Одил судлов академиясида «Суд фаолияти» магистратураси очилди
Қисқача жавоб. Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида 2026/2027-ўқув йилидан «Суд фаолияти» мутахассислиги бўйича амалий магистратура дастури очилади. Ўқиш муддати — бир йил, шакли кундузги ва кечки, молиялаштириш фақат тўлов-контракт асосида. Номзодлар икки тоифага бўлинади ва алоҳида танловда қатнашади: суд тизимида камида уч йил ишлаган юристлар ҳамда ташқаридан келадиган олий юридик маълумотли номзодлар.
Нима ўзгарди
Илгари Одил судлов академиясига қабул тартиби алоҳида низом билан белгиланмаган эди. Энди Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 25-июндаги 327-сон қарори билан қабул тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди. Қарор кучга кирган сана — 2026-йил 25-июн.
Асос — Президентнинг «Одил судлов соҳасида юқори малакали кадрлар тайёрлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2025-йил 21-августдаги ПФ-141-сон Фармони.
Икки тоифа: ички ва ташқи абитуриент
Низомдаги энг муҳим ажратиш шу. Икки тоифа бир-бири билан рақобатлашмайди — улар алоҳида танлов асосида қабул қилинади.
| Абитуриент тури | Ким киради | Танлов қандай ўтади |
|---|---|---|
| Ички | Суд тизими, судялар ҳамжамияти органларида камида 3 йил стажи бор юрист | Мутахассислик фанлари + чет тили тести, 100 балл |
| Ташқи | Олий юридик маълумотли бошқа номзодлар | Магистратура қабулининг умумий тартиби (ВМ 578) |
Ички абитуриент таърифи ҳужжатда аниқ ёзилган: олий юридик маълумотга эга бўлган, суд тизимида ёки судялар ҳамжамияти органлари ва муассасаларида камида уч йиллик иш стажига эга шахс. Бунга Президент ёки Президент Администрацияси раҳбари томонидан тайинланадиган ёхуд келишиб олинадиган лавозимларда ишлаётганлар ҳам киради.
Ички абитуриент учун тест қандай тузилади?
Ички абитуриентлар мутахассислик фанларидан тест топширади. Чет тилини билиш даражасини белгиловчи миллий ёки халқаро сертификати бўлмаса, чет тилидан ҳам тест қўшилади.
| Блок | Тест сони | Балл |
|---|---|---|
| Мутахассислик фанлари | 40 та | 80 |
| Чет тили | 10 та | 20 |
| Жами | 50 та | 100 |
| Ўтиш чегараси | — | 57 ва ундан юқори |
Бу шкалада бир жиҳат эътибордан четда қолмасин: 56 ва паст балл тўплаган абитуриент ўқишга қабул қилинмайди. Яъни чегара 57 баллдан бошланади ва у баллнинг ярмидан сал кўпроғини ташкил қилади.
Сертификат эгаси учун ҳисоб бошқача ишлайди: чет тили блоки тушиб қолади ва балл мутахассислик фанларидан йиғилади.
Тестни ким ўтказади ва қанча тўланади
Тест синовлари Академиянинг ўзи томонидан ёки унинг буюртмасига кўра Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги томонидан ўтказилади. Агентлик ўтказса, қуйидаги тартиб қўлланади:
- тест топшириқлари Академия тақдим этган дастурлар асосида, Агентлик биносида махфийлик таъминланган ҳолда шакллантирилади;
- ҳар саволда тўртта жавоб варианти бўлади, биттаси тўғри;
- абитуриентлар рўйхати тақдим этилган кундан ўн беш кун ичида синов санаси ва вақти белгиланади;
- иштирок учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 фоизи миқдорида тўлов ундирилади.
Базавий ҳисоблаш миқдори 2026-йил 1-сентабрдан 440 000 сўм бўлгани ҳисобга олинса, тест тўлови 220 000 сўмни ташкил қилади. Тўлов Агентлик жамғармасининг ҳисобрақамига ўтказилади.
Имтиҳон куни: нима тақиқланган
Бинога шахсни тасдиқловчи ҳужжат билан киритилади: паспорт, ID-карта, биометрик паспорт ёки ҳайдовчилик гувоҳномаси. Махсус текширув ўтказилади.
Олиб кириш тақиқланган нарсалар рўйхати ҳужжатда санаб ўтилган: жадвал, китоб, мобил телефон, компьютер, калькулятор, телекоммуникация воситалари ва бошқа ёрдамчи материаллар. Тест жараёнида ўзаро мулоқот қилиш ёки бир-бирига ёрдам бериш ҳам тақиқланади. Талабни бузган шахс синовдан четлаштирилади ва тестдан ўтмаган деб ҳисобланади.
Яна бир қатъий қоида: белгиланган вақтдан кеч қолган ички абитуриент синовга киритилмайди ва у учун қўшимча синов ўтказилмайди.
Нима хато кетади
- «Суд тизимида ишлаганим етади» деб ўйлаш. Стаж уч йилдан кам бўлса, номзод ички эмас, ташқи абитуриент сифатида умумий тартибда қатнашади.
- Сертификатни олдиндан расмийлаштирмаслик. Сертификат бўлса чет тили блоки тушади; ҳужжат топшириш пайтида у қўлда бўлиши керак.
- Грант кутиш. Бу дастур бўйича ўқиш фақат тўлов-контракт асосида ташкил этилади.
- Нархни олдиндан аниқ деб ҳисоблаш. Қабул параметрлари ва контракт қиймати ҳар йили Академия Кенгаши таклифи асосида Судялар олий кенгаши томонидан тасдиқланади — яъни рақам ҳар йили янгиланади.
Ишлаб чиқилган мисол
Туман судида тўрт йилдан бери ишлаётган юрист ички абитуриент ҳисобланади. Унинг Б2 даражали чет тили сертификати бор, шунинг учун у фақат мутахассислик фанларидан 40 та тест топширади — бу 80 балл. Сертификат ҳисобига чет тили блоки ёпилади. Агар у мутахассисликдан 44 та саволнинг 44 тасини эмас, 40 тадан 30 тасини тўғри ечса, баллари 60 га яқин бўлади ва 57 чегарасидан ўтади. Тест тўлови 220 000 сўм. Қабул қилинса, у бир йил давомида кундузги ёки кечки шаклда контракт асосида ўқийди ва давлат намунасидаги магистратура дипломини олади. Стажидан уч йил кам бўлганида эса у ташқи абитуриент сифатида магистратура қабулининг умумий тартиби бўйича қатнашарди.
Боғлиқ мавзулар
- Ҳуқуқ йўналишига IQ тест билан кириш: Б2 сертификат шарти
- Докторантура: кириш имтиҳони ўрнига тадқиқот тақдимоти
- Ким абитуриент бўла олади: тўрт тоифа ва рўйхатнинг икки босқичи
- Академик мобиллик: бир семестрни бошқа университетда ўқиш
Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 25-июндаги 327-сон қарори ва у билан тасдиқланган Низом (lex.uz/uz/docs/-8288077), 2-банд ҳамда Низомнинг 2-, 19-, 20-, 21-, 22- ва 27-бандлари. Асос: ПФ-141, 2025-йил 21-август. Текширилган сана: 2026-йил 3-сентабр.
