимал чегарасидан ўтиши керак. Лекин мезонли тизим ўқувчига билимини холис ўлчашни эрта ўргатади, бу эса имтиҳонга тайёргарликда иш беради.

Фарқни рақамда кўриш учун: 2026-йилги қабулда грант бўйича энг паст ўтиш бали 68,0, контракт бўйича 56,7 бўлган. Бу баллар мактабдаги баҳо эмас, мустақил имтиҳон натижаси.

Шу ҳафта нима қилиш керак

• Мактабингиз рўйхатда борми — текширинг. Вазирлик мактаблар рўйхатини эълон қилди. Рўйхат синф раҳбари ёки мактаб маъмуриятида бўлади.
• Мезонларни сўранг. Тизим ишлаётган мактабда ҳар фан бўйича баҳолаш мезонлари олдиндан берилади. Улар эълон қилинмаса — бу савол бериладиган ҳолат.
• Биринчи ҳафтадаги баҳоларни кузатинг. Ўзгариш сентабрнинг бошиданоқ кўринади; фарзандингиз баҳо қандай қўйилаётганини тушунмаса, буни дарров аниқлаш керак.

Мактабдан кейинги қадам — олий таълим. Ўтиш баллари ва йўналишлар бўйича маълумотнома ва машқ тестлари шу ерда; баллингизга қайси йўналиш мос келишини Менга мослари кўрсатади.

Шу мавзуда яна: Хорижга кетганда мактабдан чиқариш: my.gov.uz орқали, 5 иш куни

Шу мавзуда яна: 9-синф ва 11-синф имтиҳони: вариант имтиҳондан бир кун олдин чиқади

Шу мавзуда яна: Болангизнинг баҳосини эМактабда кўрасиз, логинни мактаб беради

Манба: Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг расмий эълони (2026-йил август). Текширилган сана: 2026-йил 31-август.