Хорижда ПҳД олганга 946 млн сўмлик уй кредити: фоизни давлат тўлайди
Хорижнинг юқори 100 таликдаги университетида ПҳД олган 35 ёшгача мутахассис уй сотиб олиш учун 946 миллион сўмгача кредит олиши мумкин. Кредит ўн йилга берилади ва унинг йиллик 14 фоизини Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Давлат буджети ҳисобидан тўлиқ қоплаб беради — яъни кредит олувчи фақат асосий қарзни тўлайди.
Аввал қандай эди, энди қандай
Президентнинг 2025-йил 26-мартдаги ПФ-61-сон Фармонида хорижда илмий даража олган ёшларга уй-жой имтиёзи берилиши белгиланган эди. Унинг амалий механизми — ким, қанча ва қандай шартда олиши — 2026-йил 9-апрелдаги 159-сон қарор билан ёзилди. Қарор 2026-йил 10-апрелдан кучга кирган.
Илгари бундай мутахассис оддий тижорат ипотекасига мурожаат қиларди ва фоизни ўзи тўларди. Энди фоиз тўлови давлат зиммасига ўтди.
Ким ола олади
| Шарт | Талаб |
|---|---|
| Ёш | 35 ёшгача |
| Илмий даража | ПҳД ёки унга тенглаштирилган даража |
| Университет | Нуфузли рейтинг ташкилотларининг юқори 100 талигида |
| Вақт шарти | Даража берилган KUNDA университет рўйхатда бўлиши |
| Уй-жой | Бирламчи бозор, камида 4 қаватли кўп квартирали уй |
Тўртинчи қатордаги шарт энг нозик жойи. Ҳужжатда аниқ ёзилган: илмий ишни якунлаб, илмий даража берилган кунда хорижий олий таълим ташкилоти рейтинг ташкилотлари рўйхатига кирган бўлиши талаб этилади. Яъни университет кейинчалик рейтингга киргани ёки рейтингдан тушиб кетгани аҳамияциз — санани даража берилган кун белгилайди.
Университетлар рўйхатини Вазирлик «Эл-юрт умиди» жамғармаси билан биргаликда шакллантиради: биринчи рўйхат 2026-йил 1-майгача охирги 10 йиллик рейтинг бўйича, кейин эса ҳар йили 10-январга қадар янгиланади.
Кредит шартлари
| Кўрсаткич | Қиймат | BHM 440 000 сўмда |
|---|---|---|
| Кредит чегараси | BHM нинг 2 150 бараваригача | 946 000 000 сўмгача |
| Муддат | 10 йил | Ҳар ой қайтарилади |
| Фоиз ставкаси | Йиллик 14 фоиз | Вазирлик тўлиқ қоплайди |
| Кредит олувчи тўлови | Фақат асосий қарз | Фоиз тўланмайди |
| Банк маржаси | Йиллик 4 фоиз | Давлат депозити 10 фоиз ставкада |
Механизм икки қаватли. Вазирлик республика буджети маблағлари ҳисобидан тижорат банкларига 10 фоиз ставкада депозит жойлаштиради; банк эса кредит олувчига 14 фоиз ставкада кредит беради. Банкнинг маржаси шу иккиси орасидаги 4 фоиз.
Кредит олувчи учун ҳисоб бошқача: ҳисобланган фоиз тўловлари Вазирлик томонидан ҳар ой учун кейинги ойнинг 25-санасига қадар тўлиқ қоплаб берилади. Қўлда қоладиган мажбурият — асосий қарзни ойма-ой қайтариш.
Қанча бўлади ойига
Фоиз давлат томонидан қоплангани учун ойлик тўловни ҳисоблаш оддий: кредит суммасини ойлар сонига бўлиш кифоя. Ўн йил — 120 ой.
Энг юқори чегарада олинган 946 миллион сўм учун ойлик асосий қарз 946 000 000 ÷ 120 ≈ 7 883 000 сўм. Оддий 14 фоизли ипотекада эса ўша суммага ойлик тўлов 14,7 миллион сўм атрофида бўларди — яъни фарқ ойига 6,8 миллион сўмдан ошади.
Қандай расмийлаштирилади
- Кредит олувчи Ягона интерактив давлат хизматлари портали — my.gov.uz орқали электрон рўйхатдан ўтади.
- Вазирлик ва тижорат банки ўртасида кредит ажратиш юзасидан бош битим тузилади.
- Банк кредитни ўз ресурслари ҳисобидан ажратади.
- Сотиб олинадиган уй-жой банкнинг ички қоидаларига мувофиқ гаровга қўйилади.
- Асосий қарз кредит расмийлаштирилган ойдан кейинги ойдан бошлаб қайтарилади.
Нима хато тушунилади
- «Кредит бепул» — йўқ. Фоизни давлат қоплайди, асосий қарзни кредит олувчи тўлайди.
- «Иккиламчи бозордан уй олса бўлади» — йўқ, фақат бирламчи бозор ва камида тўрт қаватли кўп квартирали уйдаги квартира.
- «Хорижда ўқиган ҳар ким киради» — йўқ, университет даража берилган кунда юқори 100 таликда бўлиши шарт.
- «Магистратура ҳам ҳисобланади» — йўқ, талаб ПҳД ёки унга тенглаштирилган илмий даража.
- «Ёш чегараси йўқ» — 35 ёш чегараси қатъий.
Ишлаб чиқилган мисол
Хорижнинг юқори 100 таликдаги университетида ПҳД ёқлаган, 31 ёшли мутахассис Тошкентда бирламчи бозордан 700 миллион сўмлик квартира сотиб олмоқчи. У my.gov.uz орқали рўйхатдан ўтади ва банк билан шартнома тузади. Ойлик асосий қарз: 700 000 000 ÷ 120 ≈ 5 833 000 сўм. Йиллик 14 фоиз — тахминан 98 миллион сўм биринчи йилда — Вазирлик томонидан қопланади ва унинг чўнтагига урмайди. Агар у даражани олган кунда университет рўйхатда бўлмаган бўлса, ариза рад этилади — бу ерда шахснинг эмас, сананинг ҳужжати ҳал қилади.
Боғлиқ мавзулар
- Докторантура: кириш имтиҳони ўрнига тадқиқот тақдимоти
- Имтиёзли диплом билан битирсангиз — катта ўқитувчи лавозими
- Ётоқхона тўлови Давлат буджетидан қопланади: кимга ва қандай
- Академик мобиллик: бир семестрни бошқа университетда ўқиш
Шу мавзуда яна: Европада бепул магистратура: Эрасмус Мундус аризаси октабрда очилади
Шу мавзуда яна: Хорижда олган илмий даражангизни my.gov.uz орқали тан олдирасиз
Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 9-апрелдаги 159-сон қарори ва у билан тасдиқланган Низом (lex.uz/uz/docs/-8128846), 1-, 2- ва 3-бандлар ҳамда Низомнинг 4, 5, 8, 9 ва 11-бандлари. Асос: ПФ-61, 2025-йил 26-март. Базавий ҳисоблаш миқдори: ПФ-115, 2026-йил 23-июн. Текширилган сана: 2026-йил 3-сентабр.
