9-синф ва 11-синф имтиҳони: вариант имтиҳондан бир кун олдин чиқади
Ҳар йили май охирида бир хил савол: 9-синф ва 11-синф қайси фанлардан имтиҳон топширади, қачон, қандай шаклда ва баҳо қандай чиқади. Жавоб икки ҳужжатда: якуний давлат аттестацияси низоми (2025-йил апрелда янгиланган) ва вазирликнинг ҳар йилги фанлар рўйхати. 2026-йилда 9-синфни 621 894, 11-синфни 472 436 ўқувчи тугатди, имтиҳонлар 27-майдан 15-июнгача ўтди. Бу мақола 2027-йил битирувчиси учун: нима ўзгармайди, нима ҳар йил янгидан эълон қилинади.
2026-йилда қайси фанлардан имтиҳон бўлди
Фанлар рўйхати, шакли ва саналари ҳар ўқув йилида вазирлик буйруғи билан тасдиқланади. Яъни 2027 учун рўйхат баҳорда чиқади. Лекин охирги йиллар тузилиши барқарор, 2026-йилдагиси шундай эди:
| Синф | Фан | Шакл | 2026-йилда қуръа / имтиҳон |
|---|---|---|---|
| 9-синф | Она тили ва адабиёт (ёки Давлат тили) | ёзма иш, иншо | қуръа 26-май, имтиҳон эртаси куни |
| 9-синф | Математика | ёзма иш | қуръа 3-июн, имтиҳон 4-июн |
| 9-синф | Ўзбекистон тарихи | оғзаки, билет | қуръа 5-июн, имтиҳон эртаси куни |
| 11-синф | Ўзбекистон тарихи | оғзаки, билет | қуръа 8-июн, имтиҳон эртаси куни |
| 11-синф | Танлов фани: физика, кимё, биология, география, ҳуқуқ, чет тили, она тили (қардош тиллар) | билет ёки тест | қуръа 11-июн, имтиҳон эртаси куни |
| Иккала синф | Бутун мавсум | — | 15-июнгача тугайди |
11-синф учун 2025-йилдан янги қоида бор: битирувчи мажбурий фанлар билан бирга танлов фанини ҳам топширади. Танлов фанини университетга киришда танлаган йўналишига мос қилиб олиш мумкин. Таълим тили ўзбек бўлмаган мактабда давлат тили мажбурий блокка киради.
Якуний давлат аттестацияси доирасида 11-синф битирувчилари мажбурий ҳамда танлов фанлари бўйича якуний аттестациядан ўтказилади. Бунда, танлов фанлари рўйхатидан битирувчи олий таълим ташкилотига кириш имтиҳонидаги ўзи танлаган йўналишга мос фанларни танлаши мумкин.Якуний давлат аттестацияси низоми, 6-банд (2025-йил таҳрири)
Қуръа: вариант имтиҳондан бир кун олдин танланади
Ёзма имтиҳон вариантлари олдиндан маълум эмас. Имтиҳондан бир кун олдин вазирлик жонли эфирда қуръа ташлайди ва тайёрланган вариантлар ичидан иккитасини танлайди. Шунинг учун «имтиҳон жавоблари 2026» деб қидириш фойдасиз: вариант имтиҳон арафасида аниқланади, жавоб эса имтиҳон куни ёзилади. Материалларни Педагогик маҳорат ва халқаро баҳолаш маркази тайёрлайди, Республика таълим маркази тасдиқлайди. Имтиҳон куни синфда топшириқ рақами солинган конверт ҳамма олдида очилади ва мавзу доскага ёзилади.
9-синф математика имтиҳони учун қуръа ташлаш, вазирликнинг жонли эфири (3-июн 2026).
Имтиҳон куни: қанча вақт, нимага рухсат бор
| Имтиҳон | Вақт |
|---|---|
| Она тили ёзма иш | 3 соат |
| Иншо | 4 соат |
| Математика ёзма иш | 3 соат |
| Тест, гуманитар фан | ҳар саволга 2 дақиқа |
| Тест, аниқ фан | ҳар саволга 3 дақиқа |
| Оғзаки, билетга тайёргарлик | комиссия белгилайди, иккинчи билет олиш мумкин |
- Ҳамма мактабда имтиҳон эрталаб 8:00 да бошланади. Жадвал имтиҳондан камида 10 кун олдин мактабда осиб қўйилади.
- Ёзма ишда ҳар ўқувчи партага биттадан ўтиради, мактаб штампи босилган тоза варақ берилади. Қоралама ҳам варақ билан бирга топширилади.
- Иншо ёзганда комиссия рухсати билан бадиий китобдан парча олиш мумкин, лекин мавзуни таҳлил қиладиган қўлланма тақиқланади.
- Синфдан 5–10 дақиқага чиқиш мумкин, иш комиссияга топшириб чиқилади ва вақт қайд қилинади.
- Оғзаки имтиҳонда биринчи билетга жавоб бера олмасангиз, иккинчи билет оласиз. Иккинчисига ҳам жавоб бўлмаса, «2» қўйилади, учинчи билет йўқ.
- Вақт тугаганда иш тугалланмаган ҳолда ҳам топширилади.
Тартибни бузсангиз (шпаргалка, телефон, гаплашиш) имтиҳондан четлатиласиз ва бу баённомага ёзилади. Педагогик кенгаш рухсат берса, ўша фандан қайта имтиҳон фақат бутун аттестация тугагандан 2 ҳафта кейин бўлади.
Баҳо қандай чиқади: йиллик ва имтиҳон ўртачаси
Якуний баҳо иккита баҳонинг ўртачаси: йиллик баҳо ва имтиҳон баҳоси, кейин яхлитланади. Битта истисно бор: имтиҳонда «2» олган ўқувчига якуний «3» қўйилмайди. Она тили ёзма ишига икки баҳо берилади: мазмун учун адабиётдан, саводхонлик учун она тилидан. Ёзма иш баҳолари кейинги имтиҳон кунигача эълон қилинади.
| Йиллик баҳо | Имтиҳон баҳоси | Якуний баҳо |
|---|---|---|
| 5 | 4 | 5 (ўртача 4,5 яхлитланади) |
| 4 | 3 | 4 (ўртача 3,5 яхлитланади) |
| 3 | 5 | 4 |
| 4 | 2 | 2 — имтиҳонда «қониқарсиз» бўлса «3» қўйилмайди |
Баҳо комиссия аъзоларининг овоз бериши билан қўйилади, овоз тенг бўлса раис ҳал қилади. «2» ва «5» қўйилган ёзма ишларга тақриз ёзилади. Аъло шаҳодатномага даъвогар битирувчининг иши имтиҳон кунининг ўзида текширилади.
Апелляция: уч кун, туман бўлимида
Баҳога рози бўлмасангиз, натижа эълон қилинган кундан 3 кун ичида туман (шаҳар) мактаб таълими бўлими қошидаги апелляция комиссиясига ариза берасиз. Текширилган ёзма иш билан танишиш тартиби ва комиссия иш муддати имтиҳонлар бошланишидан 2 ҳафта олдин буйруқ билан эълон қилинади. Бу буйруқни мактабдан сўранг, у ота-оналар эътиборига етказилиши шарт.
Ким имтиҳонга қўйилади, ким озод бўлади
- Қўйилади: барча фанлардан йиллик ижобий баҳо олган битирувчи. Битта фандан «2» бўлса ҳам қўйилади, лекин ўша фандан имтиҳон топшириши шарт.
- Озод бўлади: низом иловасидаги касалликлар рўйхатига кирган ўқувчи, тиббий хулоса ва педагогик кенгаш қарори билан, туман бўлими буйруғи асосида.
- Муддатидан олдин топширади: март–май ойларида оила чет элга кўчаётган бўлса, ҳужжат билан вилоят бошқармаси рухсат беради.
- Синфда қолади: йиллик ва имтиҳон натижаси бўйича «2» олган битирувчи шу синфда қайта ўқийди.
- Экстернат: мактабни тугатмай шаҳодатнома ололмаганлар учун алоҳида имтиҳон. 2026-йилда 675 киши 9-синф, 3 020 киши 11-синф шаҳодатномасини шу йўл билан олди.
Мисол: 11-синф, тиббиётга кирмоқчи
Битирувчи 2027-йилда тиббиётга ҳужжат топширмоқчи, яъни университет тестида биология ва кимё. Якуний аттестацияда у мажбурий фанлар билан бирга танлов фанини ҳам топширади ва танловда биология ёки кимёни олади, чунки низом йўналишга мос фанни танлашга рухсат беради. Бу бир вақтда икки имтиҳонга тайёргарлик: аттестация билети ва университет тести битта фан бўйича. Йиллик баҳоси биологиядан 4, имтиҳонда 5 олса, якуний 5 чиқади (ўртача 4,5 юқорига яхлитланади). Тиббиётга кириш баллари алоҳида мақолада.
2027 битирувчиси учун: фанлар рўйхатини баҳорда вазирлик эълон қилади, биз янгилаймиз. Ҳозирдан: мажбурий фанлар бўйича йиллик баҳони яхшиланг, чунки якуний баҳо йиллик билан ўртача олинади. Танлов фанини университет йўналишингизга қараб танланг, мос йўналишлар саҳифаси ёрдам беради.
Мактаб бўйича бошқа мақолалар: янги баҳолаш тизими, 9-синфдан кейин техникумга қабул ва чет элга кетганда болани мактабдан чиқариш.
Шу мавзуда яна: Президент мактабига қабул: 4-синфдан кейин, бир ўринга 179 талабгор
Шу мавзуда яна: Ихтисослаштирилган мактабга қабул: 5-синф ва 7-синф, битта тест
Шу мавзуда яна: Болангизнинг баҳосини эМактабда кўрасиз, логинни мактаб беради
Манба: Умумий ўрта таълим олувчиларнинг якуний давлат аттестацияси тўғрисидаги низом, рўйхат 1778, 22.04.2025 таҳрири, 4–39-бандлар (lex.uz); Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2026-йил 26-май — 26-июн эълонлари: қуръа жонли эфирлари, 4-июн (имтиҳонлар 15-июнгача, битирувчилар сони), 11-июн (11-синф танлов фанлари), 26-июн (экстернат). Текширилган сана: 5-сентабр 2026.
