Saylov kodeksi
«Saylov kodeksi» mavzusida savollarning 39,8 % i to'g'ri yechiladi. Bu Huquq fanining 46,4 % lik o'rtachasidan past, ya'ni mavzu ko'pchilikka qiyin kelmoqda.
Savollarning yarmidan ko'pi xato ketadi. Kichik to'plamdan boshlang: 10 ta savol ishlab, xato qilgan joyingizni izoh bilan o'qing.
1) Markaziy saylov komissiyasining qarori boʻyicha uning aʻzolari alohida xulosa bildiradi, bu xulosa elektron shaklda bayonnomaga ilova qilinadi; 2) Markaziy saylov komissiyasining majlislarida bayonnoma yuritilib, u raislik qiluvchi va Markaziy saylov komissiyasining kotibi tomonidan imzolanadi; 3) Markaziy saylov komissiyasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladigan qarorlari saylov komissiyalari, davlat organlari, siyosiy partiyalar hamda boshqa jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar uchun tavsiyaviy xarakterga ega; 4) Markaziy saylov komissiyasining qarorlari qabul qilingan paytdan eʻtiboran kuchga kiradi va Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida oʻsha kunning oʻzida, shuningdek zarur boʻlgan hollarda, boshqa manbalarda eʻlon qilinishi lozim.
- A) 1, 4
- B) 1, 3
- C) 2, 3
- D) 2, 4
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 1, 3
Toʻgʻri javob: B (1,3 notoʻgʻri). 16-modda aʼzolarning alohida fikri "yozma shaklda" bayonnomaga ilova qilinishini belgilaydi, "elektron shaklda" emas, shu sabab 1-band notoʻgʻri. Xuddi shu modda MSK qarorlarining davlat organlari, siyosiy partiyalar va boshqa tashkilotlar uchun "majburiy" ekanini belgilaydi, "tavsiyaviy xarakter" emas, shu sabab 3-band ham notoʻgʻri. Nega boshqalari emas: 2-band (bayonnomani raislik qiluvchi va kotib imzolaydi) va 4-band (qaror qabul qilingan paytdan kuchga kirib, veb-saytda eʼlon qilinadi) modda matniga toʻliq mos.
I. Umumiy saylov huquqi — saylovda ishtirok etuvchi har bir fuqaro bir ovozga ega bo'ladi.
II. Teng saylov huquqi — saylov kuniga qadar yoki saylov kuni o'n sakkiz yoshga to'lgan O'zbekiston Respublikasi fuqarolari saylash huquqiga egadir.
III. To'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi — Prezident, Qonunchilik palatasi deputatlari, mahalliy Kengashlar deputatlari fuqarolar tomonidan bevosita saylanadi.
- A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
- B) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- C) I-noto'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) I-noto'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
I noto'g'ri: bir ovoz tamoyili — bu teng saylov huquqi (5-modda), umumiy saylov huquqi (4-modda) emas. II noto'g'ri: 18 yoshga to'lish — umumiy saylov huquqiga oid (4-modda), teng saylov huquqiga emas. III to'g'ri: to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqida Prezident, Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengash deputatlari bevosita saylanadi (6-modda). Demak I-noto'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri.
Yangi tashkil etilgan viloyatning xalq deputatlari viloyat Kengashiga saylov o'tkazish bo'yicha saylov okruglari soni … tomonidan belgilanadi.
- A) Qonunchilik palatasi
- B) Senat
- C) Markaziy saylov komissiyasi
- D) Oliy Majlis
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) Senat
Saylov kodeksining 9-moddasida ikki xil harakat ajratilgan. Birinchisi — okruglar SONINI belgilash: yangi tashkil etilgan viloyatning xalq deputatlari viloyat Kengashiga saylov o'tkazish bo'yicha saylov okruglari soni Oliy Majlis Senati tomonidan belgilanadi. Ikkinchisi — okruglarni TUZISH: shu okruglarni Senatning taqdimnomasiga binoan Markaziy saylov komissiyasi tuzadi. Savolda aynan okruglar SONI so'ralgani uchun to'g'ri javob — Senat.
1) Markaziy saylov komissiyasi Oliy Majlisning palatalari tomonidan to'qqiz nafar a'zodan iborat tarkibda tuziladi; 2) Markaziy saylov komissiyasining a'zolari Qoraqalpog'iston Respublikasi Jo'qorg'i Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining tavsiyasiga ko'ra Qonunchilik palatasi hamda Senat tomonidan saylanadi; 3) Markaziy saylov komissiyasi Raisining va uning o'rinbosarining guvohnomasi Spiker va Senat Raisi tomonidan imzolanadi; 4) Markaziy saylov komissiyasi Raisining o'rinbosari va komissiya kotibi Prezidentning taqdimnomasiga binoan komissiya a'zolari orasidan komissiya majlisida saylanadi.
- A) 1, 2
- B) 1, 3
- C) 2, 3
- D) 3, 4
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) 3, 4
ZID bandlar — 3 va 4. Saylov kodeksining 12-moddasiga ko'ra Markaziy saylov komissiyasi Raisining va uning o'rinbosarining guvohnomasi O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan imzolanadi — Spiker va Senat Raisi tomonidan emas (3-band zid). Shu moddaga ko'ra komissiya Raisining o'rinbosari va komissiya kotibi komissiya a'zolari orasidan komissiya majlisida saylanadi, bunda Prezidentning taqdimnomasi talab qilinmaydi (4-band zid). 1 va 2-bandlar esa kodeksga mos: MSK to'qqiz nafar a'zodan iborat tarkibda tuziladi va a'zolar Qoraqalpog'iston Respublikasi Jo'qorg'i Kengesi hamda xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlarining tavsiyasiga ko'ra Qonunchilik palatasi hamda Senat tomonidan saylanadi.
I. Hududiy saylov komissiyalarini tuzish
II. Tuman, shahar saylov komissiyalarini tuzish
a) Markaziy saylov komissiyasi tuzadi; b) saylovga kamida sakson kun qolganida tuziladi; c) hududiy saylov komissiyasi tomonidan tuziladi; d) o'n ikki — o'n sakkiz nafar a'zolardan iborat tarkibda tuzadi; e) saylovga kamida yetmish besh kun qolganida tuziladi; f) sakkiz — o'n sakkiz nafar boshqa a'zolardan iborat tarkibda tuzadi.
- A) I-a, b, d; II-c, e, f
- B) I-a, b, f; II-c, e, d
- C) I-c, b, d; II-a, e, f
- D) I-a, e, d; II-c, b, f
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) I-a, b, d; II-c, e, f
Saylov kodeksining 19-moddasiga ko'ra hududiy saylov komissiyalari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan (a), saylovga kamida sakson kun qolganida (b), o'n ikki — o'n sakkiz nafar a'zodan iborat tarkibda (d) tuziladi. Tuman va shahar saylov komissiyalari esa hududiy saylov komissiyasi tomonidan (c), saylovga kamida yetmish besh kun qolganida (e), sakkiz — o'n sakkiz nafar boshqa a'zodan iborat tarkibda (f) tuziladi. Demak to'g'ri javob — I-a, b, d; II-c, e, f.
Saylov kodeksi mavzusi qiyinmi?
O'lchovimizga ko'ra bu mavzu qiyin: savollarning 39,8 % i to'g'ri yechiladi, Huquq fani bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich 46,4 %.
Saylov kodeksi bo'yicha nechta savol bor?
Huquq fanining «Saylov kodeksi» mavzusida 81 ta savol to'plangan. Har biri javobi va izohi bilan.
Saylov kodeksi testini bepul ishlash mumkinmi?
Ha. Mavzu bo'yicha mashq qilish bepul, to'lov ham, ro'yxatdan o'tish ham talab qilinmaydi — namuna savollar shu sahifaning o'zida ochiq.
Avval oson savollardan boshlang, keyin qiyinroqlariga o'ting. Har kuni kamida 20 ta savol yeching.
