Xorijda bepul o'qish: olti davlat granti va ariza oynalari
Qisqacha javob. Olti davlat dasturi O'zbekiston fuqarosini to'liq moliyalashtiradi: Turkiya (Turkiye Burslari), Koreya (GKS), Xitoy (CSC), Vengriya (Stipendium Hungaricum), Rossiya davlat kvotasi va Germaniya (DAAD). Ariza oynalarining beshtasi yanvar-fevralda yopiladi, ikkitasi esa sentabr-oktabrda ochiladi. Hujjat to'plami hamma joyda deyarli bir xil: pasport, diplom yoki attestat, transkript, til sertifikati, motivatsion xat va tibbiy ma'lumotnoma. Rad etishning eng ko'p uchraydigan sababi — hujjat mazmuni emas, muddat va rasmiylashtirish.
Ushbu qo'llanmada har dastur rasmiy saytidan tekshirilgan: ariza oynasi, qamrab olinadigan xarajatlar, til talabi, yosh chegarasi va hujjatlar ro'yxati. 2026 siklining sanalari aniq, 2027 sikli sanalari e'lon qilinganlari alohida ko'rsatilgan. Taxminiy sana yozilmagan — e'lon qilinmagan joyda shunday deb aytilgan.
Xorijda bepul o'qish: olti dastur bitta jadvalda
Quyidagi jadval oltita davlat dasturini yonma-yon qo'yadi. Oxirgi ustundagi summa — talabaga har oy naqd tushadigan yashash puli; o'qish to'lovi, yotoqxona va sug'urta bunga kirmaydi, ular alohida qoplanadi.
| Dastur (davlat) | Ariza oynasi | Bosqich | Yosh chegarasi | Til talabi | Oylik yashash puli |
|---|---|---|---|---|---|
| Turkiye Burslari (Turkiya) | 10-yanvar - 20-fevral | bakalavr, magistr, PhD | 21 / 30 / 35 yosh | turk yoki ingliz tili (dastur talabiga qarab) | 4 500 - 9 000 TL |
| Global Korea Scholarship (Koreya) | bakalavr sentabr-oktabr, magistr fevral | bakalavr, magistr, PhD | 25 / 40 yosh | TOPIK yoki ingliz sertifikati, 1 yil koreys kursi | 900 000 von |
| Chinese Government Scholarship (Xitoy) | noyabr - fevral, muddatni elchixona belgilaydi | bakalavr, magistr, PhD | 25 / 35 / 40 yosh | xitoycha dasturda HSK 3-4, inglizchada IELTS/TOEFL | 2 500 - 3 500 yuan |
| Stipendium Hungaricum (Vengriya) | 15-yanvar soat 14:00 (CET) | bakalavr, magistr, PhD | 18 yoshdan katta; yuqori chegara yo'q | darajani qabul qiluvchi universitet belgilaydi | 43 700 forint |
| Davlat kvotasi (Rossiya) | 2027/28 uchun sentabrda ochiladi | bakalavr, magistr, aspirantura | rasmiy saytda ko'rsatilmagan | rus tili; bilmasa 1 yil tayyorlov fakulteti | rasmiy saytda raqam ko'rsatilmagan |
| DAAD (Germaniya) | dasturga qarab avgust - noyabr | magistr, PhD | yosh emas, diplom yoshi: 6 yil | nemischa dasturda B1 va DSH 2 / TestDaF 4, inglizchada IELTS/TOEFL | 992 - 1 400 yevro |
Jadvaldagi eng katta farq — ariza oynasi. Turkiya, Xitoy, Vengriya va Koreya magistraturasi yanvar-fevralda yopiladi. Koreya bakalavriati va Rossiya kvotasi esa aksincha, sentabr-oktabrda ochiladi. Ya'ni bitta kalendar yilda ikki alohida mavsum bor va ular bir-birini almashtirmaydi.
Bir yilda ikki mavsum: qaysi oyda qaysi ariza ochiladi
| Oy | Nima bo'ladi | Nechta dastur |
|---|---|---|
| Sentabr | Rossiya kvotasi arizasi ochiladi; Koreya bakalavriati (GKS-U) e'lon qilinadi | 2 |
| Oktabr | Koreya bakalavriati hujjatlari elchixonaga topshiriladi; Vengriya chaqirig'i chiqadi | 2 |
| Noyabr - dekabr | Xitoy elchixonasi arizani qabul qila boshlaydi; Rossiya kvotasi 15-dekabrda yopilgan edi | 2 |
| Yanvar | Vengriya 15-yanvarda soat 14:00 da yopadi; Turkiya 10-yanvarda ochadi | 2 |
| Fevral | Turkiya 20-fevralda yopadi; Xitoy elchixonalari 8-24 fevralda yopadi; Koreya magistraturasi 12-25 fevralda ochiq | 3 |
| Mart - iyul | tanlov, suhbat va universitet qaroriga ketadigan davr | 6 |
| Avgust - sentabr | natija, viza va yo'lga chiqish | 6 |
Bu jadvaldan bitta amaliy xulosa chiqadi: hujjatni yanvarda yig'ishni boshlagan odam kechikadi. Apostil, notarial tarjima va til sertifikati birgalikda 4-8 hafta oladi. Shuning uchun hujjat tayyorlashning boshlanish nuqtasi — oktabr, ariza oynasi emas.
Turkiye Burslari: 10-yanvardan 20-fevralgacha
Turkiya hukumati stipendiyasi rasmiy saytida ariza kalendari ochiq turibdi: ariza 10-yanvardan 20-fevralgacha qabul qilinadi, baholash mart-aprelda, suhbat aprel-iyunda, natija avgust boshida e'lon qilinadi, talaba sentabrda Turkiyaga boradi. 2026 siklida ariza aynan 10-yanvar - 20-fevral oralig'ida olingan. 2027 sikli sanalari rasmiy saytda hali alohida e'lon qilinmagan — kalendar sahifasi umumiy oynani ko'rsatib turibdi.
Yosh chegarasi bosqichga qarab qat'iy: bakalavr va kollej dasturiga 21 yoshdan kichik, magistraturaga 30 yoshdan kichik, doktoranturaga 35 yoshdan kichik, tadqiqot stipendiyasiga 50 yoshdan kichik nomzod topshiradi. Bu yerda "kichik" so'zi so'zma-so'z ishlaydi: 21 yoshga to'lgan abituriyent bakalavr tanloviga kirmaydi.
Ikkinchi qat'iy shart — o'zlashtirish foizi. Bakalavr va kollej uchun kamida 70 %, magistratura va doktorantura uchun 75 %, tibbiyot, stomatologiya va farmatsevtika uchun 90 %. Bu foiz attestat yoki diplom o'rtacha balidan hisoblanadi. 90 % shartini bilmasdan tibbiyotga topshirgan nomzod birinchi texnik tekshiruvdayoq chiqib ketadi.
Dastur nimani to'laydi: o'qish to'lovi to'liq, bakalavr talabasiga butun o'qish davri uchun yotoqxona, magistr va doktorantga birinchi yil yotoqxona, keyingi yillarda Istanbul va Anqara uchun oyiga 6 000 TL, boshqa shaharlar uchun 5 000 TL uy-joy puli. Bundan tashqari bir martalik aviabilet, umumiy tibbiy sug'urta va bir yillik turk tili kursi. Oylik yashash puli: bakalavrga 4 500 TL, magistrga 6 500 TL, doktorantga 9 000 TL. Yuqori o'zlashtirgan talabaga Merit dasturi bo'yicha bu summa ikki barobar to'lanadi.
Muhim shart, ko'pchilik e'tibor bermaydi: turk tilidan C1 sertifikati bo'lmagan har bir stipendiat — hatto ingliz tilidagi dasturga tushgan bo'lsa ham — bir yillik turk tili kursini o'qiydi va yil oxirida C1 sertifikatini oladi. Ya'ni bakalavr uchun umumiy muddat 4 emas, 5 yil.
Hujjatlar TBBS onlayn tizimiga yuklanadi va ariza bepul: amaldagi shaxsni tasdiqlovchi hujjat yoki pasport, so'nggi 1 yilda olingan surat, milliy imtihon natijasi (bo'lsa), diplom yoki bitirish haqidagi vaqtinchalik ma'lumotnoma, transkript, universitet talab qilsa GRE, GMAT yoki SAT natijasi, universitet talab qilsa TOEFL yoki DELF sertifikati, doktoranturaga esa tadqiqot mavzusi taklifi va ilgari yozgan ilmiy ishingiz namunasi. Turkiya fuqarolari va o'sha bosqichda turk universitetida allaqachon o'qiyotganlar tanlovga kirmaydi.
Global Korea Scholarship: sentabr va fevral
Koreya dasturi ikkiga bo'lingan va sanalari ham alohida. Bakalavriat (GKS-U) arizasi sentabr-oktabrda, magistratura va doktorantura (GKS-G) arizasi fevral-martda olinadi. 2026 sikli aniq: GKS-G 12-fevral soat 11:00 dan 25-fevral soat 18:00 gacha (Koreya vaqti) ochiq bo'ldi. GKS-U 2026 arizasi dastlab 15-30 sentabr deb e'lon qilingan, keyin Study in Korea tizimi to'xtaganligi sababli elchixonalar sanani o'zgartirgan — masalan bir elchixona hujjatni 6-17 oktabr kunlari qabul qilgan. 2027 sikli sanalari sentabrda Study in Korea saytining e'lonlar bo'limida chiqadi.
Ikkita yo'l bor va bittasini tanlaysiz: elchixona yo'li (embassy track) yoki universitet yo'li (university track). Bir siklda ikkalasiga birdan topshirib bo'lmaydi. Elchixona yo'lida har mamlakat uchun ajratilgan o'rin soni oldindan e'lon qilinadi va u odatda bir necha kishilik bo'ladi.
Talablar rasmiy Study in Korea saytida yozilgan: bakalavriatga 25 yoshgacha va o'rta maktab davomidagi o'rtacha ball 80 % dan yuqori (yuqori 20 % ichida), magistratura va doktoranturaga 40 yoshgacha va o'rtacha ball 80 % dan yuqori. Fuqarolik koreys bo'lmasligi shart.
O'qish tuzilishi bir xil: avval 1 yil koreys tili kursi, keyin 4 yil bakalavr yoki 2 yil magistr yoki 3 yil doktorantura. Koreya elchixonasining rasmiy e'lonida to'lanadigan summalar shunday ko'rsatilgan: aviabilet, oyiga 900 000 von yashash puli, til kursi va o'qish to'lovi to'liq, kelgandan keyin bir martalik 200 000 von joylashish puli, o'qishni tugatganda bir martalik 100 000 von, tibbiy sug'urta, va TOPIK 5 yoki 6-darajani olganlarga qo'shimcha oyiga 100 000 von. Har sikl uchun aniq summa o'sha yilning ariza qo'llanmasida qayta tasdiqlanadi.
Chinese Government Scholarship: fevral va CSCA imtihoni
Xitoy hukumat stipendiyasi (CSC) arizasi campuschina.org portalida to'ldiriladi, lekin muddatni har bir davlatdagi Xitoy elchixonasi o'zi belgilaydi. 2026/2027 siklida elchixonalar muddati 8-fevraldan 24-fevralgacha oralig'ida turgan; ba'zi elchixonalar arizani noyabrdan boshlab qabul qilgan. Shuning uchun bitta umumiy sana yozib qo'yish xato — o'zingizga tegishli elchixona e'lonidagi sanani tekshirasiz.
Yosh chegarasi bosqichga qarab: bakalavrga 25 yoshgacha, magistraturaga 35 yoshgacha, doktoranturaga 40 yoshgacha, umumiy stajyorlikka 45 yoshgacha, katta stajyorlikka 50 yoshgacha.
Til talabi dasturning tiliga bog'liq. Xitoy tilida o'qiladigan magistratura va doktoranturaga HSK 4, umumiy va katta stajyorlikka HSK 3 kerak. Xitoy tilining o'zini o'rganish dasturiga kiruvchilar HSK talabidan ozod. Ingliz tilidagi dasturlarda universitet o'zi IELTS yoki TOEFL darajasini belgilaydi.
2026 siklida yangi shart kiritilgan: bakalavr dasturiga topshiruvchi ariza muddatidan oldin CSCA imtihonini topshirib, amaldagi natija hisobotini olishi shart. Sentabrda o'qishni boshlaydiganlar uchun imtihon sanalari 21-dekabr va 25-yanvar qilib belgilangan edi. CSCA natijasi yo'q bakalavr arizasi ko'rib chiqilmaydi.
Stipendiya nimani qoplaydi: o'qish to'lovi, universitet yotoqxonasi bepul yoki uning o'rniga turar joy puli, kompleks tibbiy sug'urta yiliga bir kishiga 800 yuan (olti oydan qisqa dasturlarda 400 yuan) va oylik nafaqa — bakalavrga 2 500 yuan, magistr va umumiy stajyorga 3 000 yuan, doktorant va katta stajyorga 3 500 yuan. Xalqaro aviabilet bu ro'yxatga kirmaydi — Turkiya va Koreyadan farqi shu, yo'l xarajatini o'zingiz to'laysiz.
Hujjatlar: pasportning ma'lumot sahifasi, diplom, transkript, til sertifikati, bakalavr uchun CSCA natija hisoboti, universitetdan olingan dastlabki qabul xati (bo'lsa), o'quv rejasi yoki tadqiqot taklifi, magistratura va yuqori bosqich uchun ikkita tavsiyanoma, chet el fuqarosi uchun tibbiy ko'rik varaqasi va sudlanmaganlik haqidagi ma'lumotnoma. Sudlanmaganlik ma'lumotnomasi ariza yuborilgan kundan 6 oy ichida berilgan bo'lishi shart. Xitoy yoki ingliz tilida bo'lmagan har bir hujjat tarjima qilinadi.
Stipendium Hungaricum: 15-yanvar soat 14:00
Vengriya dasturi eng aniq sanaga ega: 2026/2027 chaqirig'i bo'yicha ariza 15-yanvar soat 14:00 (Markaziy Yevropa vaqti) da yopilgan. Bu soat bilan yoziladigan muddat — bir soat kechikkan ariza tizimga tushmaydi. 2027/2028 chaqirig'i rasmiy saytda hali chiqmagan; oldingi sikllarda chaqiriq noyabr-dekabrda e'lon qilingan.
Chaqiriq matnida bitta yosh sharti bor va u quyi chegara: 2008-yil 31-avgustdan keyin tug'ilganlar, ya'ni 31-avgust holatiga 18 yoshga to'lmaganlar tanlovga kirmaydi (raqs yo'nalishlari bundan mustasno). Yuqori yosh chegarasi chaqiriqda ko'rsatilmagan.
O'zbekiston bu dasturda yuboruvchi hamkor davlat, ya'ni kvota ochiq. Rasmiy sayt yuboruvchi tomon sifatida Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Malakalarni rivojlantirish agentligini ko'rsatgan. Bakalavr, magistr, uzluksiz magistr va doktorantura — to'rt bosqichning to'rttasi ham istalgan yo'nalishda ochiq.
Nimani to'laydi: o'qish to'lovi to'liq; oylik yashash puli bakalavr, magistr va tayyorlov bosqichi uchun 43 700 forint (12 oy davomida); yotoqxona joyi bepul, joy yetmasa oyiga 40 000 forint ijara hissasi; tibbiy sug'urta va yiliga bir kishiga 65 000 forintgacha qo'shimcha sug'urta. Rasmiy chaqiriq matni ochiq ogohlantiradi: 40 000 forint — ijaraning bir qismi, yirik shaharlarda, ayniqsa poytaxtda, u to'liq ijarani qoplamaydi.
Yashirin tuzoq chaqiriq matnida yozilgan: venger tili tayyorlov kursiga borgan, lekin yil oxiridagi imtihondan o'ta olmagan talabaning oylik nafaqasi 30 000 forintga tushiriladi. Ya'ni til kursi formal emas, natija bilan o'lchanadi.
Hujjatlar ro'yxati: onlayn ariza anketasi (ingliz tilida to'ldiriladi) va so'nggi 2 yilda olingan surat; kamida bir sahifalik motivatsion xat, Times New Roman 12 shriftda va tanlangan dastur tilida; til bilimini tasdiqlovchi hujjat va uning tarjimasi; maktab attestati yoki bakalavr diplomi va tarjimasi; barcha semestrlar bo'yicha transkript va tarjimasi; pasport ma'lumot sahifasining nusxasi; tizimdagi "Statement for Application" hujjatiga rozilik. Tibbiy ma'lumotnoma ariza paytida emas — grant yutgandan keyin Vengriyada majburiy tibbiy ko'rikda taqdim etiladi. Har bir fayl 4 MB dan katta bo'lmasin, aks holda tizim yuklamaydi.
Vaqt chizig'i chaqiriqda ochiq berilgan: 15-yanvar ariza, 28-fevral texnik tekshiruv va nomzod qilib ko'rsatish, 15-mart ilmiy rahbar tavsiyanomasi uchun oxirgi kun, mart o'rtasidan may oxirigacha universitet qabul jarayoni, iyun oxiri yoki iyul o'rtasida natija, iyul-avgustda viza, 30-sentabrgacha Vengriyaga yetib borish.
Rossiya davlat kvotasi: ariza shu sentabrda ochiladi
Rossiya hukumati kvotasi O'zbekiston fuqarolari uchun alohida rasmiy sayt orqali yuritiladi. O'sha saytda hozir shunday yozuv turibdi: 2027/28 kvotasiga arizalar qabuli 2026-yil sentabrda boshlanadi. Oldingi sikl bo'yicha ariza 15-dekabrgacha yuborilgan, universitet qarorlari esa avgustgacha kutilgan. Ya'ni bu dastur bo'yicha oyna hozir ochilmoqda.
Ariza besh qadamdan iborat: portalda ro'yxatdan o'tish va ariza yuborish, anketani to'ldirish, hujjatlarni yuklash, saralash sinovi yoki suhbatdan o'tish, universitet qarorini kutish. Rasmiy ma'lumotga ko'ra kvota bo'yicha o'qish Rossiya Federatsiyasi budjeti hisobidan to'liq moliyalashtiriladi va tanlov 500 dan ortiq universitet va 300 ga yaqin yo'nalish bo'yicha ochiq. Rus tilini bilmaydiganlar avval bir yillik tayyorlov fakultetida o'qiydi.
Hujjatlarga qo'yilgan talab bu dasturda eng batafsil yozilgan va aynan shu yerda ariza ko'p yiqiladi. Surat rasmiy bo'lishi shart — pasportdagidek, yuqori aniqlikda; selfi, bosh kiyimdagi yoki yonida odam va hayvon bor surat qabul qilinmaydi. Pasportning amal qilish muddati kirish sanasidan boshlab kamida 1,5 yil qolgan bo'lishi kerak. Pasport nusxasi va uning notarial tasdiqlangan rus tilidagi tarjimasi ikkita alohida fayl qilib yuklanadi. Skanerda varaqning chekkalari ko'rinib turishi shart — chekkasi kesilgan skan rad etiladi.
Ta'lim hujjati sifatida 10-11-sinf tabeli (maktab nomi, o'quvchining ismi, sinf rahbari imzosi va muhr bilan), yoki 11-sinf attestati, yoki kollej va oliygohda o'qiganlar uchun akademik ma'lumotnoma yuklanadi. 9-sinf attestati kerak emas. Agar hujjatdagi fan nomlari rus tilida ham yozilgan bo'lsa, notarial tarjima talab qilinmaydi — bu bir necha yuz ming so'mni tejaydigan detal.
Tibbiy qism to'rtta hujjatdan iborat: 086/u shaklidagi ma'lumotnoma, B va C gepatiti yo'qligi haqidagi ma'lumotnoma, sil kasalligi yo'qligi haqidagi ma'lumotnoma va OIV yo'qligi haqidagi ma'lumotnoma. Texnik cheklov: bitta fayl 10 MB dan, barcha fayllar birgalikda 60 MB dan oshmasligi kerak, format PDF. Familiya yoki ism o'zgargan bo'lsa, o'zgartirish haqidagi guvohnoma my.gov.uz orqali buyurtma qilinadi va pasport bilan birga yuklanadi.
DAAD: oyiga 992 yevro, muddat dasturga bog'liq
Germaniyaning DAAD tashkiloti bitta emas, o'nlab dastur yuritadi va ularning muddati bir xil emas. O'zbekistonlik nomzodga eng ko'p tegishlisi ikkitasi: barcha yo'nalishlar uchun magistratura stipendiyasi va rivojlanish yo'nalishidagi EPOS dasturi.
Magistratura stipendiyasi: oyiga 992 yevro, yiliga 460 yevro o'quv xarajati, sug'urtaga hissa, so'rov bo'yicha yo'l puli, shart bajarilsa ijara va oila qo'shimchasi, nemis tili kursiga yordam va TestDaF yoki DSH imtihoni to'lovining qaytarilishi. Moliyalash muddati 10 oydan 24 oygacha. Shart: oxirgi diplomingiz ariza muddatida 6 yildan eski bo'lmasin. Ariza portali har yili 1-iyunda ochiladi, lekin aniq muddat har bir davlat uchun alohida belgilanadi — o'zingizga tegishli sanani DAAD saytidagi davlat sahifasidan tekshirasiz.
EPOS dasturi ish tajribasi bor mutaxassislarga mo'ljallangan: kamida 2 yil kasbiy tajriba va diplomning yoshi odatda 6 yildan oshmasligi shart, ariza paytida Germaniyada 15 oydan ko'p yashagan bo'lmaslik kerak. Moliyalash 12 oydan 42 oygacha. Magistratura darajasiga oyiga 992 yevro, doktoranturaga 1 300 yevro, 2026-yil fevraldan boshlab esa 1 400 yevro. Qo'shimcha: sog'liq, baxtsiz hodisa va javobgarlik sug'urtasiga to'lov, yo'l puli, so'rov bo'yicha ijara va oila qo'shimchasi.
Til talabi qat'iy ajratilgan: nemis tilida o'qiladigan dasturga ariza paytida B1 daraja ko'rsatiladi va o'qish boshlanguncha DSH 2 yoki TestDaF 4 topshiriladi; ingliz tilidagi dasturga universitet talab qilgan IELTS yoki TOEFL yetadi. EPOS muddatlari dasturdan dasturga farq qiladi va odatda avgust-noyabrga to'g'ri keladi — masalan bir magistratura dasturi 31-avgustda, ikkinchisi 1-oktabrda, doktorantura dasturi 31-oktabrda yopilgan.
El-yurt umidi haqida nima aniq, nima aniq emas?
Halol javob: bu maqolani tayyorlash paytida "El-yurt umidi" jamg'armasining rasmiy sayti (eyuf.uz) bo'sh sahifa qaytardi, ariza portali (admission.eyuf.uz) esa xatolik berdi. Shuning uchun jamg'arma tanlovining joriy sanasi, kvota soni va shartlari bu yerda yozilmaydi — rasmiy sayt javob bermadi, sanani o'zingiz tekshiring. Tanlov e'lonlari odatda jamg'arma saytida va Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kanalida chiqadi.
Bu bo'shliqni to'ldirish uchun ikkita bog'liq material foydali. Birinchisi — xorijiy diplomni O'zbekistonda tan olish va 2+2 modeli haqidagi qo'llanma: xorijiy diplom O'zbekistonda. Ikkinchisi — xorijda doktorantura tugatganlarga beriladigan uy-joy krediti sharti: xorijda PhD olganga uy krediti. Ikkalasi ham qaytib kelgandan keyingi bosqichga tegishli va grant tanlashda hisobga olinadi.
Nima xato ketadi? Rad etishning olti sababi
Quyidagi olti holat mazmun bilan emas, rasmiylashtirish bilan bog'liq. Ya'ni bilim darajasi yetarli bo'lgan nomzod ham shu joyda chiqib ketadi.
| Xato | Nima bo'ladi | Qancha vaqt yoki pul kerak |
|---|---|---|
| Diplom tarjimasiga apostil qo'yilmagan | hujjat chet elda rasmiy deb tan olinmaydi, ariza to'liq emas deb belgilanadi | 88 000 so'm |
| Motivatsion xat shablondan ko'chirilgan | suhbatga chaqirilmaydi; Vengriyada xat majburiy hujjat, formati ham tekshiriladi | 1 sahifa |
| Tavsiyanoma muddatdan keyin kelgan | Vengriyada ilmiy rahbar tavsiyanomasi uchun alohida oxirgi kun bor | 15-mart |
| Til sertifikatining amal qilish muddati o'tgan | til talabi bajarilmagan hisoblanadi, ariza tanlovdan chiqadi | 2 yil |
| Diplom o'rtacha bali hisoblanmagan | Turkiyada 70 / 75 / 90 % chegarasi, Koreyada 80 % chegarasi bajarilmaydi | 90 % |
| Ariza oynasi yopilgandan keyin urinish | tizim faylni umuman qabul qilmaydi, keyingi sikl bir yildan keyin | 12 oy |
Ettinchi, kamroq tilga olinadigan xato — texnik. Vengriyada bitta fayl 4 MB dan oshsa yuklanmaydi, Rossiya kvotasida bitta fayl 10 MB va jami 60 MB chegarasi bor, skanning chekkasi kesilgan bo'lsa hujjat qaytariladi. Telefonda olingan surat odatda shu chegaralarga sig'maydi yoki chekkasi kesiladi.
Apostil qancha turadi va qancha vaqt oladi?
Apostil — hujjatingiz chet elda rasmiy deb tan olinishi uchun qo'yiladigan maxsus shtamp. O'zbekistonda uning tartibi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-dekabrdagi 732-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglamentda yozilgan. 2022-yil 1-martdan boshlab apostil elektron shaklda ham qo'yiladi — davlat xizmatlari markazi yoki yagona portal orqali.
Reglamentda ikkita raqam bor va ikkalasi ham rejalashtirishga kerak. Birinchisi — muddat: so'rovnoma hujjat topshirilgan kundan boshlab ikki ish kuni ichida ko'rib chiqiladi; ammo hujjatni imzolagan mansabdor shaxsning imzo namunasini yoki tashkilot muhrini tasdiqlash kerak bo'lsa, muddat o'n ish kunigacha cho'ziladi. Ikkinchisi — yig'im: ta'lim va fan sohasi tashkilotlaridan chiqadigan hujjatlar uchun yig'im bazaviy hisoblash miqdorining 20 foizi.
Hisob: 2026-yil 1-sentabrdan bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm. Demak bitta ta'lim hujjatiga apostil = 440 000 x 0,20 = 88 000 so'm. Diplom, transkript va attestat — uch hujjat uchun 264 000 so'm. Bunga notarial tarjima narxi qo'shiladi. Ta'lim hujjatlariga apostilni Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta'lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi qo'yadi.
Qaysi til sertifikati qaysi dasturga yaraydi?
Til talabi bo'yicha eng ko'p adashish shu: bitta sertifikat hamma joyga yaramaydi. Turkiyada turk tilidagi dasturga sertifikat kerak emas, chunki stipendiat baribir bir yillik kursda o'qiydi va C1 ni oladi; ingliz tilidagi dasturga esa universitet TOEFL yoki unga tenglashtirilgan sertifikatni so'raydi. Koreyada TOPIK 5-6 daraja qo'shimcha oylik puldan tashqari, universitetga qabulda ham ustunlik beradi. Xitoyda xitoy tilidagi magistratura va doktorantura uchun HSK 4 chegarasi qat'iy. Vengriyada esa daraja markazlashtirilmagan — uni qabul qiluvchi universitet o'zi belgilaydi va uni ariza tizimidan har bir dastur uchun alohida ko'rasiz. Germaniyada nemis tilidagi dastur uchun ariza paytida B1, o'qish boshlanguncha DSH 2 yoki TestDaF 4 talab qilinadi.
Ingliz tilidan milliy sertifikat topshirish rejasi bo'lsa, imtihon sanalari, to'lov miqdori va natija muddati bitta joyda yig'ilgan: milliy sertifikat bo'limi. Xalqaro sertifikat (IELTS, TOEFL) talab qilinganda milliy sertifikat uni almashtirmaydi — ikkalasi alohida hujjat.
Ishlab chiqilgan misol: 2027 sikliga 12 oylik reja
2027-yil iyunda bakalavrni tugatadigan talaba magistraturaga uchta dasturga birdan topshirmoqchi: Turkiya, Vengriya va Xitoy. Reja quyidagicha chiqadi.
- Sentabr 2026. Diplom hali yo'q, shuning uchun transkript va o'rtacha ball ma'lumotnomasi olinadi. O'rtacha ball hisoblanadi: agar u 75 % dan past bo'lsa, Turkiya magistraturasi shu yerdayoq chiqib ketadi.
- Oktabr 2026. Til sertifikatiga yoziladi. Sertifikat qo'lga tekkanidan keyin uning amal qilish muddati 2027-yil sentabrgacha yetishi tekshiriladi.
- Noyabr 2026. Attestat va transkriptga apostil buyurtma qilinadi: 3 hujjat x 88 000 = 264 000 so'm. Imzo tekshiruvi kerak bo'lsa, 10 ish kunini hisobga olib, dekabrga qoldirilmaydi.
- Dekabr 2026. Notarial tarjima qilinadi. Vengriya uchun har bir fayl 4 MB gacha siqiladi.
- 15-yanvar 2027, soat 14:00. Vengriya arizasi yuboriladi. Motivatsion xat kamida 1 sahifa, Times New Roman 12.
- Fevral 2027. Turkiya arizasi 20-fevralgacha, Xitoy arizasi elchixona belgilagan sanagacha yuboriladi. Xitoy uchun sudlanmaganlik ma'lumotnomasi ariza kunidan 6 oy ichida olingan bo'lishi tekshiriladi.
- Mart - iyun 2027. Suhbat va universitet qarori kutiladi.
- Iyul - avgust 2027. Natija chiqadi, viza rasmiylashtiriladi.
Pul tomoni: bir yillik yashash puli Turkiya magistraturasida 6 500 TL x 12 = 78 000 TL, Vengriyada 43 700 x 12 = 524 400 forint va ustiga yotoqxona hissasi 40 000 x 12 = 480 000 forint, Xitoyda 3 000 x 12 = 36 000 yuan va ustiga bepul yotoqxona hamda 800 yuanlik sug'urta. Uchalasida ham o'qish to'lovi to'liq qoplanadi; aviabilet Turkiyada bor, Xitoyda yo'q. Ya'ni Xitoy varianti tanlansa, byudjetga borish-kelish chiptasi alohida yoziladi.
Ariza topshirishdan oldingi tekshiruv ro'yxati
- Ariza oynasi sanasi rasmiy saytdan qayta o'qildi, ijtimoiy tarmoqdagi e'londan emas.
- Yosh chegarasi ariza kuniga emas, dastur qo'llanmasidagi sanaga nisbatan hisoblandi.
- Diplom yoki attestat o'rtacha bali foizga aylantirildi va dastur chegarasi bilan solishtirildi.
- Til sertifikatining amal qilish muddati o'qish boshlanadigan sanadan keyin tugaydi.
- Apostil buyurtmasi ariza muddatidan kamida 3 hafta oldin berildi.
- Notarial tarjima kerakmi yoki hujjatdagi rus tilidagi dublikat yetadimi — aniqlashtirildi.
- Har bir fayl hajmi tizim chegarasidan kichik (Vengriya 4 MB, Rossiya 10 MB va jami 60 MB).
- Skanerda varaq chekkalari ko'rinadi, surat rasmiy va so'nggi 1-2 yilda olingan.
- Motivatsion xat aynan shu dastur va shu universitet uchun yozildi.
- Pasport amal qilish muddati kirish sanasidan keyin kamida 1,5 yil qoladi.
Xorijga topshirish rejasi ichki variant bilan yonma-yon ko'riladi. Ballingizga qaysi O'zbekiston oliygohi va yo'nalishi to'g'ri kelishini "Menga moslari" bo'limi ko'rsatadi, tayyorgarlik uchun kitoblar esa onlayn kutubxonada turibdi. Ikkala yo'lni parallel olib borgan abituriyent bir yilni yo'qotmaydi.
Shu mavzuda yana: Yevropada bepul magistratura: Erasmus Mundus arizasi oktabrda ochiladi
Shu mavzuda yana: Toshkentdagi xorijiy universitetda o'qish 25 milliondan turadi
Shu mavzuda yana: Xorijda olgan ilmiy darajangizni my.gov.uz orqali tan oldirasiz
Manba: har dasturning rasmiy sayti — turkiyeburslari.gov.tr, studyinkorea.go.kr, campuschina.org va Xitoy elchixonasi e'loni, stipendiumhungaricum.hu, Rossiya kvotasining O'zbekiston uchun rasmiy sayti, daad.de; apostil bo'yicha Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-dekabrdagi 732-son qarori (tekshirilgan sana: 2026-09-04)