Магистратура хотин-қизларга контракт қопланади

Магистратурада тўлов-контракт асосида ўқиётган хотин-қизнинг бир ўқув йиллик контракти Давлат буджетидан тўлиқ қопланади — қайтариш шарти ҳам йўқ. Лекин бу пул ўз-ўзидан келмайди: ариза ёзиш керак, ва муддат 15-сентабр. Бугун 3-сентабр — 12 кун қолди.

Қонун бу муддат ҳақида жуда қатъий ёзади: «Ушбу муддатдан кейин тақдим этилган аризалар кўриб чиқилмайди». Яъни 16-сентабрда келган ариза рад этилмайди ҳам — у умуман кўрилмайди. Бутун ўқув йили учун контрактни ўзингиз тўлайсиз.

Ким бу имтиёздан фойдаланади?

Учта шарт бир вақтда бажарилиши керак:

сиз давлат олий таълим муассасасида ўқийсиз;
босқич — магистратура;
ўқишга тўлов-контракт асосида қабул қилингансиз.

Курс, йўналиш, ёш ёки оилавий ҳолат шарт эмас. Эҳтиёжмандлик ҳам талаб қилинмайди — бу грант танлови эмас, магистратурадаги барча контракт асосидаги хотин-қизларга тегишли тартиб.

Низом алоҳида санаб ўтган муассасалар ҳам шу қаторга киради: Президент ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси, Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Бизнес ва тадбиркорлик олий мактаби ҳамда Банк-молия академияси.

Кимга берилмайди

Иккита истисно бор ва иккаласини ҳам олдиндан билиб қўйган маъқул.

Биринчиси — табақалаштирилган контракт. Қонун тўлиқ суммани қоплашни белгилайди, лекин қавс ичида «табақалаштирилган тўлов-контракт тўловлари бундан мустасно» деб ёзади. Амалда буни одамлар «супер-контракт» деб атайди. Низомнинг 14-банди ҳисоб-китоб мезонини аниқ беради: қоплама базавий тўлов-контракт (стипендиясиз) қийматига эквивалент ҳисобида берилади.

Яъни базавий контракт асосида қабул қилинган бўлсангиз — сумма тўлиқ ёпилади. Базавийдан юқори, табақалаштирилган тариф бўйича ўқиётган бўлсангиз, давлат базавий қиймат миқдорини беради, устидаги фарқни ўзингиз тўлайсиз.

Иккинчиси — 2026-йилда қўшилган янги истисно. Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 24-июндаги 322-сон қарори билан Низомнинг 2-банди қайта ёзилди ва унга шундай жумла кирди: тартиб «Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетида умумий ўрта таълим ташкилотларининг олий малака тоифасига эга ўқитувчилари учун мақсадли равишда ташкил этилган магистратура талабаларига нисбатан татбиқ этилмайди».

Бу тор, аммо аниқ тоифа: Низомий университетидаги мақсадли ўқитувчи магистратураси. Агар айнан шу дастурда ўқиётган бўлсангиз, 2026-йилдан бошлаб бу қоплама сизга тегишли эмас — олдинги йилларда қандай бўлганидан қатъи назар.

Қанча пул гаплашиляпти?

Гап бир ойлик тўлов ҳақида эмас — бутун ўқув йили учун контрактнинг тўлиқ суммаси ҳақида. Магистратура контракти бакалавриатникидан қимматроқ: йўналишга қараб йилига ўн миллионлаб сўмни ташкил қилади.

Қонундаги ибора ҳам муҳим: маблағ «қайтариш шартисиз» қопланади. Бу кредит эмас, кейин ишлаб бериш мажбурияти ҳам йўқ. Таълим кредити билан аралаштирманг — у алоҳида механизм, фоизсиз бўлса ҳам қайтарилади.

Вақт чизиғи: ким, қачон, нима қилади

Низомга илова қилинган схема бутун жараённи олти босқичга бўлади. Сизга фақат биринчиси тегишли, қолганини муассаса ва вазирликлар бажаради — лекин муддатларни билсангиз, кутиш осонроқ.

15-сентабрга қадар — сиз. Ўзингиз ўқиётган ОТМ ректори (филиал директори) номига ариза ёзасиз.
3 иш куни — ОТМ. Аризаларни кўриб чиқади ва рўйхат шакллантиради.
5 иш куни — ОТМ. Шакллантирилган рўйхатни идоравий мансублиги бўйича тегишли вазирликка юборади.
3 иш куни — вазирлик. Молия вазирлигига маблағ ўтказиш бўйича сўровнома беради.
20-майга қадар — Молия вазирлиги. Маблағни ОТМ ғазна ҳисобварағига ўтказади.
15-октабрга қадар — ОТМ. Ректор (филиал директори) контрактни қоплаб бериш тўғрисида буйруқ қабул қилади.

Амалий хулоса: сизнинг ягона қадамингиз — сентабрдаги ариза. 15-октабрда ректор буйруғи чиққач, масала ҳал бўлган ҳисобланади. Шу санага қадар буйруқда исмингизни кўрмасангиз, деканатга мурожаат қилинг.

Ариза қандай ёзилади

Ариза ректор ёки филиал директори номига ёзилади ва ўзингиз ўқиётган муассасага топширилади. Онлайн портал орқали эмас — бу тартиб ОТМ ичида юритилади, шунинг учун деканат ёки Регистратор офисидан аниқ шаклни сўранг.

Аризада кўрсатиладиган маълумотлар одатда қуйидагилар:

исм-фамилия, шариф — паспортдагидек;
факултет, таълим йўналиши, курс ва гуруҳ;
ўқиш шакли ва тўлов-контракт асосида қабул қилинганингиз;
талабалик шартномаси рақами;
алоқа телефони.

Аризани топширганингизни тасдиқловчи бирор белги олинг: кирувчи ҳужжат рақами, рўйхатдан ўтказиш қайдномаси ёки нусхангизга қўйилган муҳр. Муддат қатъий бўлгани учун «топширган эдим» деган оғзаки даъво кейин иш бермайди.

Нима хато кетади: тўртта реал ҳолат

1. «Кейинги ҳафтада топшираман» деган талаба. Сентабр — ўқув йилининг энг шов-шувли ойи: дарс жадвали, рўйхатдан ўтиш, илмий раҳбар. Ариза эса 15-сентабрда кесилади. Бу — энг кўп учрайдиган йўқотиш сабаби ва энг осон олдини олинадигани.

2. «Менга ҳам автоматик ёзиб қўйишади» деб ўйлаган талаба. Қонун жараённи аниқ белгилайди: талабгор ариза билан мурожаат этади. Рўйхат аризалар асосида шаклланади. Ариза йўқ — рўйхатда ҳам йўқ.

3. Биринчи йили олиб, иккинчи йили унутган талаба. Низом «ўқув йили учун» деб ёзади ва ариза бериш 1-босқич сифатида ҳар ўқув йилида такрорланади. Магистратура икки йил бўлса, ариза ҳам икки марта ёзилади. Ўтган йилги ариза бу йилга ўтмайди.

4. Табақалаштирилган тарифни базавий деб ўйлаган талаба. Шартномангизда қайси тариф ёзилганини олдиндан текширинг. Базавийдан юқори бўлса, фарқни ўзингиз тўлашингизни билиб турган маъқул — октабрда кутилмаганда билиб қолгандан кўра.

Ишлаб чиқилган мисол

Икки курсдош қиз бир хил магистратура йўналишида, базавий контракт асосида ўқийди. Йиллик контракт — 18 000 000 сўм.

Малика 8-сентабрда деканатга бориб ариза топширди ва кирувчи рақамини олди. 15-октабрда ректор буйруғи чиқди, унинг исми рўйхатда. Ўқув йили учун контрактдан тўлайдиган пули — 0 сўм.

Нигора ҳам хабардор эди, лекин «сессиядан кейин бораман» деди ва 22-сентабрда топширди. Ариза кўриб чиқилмади. У 18 000 000 сўмни ўзи тўлайди.

Иккаласининг ҳужжатлари бир хил, ҳуқуқи бир хил, натижаси эса 18 миллион сўмга фарқ қилади. Бутун фарқ — 14 кунлик кечикиш.

Икки йиллик магистратура бўлса, ҳар йили такрорланган эътиборсизлик 36 000 000 сўмгача етади.

Пул қаерга тушади ва қандай текширилади

Қоплама сизнинг картангизга эмас — тўғридан-тўғри ОТМнинг ҳисобварағига ўтказилади ва контрактингиз шу тарзда ёпилади. Шунинг учун «пул келмади» деган савол ўрнига «буйруқда исмим борми» деган саволни беринг.

Низомнинг 16-банди назорат учун фойдали қоида қўяди: Давлат буджетидан ажратилган маблағлар тўғрисидаги маълумот ОТМнинг расмий веб-сайтига жойлаштирилади ва ҳар чорак якунида янгиланади. Яъни университетингиз сайтидан бу рақамларни кўриш ҳуқуқингиз бор.

Маблағнинг мақсадли сарфланишини Давлат молиявий назорати инспексияси текширади, контрактни қоплаб бериш учун эса ректор (филиал директори) шахсан масъул ҳисобланади.

Бюджет етмаса нима бўлади?

Бу савол табиий туғилади ва Низомда жавоби бор. 13-бандга кўра, ажратилган маблағ етмаса, ОТМ тегишли вазирлик ва идораларга қўшимча буджет маблағи ажратиш юзасидан мурожаат қилади.

Яъни бу ерда ижара қопламасидаги каби фоиз квотаси йўқ: тартиб магистратурадаги барча контракт асосидаги хотин-қизларни қамраб олишга мўлжалланган. Сиздан талаб қилинадиган ягона нарса — муддатида ариза бериш.

Юборишдан олдинги текширув рўйхати

Мен давлат ОТМсининг магистратура босқичида ўқийман.
Ўқишга тўлов-контракт асосида қабул қилинганман.
Шартномамдаги тариф — базавий (табақалаштирилган эмас) ёки фарқни ўзим тўлашга тайёрман.
Низомий университетидаги мақсадли ўқитувчи магистратурасида эмасман.
Аризани ректор номига ёздим ва 15-сентабргача топширдим.
Топширганимни тасдиқловчи рақам ёки қайднома қўлимда.

Олтитасига ҳам «ҳа» бўлса, 15-октабрдаги буйруқни кутасиз.

Хулоса

Магистратурада контракт асосида ўқиётган хотин-қизлар учун бу — бир ўқув йиллик контрактни бутунлай ёпадиган тартиб, ва у қайтарилмайди. Уни қўлдан чиқарадиган ягона нарса — кечикиш, чунки қонун 15-сентабрдан кейинги аризани кўриб чиқмайди.

Бугун 3-сентабр. Эртага деканатга кириб ариза шаклини сўранг ва топширинг — бу бир соатлик иш, эвазига эса бутун ўқув йилининг контракти. Магистратурада ўқиётган танишингиз бўлса, шу мақолани унга юборинг: 15-сентабрдан кейин ёрдам бериб бўлмайди.

Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022-йил 15-августдаги «Давлат олий таълим муассасалари магистратура босқичида таълим олаётган хотин-қизларнинг тўлов-контракт маблағларини тўлаб бериш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 447-сон қарори билан тасдиқланган Низом — 2-банд (қамров ва истисно, ВМ 2026-йил 24-июн 322-сон таҳририда), 3-банд ва 14-банд (тўлиқ сумма, табақалаштирилган тариф мустасно, базавий қиймат эквиваленти), 5-банд (15-сентабр муддати), 10-банд (15-октабр буйруғи), 13-банд (маблағ етмаган ҳолат), 16–17-бандлар (ошкоралик ва назорат), Низомга илова (босқичлар схемаси). Текширилган сана: 2026-йил 3-сентабр.

Шу мавзуда яна: Супер-контракт миқдорлари 2026: ОТМлар эълон қилган рақамлар

Магистратурадаги хотин-қизларга контракт тўлиқ қопланади: ариза 15-сентабргача