Boshqa qonun va hujjatlar
«Boshqa qonun va hujjatlar» mavzusida savollarning 40,3 % i to'g'ri yechiladi. Bu Huquq fanining 46,4 % lik o'rtachasidan past, ya'ni mavzu ko'pchilikka qiyin kelmoqda.
Savollarning yarmidan ko'pi xato ketadi. Kichik to'plamdan boshlang: 10 ta savol ishlab, xato qilgan joyingizni izoh bilan o'qing.
1) fuqarolar huquq va erkinliklarining ta'minlanishi; 2) qonunning ochiq e'lon qilinishi va undan foydalanish imkoniyatining qisman mavjudligi; 3) odil sudlov va sud qarorlarining ijro etilishi; 4) orqaga qaytish kuchiga ega hech qanday qonun qabul qilinmasligi; 5) huquq-tartibot o'rnatilgani va xavfsizlikning ta'minlangani; 6) fuqarolar faqat qonunga muvofiq jazolanishi.
- A) 1, 3, 6
- B) 1, 3, 5
- C) 2, 4, 5
- D) 2, 4, 6
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 1, 3, 5
Hududlarning huquq ustuvorligi indeksi bir necha yo'nalish bo'yicha o'lchanadi va ular orasida FUQAROLAR HUQUQ VA ERKINLIKLARINING TA'MINLANISHI (1), ODIL SUDLOV VA SUD QARORLARINING IJRO ETILISHI (3) hamda HUQUQ-TARTIBOT O'RNATILGANI VA XAVFSIZLIKNING TA'MINLANGANI (5) asosiylari hisoblanadi. Qolgan bandlar indeks yo'nalishi emas: 4 va 6-bandlar («orqaga qaytish kuchiga ega qonun qabul qilinmasligi», «fuqarolar faqat qonunga muvofiq jazolanishi») — huquq ustuvorligining umumiy tamoyillari; 2-bandda esa mantiqiy tuzoq bor — asl tamoyil qonunning ochiq e'lon qilinishi va undan foydalanish imkoniyatining TO'LIQ mavjudligini talab qiladi, savolda esa «QISMAN mavjudligi» deb atay o'zgartirilgan. Demak to'g'ri javob — 1, 3, 5.
- A) Germaniya Konstitutsiyaviy sudi raisi
- B) Kofi Annan, BMT Bosh kotibi
- C) Shavkat Mirziyoyev
- D) Nelson Mandela
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) Germaniya Konstitutsiyaviy sudi raisi
Toʻgʻri javob: A. Darslikda aynan shu jumla soʻzma-soʻz keltirilgan: "Germaniya konstitutsiyaviy sudi raisi: 'Har bir insonning insoniy qadr-qimmatiga boʻlgan huquqi mustahkam tarzda himoya qilinadi va uning buzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi', deya taʼkidladi" (Germaniya Frankfurt ishi voqeasi tahlili yakunida). Nega boshqalari emas: Kofi Annan, Shavkat Mirziyoyev va Nelson Mandela ushbu darsda boshqa iqtiboslar bilan bogʻlangan, bu jumla ular bilan bogʻliq emas.
- A) qonun
- B) huquq
- C) konstitutsiya
- D) deklaratsiya
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) konstitutsiya
Ijtimoiy shartnoma nazariyasiga ko'ra davlat va xalq o'rtasidagi munosabat o'zaro majburiyatlarga asoslangan kelishuv sifatida qaraladi va bu kelishuv yozma shaklda KONSTITUTSIYADA mustahkamlanadi: xalq davlat hokimiyatini tan oladi va unga bo'ysunadi, davlat esa inson huquqlari va erkinliklarini kafolatlaydi hamda o'z vakolatlarini Konstitutsiya doirasidagina amalga oshiradi. Shu sababli konstitutsiya ko'pincha «jamiyat bilan davlat o'rtasidagi ijtimoiy shartnoma» deb ataladi. Qonun — Konstitutsiya asosida qabul qilinadigan alohida normativ hujjat; huquq — umummajburiy normalar tizimi; deklaratsiya esa majburiy yuridik kuchga ega bo'lmagan tantanali e'lon.
- A) Shri Lanka
- B) Vatikan
- C) Shvetsiya
- D) Irlandiya
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) Shvetsiya
Toʻgʻri javob: C. Darslikda: "Cheklangan monarxiyada monarxning hukmronligi konstitutsiya yoki parlament bilan cheklanadi (Daniya, Norvegiya)" deyilgan; Shvetsiya ham xuddi shu Skandinaviya konstitutsiyaviy monarxiyalari toifasiga kiradi. Nega boshqalari emas: Vatikan darslikda aniq "teokratik monarxiya" deb alohida ajratilgan (cheklangan emas); Shri-Lanka va Irlandiya respublika boshqaruv shakliga ega, monarxiya emas.
1) 2008-yil
a) O'zbekiston tashabbusi bilan "Tinchlik jarayoni, xavfsizlik sohasida hamkorlik va mintaqaviy sheriklik" mavzusida Toshkent xalqaro konferensiyasi bo'lib o'tdi;
2) 2017-yil
b) mahalla fuqarolari yig'inlariga 152 kishi kafillik asosida topshirildi;
3) 2018-yil
c) Yaponiya uzluksiz turg'unlik davrini boshdan kechirdi;
4) 1990-yil boshi
d) amnistiya aktini qo'llashga oid yakuniy qarorni faqat sudlar chiqarishi belgilab qo'yildi.
- A) 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
- B) 1-c, 2-a, 3-b, 4-d
- C) 1-d, 2-b, 3-a, 4-c
- D) 1-d, 2-b, 3-c, 4-a
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) 1-d, 2-b, 3-a, 4-c
Sanalarni voqealar bilan solishtiramiz. 2008-yil — amnistiya aktini qo'llashga oid yakuniy qarorni faqat sudlar chiqarishi belgilab qo'yilgan yil (2008-yil 22-dekabrdagi O'RQ-193-son qonun), demak 1-d. 2017-yil — jinoyat yo'liga kirgan shaxslarni jamiyatga qaytarish siyosati doirasida mahalla fuqarolar yig'inlariga 152 kishi kafillik asosida topshirilgan, demak 2-b. 2018-yil — O'zbekiston tashabbusi bilan Toshkentda «Tinchlik jarayoni, xavfsizlik sohasida hamkorlik va mintaqaviy sheriklik» mavzusidagi Afg'oniston bo'yicha xalqaro konferensiya o'tkazilgan (2018-yil 26-27-mart), demak 3-a. 1990-yillar boshi esa Yaponiya iqtisodiyotidagi uzoq turg'unlik davrining boshlanishi, demak 4-c. To'g'ri javob — 1-d, 2-b, 3-a, 4-c.
Boshqa qonun va hujjatlar mavzusi qiyinmi?
O'lchovimizga ko'ra bu mavzu qiyin: savollarning 40,3 % i to'g'ri yechiladi, Huquq fani bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich 46,4 %.
Boshqa qonun va hujjatlar bo'yicha nechta savol bor?
Huquq fanining «Boshqa qonun va hujjatlar» mavzusida 233 ta savol to'plangan. Har biri javobi va izohi bilan.
Boshqa qonun va hujjatlar testini bepul ishlash mumkinmi?
Ha. Mavzu bo'yicha mashq qilish bepul, to'lov ham, ro'yxatdan o'tish ham talab qilinmaydi — namuna savollar shu sahifaning o'zida ochiq.
Avval oson savollardan boshlang, keyin qiyinroqlariga o'ting. Har kuni kamida 20 ta savol yeching.
