Хорижий ОТМ филиаллари 30 тага етди: 10 йилда 4,3 баробар
Миллий статистика қўмитаси маълумотига кўра 2025/2026-ўқув йили бошида Ўзбекистонда фаолият юритаётган хорижий олий таълим ташкилотлари сони 30 тага етди. Ўн йил олдин, 2015/2016-ўқув йилида улар атиги 7 та эди.
Бу абитуриент учун қуруқ статистика эмас: чет элга чиқмасдан хорижий диплом олиш йўллари сони шу даврда тўрт баробардан кўпроқ ошган.
Ўн йиллик динамика
| Ўқув йили | Хорижий ОТМ сони |
|---|---|
| 2015/2016 | 7 |
| 2025/2026 | 30 |
| Ўсиш | 4,3 баробар |
4,3 баробар ўсиш — ўртача йилига икки-учта янги ташкилот дегани. Яъни сиз ариза бераётган йили рўйхат ўтган йилгидан фарқ қилади ва уни ҳар сафар қайта кўриш керак.
Бу рақам абитуриентга нима беради
- Танлов кенгайди. 30 та ташкилот турли мамлакат дастурлари бўйича ишлайди, яъни битта йўналишнинг бир неча варианти бўлиши мумкин.
- Диплом масаласи. Хорижий ОТМ филиалида ўқиган талаба бош университет дипломини олади — бу чет элга бориб ўқиш билан солиштириладиган ҳужжат.
- Балл ва нарх бошқача. Бу ташкилотлар ўз қабул шартларини қўяди; давлат ОТМларидаги 56,7 чегараси уларга автоматик тегишли эмас.
Хорижий филиал ва қўшма дастур — бир нарса эмас
Бу иккиси аралаштирилади, лекин диплом масаласида фарқ катта.
- Филиал. Чет эл университети Ўзбекистонда ўз бўлинмасини очади. Дастур бош университетники, дипломни ҳам одатда ўша университет беради.
- Қўшма дастур. Маҳаллий ОТМ чет эл университети билан ҳамкорликда ўқитади. Бунда икки диплом берилиши мумкин, лекин шартлар шартномага боғлиқ — масалан бир қисмини чет элда ўқиш талаб қилиниши мумкин.
Қўшма таълим дастурлари тартиби Вазирлар Маҳкамасининг 2021-йил 6-июлдаги 421-сон қарори билан белгиланган. Ариза беришдан олдин қайси турга тегишли эканини аниқ сўраш керак — дипломда шу фарқ кўринади.
Ўсиш нимадан келиб чиққан
7 тадан 30 тага ўтиш ўн йилда бўлган, яъни ўртача йилига икки-учта ташкилот қўшилган. Бу бир марталик сакраш эмас, мунтазам жараён. Амалий хулоса оддий: сиз кириш йилингизда рўйхат кенгроқ бўлиши мумкин, шунинг учун танловни ўтган йилги маълумотга таяниб ёпиб қўйманг.
Бу статистикани қандай нотўғри ўқишади
- «30 та янги университет очилди» деб тушуниш. Рақам фаолият юритаётган ташкилотлар сонини билдиради, ўша йили очилганини эмас.
- Ҳаммасини бир хил деб ҳисоблаш. Улар орасида тўлиқ филиаллар ҳам, қўшма дастур бўйича ишлайдиганлар ҳам бор — диплом масаласи ҳар бирида алоҳида текширилади.
- Контракт нархини давлат ОТМ билан солиштириш. Хорижий ташкилотларда нарх одатда бошқа даражада бўлади ва уни олдиндан аниқлаш керак.
Танлашдан олдин нимани текшириш керак
- Ташкилот Ўзбекистонда расман рўйхатдан ўтганми ва фаолият юритиш ҳуқуқи борми.
- Дипломни ким беради: бош университетми ёки маҳаллий ташкилотми.
- Қабул шарти: кириш имтиҳони, чет тили даражаси ёки портфолио талаб қилинадими.
- Контракт нархи ва унинг йиллар бўйича ўзгариш тартиби.
Ишлаб чиқилган мисол
Айтайлик, баллингиз 95 ва IT йўналишини хоҳлайсиз. Икки йўлни ёнма-ён қўясиз.
Давлат ОТМ. 95 балл билан контракт ўринларининг катта қисми очиқ, чунки 3 819 йўналишнинг учдан бир қисмида ўтиш бали 60 дан паст бўлган. Грант учун эса 68,0 чегарасидан юқорисиз, лекин кучли йўналишларда грант бали анча баланд.
Хорижий ташкилот. Бу ерда ДТМ бали асосий мезон бўлмаслиги мумкин — чет тили даражаси ёки ўз имтиҳони талаб қилинади. Яъни 95 балл у ерда автоматик устунлик бермайди, лекин паст балл ҳам автоматик тўсиқ эмас.
Хулоса: икки йўлнинг шартлари бошқа ўлчовда, шунинг учун уларни битта балл билан солиштириб бўлмайди. Ҳар бирига алоҳида ариза тайёрланади.
Давлат ОТМ билан солиштириш
Қарор қабул қилишдан олдин икки йўлни бир жадвалда кўриш фойдали. Давлат ОТМларида 2026-йилда 202 666 та ўрин бўлган, контракт ўтиш бали энг паст 56,7, грант бали эса энг паст 68,0. Хорижий ташкилотларда эса ўрин сони ҳам, чегара ҳам ҳар бирига хос.
Давлат ОТМлари бўйича аниқ рақамларни ўтиш баллари маълумотномасидан кўринг, баллингизга мос йўналишларни эса Менга мослари ажратиб беради. Баллни ошириш учун машқ тестлари мавзу кесимида натижа кўрсатади.
Қарор қоидаси
Икки саволга жавоб беринг. Биринчиси: дипломни ким беради — бош университетми ёки маҳаллий ташкилотми? Иккинчиси: тўрт йиллик контракт жами қанчага тушади ва у йиллар давомида ошадими? Бу иккисига ёзма жавоб олмагунингизча ариза берманг.
Шу мавзуда яна: Тошкентдаги хорижий университетда ўқиш 25 миллиондан туради
Манба: Миллий статистика қўмитаси маълумотлари (2025/2026-ўқув йили), Вазирлар Маҳкамасининг 2021-йил 6-июлдаги 421-сон қарори. Текширилган сана: 2026-йил 31-август.
