Kechki va sirtqi talaba ham yotoqxonaga joylasha oladi

Kechki yoki sirtqi shaklda o'qiyotgan ko'p talaba yotoqxona umuman berilmaydi deb o'ylaydi va ariza ham topshirmaydi. Bu noto'g'ri: hujjatda buni taqiqlaydigan band yo'q. Bitta shart bor — kunduzgi shaklda o'qiyotgan va turar joyga ehtiyoji bo'lgan talabalar to'liq joylashtirilgunga qadar boshqa ta'lim shaklidagi talabalar qabul qilinmaydi. Ya'ni o'rin bo'sh qolsa, navbat sizga yetadi. Quyida shu navbat qanday hisoblanishi va qaysi hujjat nima deyishi bandma-band ko'rsatilgan.

2026-yil qabulida kechki ta'limga 25 362, masofaviy ta'limga 18 015 o'rin ajratildi — jami 43 377 talaba. Ularning katta qismi o'z tumanidan boshqa shahardagi universitetda o'qiydi va sentabr oyida bitta savolni beradi: yotoqxonaga hujjat topshirishga haqim bormi. Javob quyida, bandma-band.

Reglamentda ta'lim shakli bo'yicha taqiq yo'q

Yotoqxonaga joylashtirish tartibi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 376-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglamentda yozilgan. Reglamentning 2-bandi kimga u tatbiq etilmasligini sanaydi: xorijiy, nodavlat va harbiy oliy ta'lim tashkilotlarining yotoqxonalari hamda davlat-xususiy sheriklik asosida qurilgan yotoqxonalarning tijorat o'rinlari. Ta'lim shakli bu ro'yxatda yo'q.

Ariza berish tartibi ham hamma uchun bir xil: 1-band bo'yicha yotoqxonaga joylashish faqat davlat xizmatlari markazlari va (yoki) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron ariza berish bilan bo'ladi. Reglamentda «faqat kunduzgi talaba ariza bera oladi» degan cheklov yozilmagan.

Bitta shart: kunduzgi talabalar to'liq joylashsin

Asosiy band — 9-band. U umumiy ro'yxatdagi talabalar qaysi ketma-ketlikda joylashtirilishini belgilaydi va ikkinchi o'ringa kunduzgi shaklni qo'yadi. Qavs ichidagi izoh so'zma-so'z shunday: kunduzgi ta'lim shaklida o'qiyotgan talabalar turar joyiga ehtiyoji bor talabalar to'liq ta'minlanmasdan turib, boshqa ta'lim shaklida o'qiyotgan talabalarni turar joyga joylashtirishga yo'l qo'yilmaydi.

Bu jumlani ikki xil o'qish mumkin va ko'pchilik birinchisini tanlaydi. Noto'g'ri o'qish: «kechki va sirtqiga berilmaydi». To'g'ri o'qish: «kunduzgidan keyin beriladi». Reglament taqiq emas, navbat o'rnatgan — xuddi shu bandning to'rtinchi qatorida magistratura va doktorantura talabalari bakalavriatdan keyin turgani kabi.

Imtiyozli ro'yxat ta'lim shakliga qaraydimi?

Qisman. Reglamentning 5-bandidagi imtiyozli ro'yxat mezonlarining aksariyati ta'lim shakliga bog'liq emas: «Mehribonlik uylari» tarbiyalanuvchilari, yetim va ota-ona qaramog'idan mahrum talabalar, Ijtimoiy reyestr va daftarlarga kiritilgan oila farzandlari, I va II guruh nogironligi bo'lgan talabalar, xorijiy davlat fuqarolari. Bu mezonlarning birortasida «kunduzgi» so'zi yo'q.

Faqat bitta mezon shaklga bog'langan: bitta oiladan bakalavriat bosqichi kunduzgi ta'lim shaklida ikki yoki undan ortiq to'lov-shartnoma asosida o'qiyotgan oila farzandlari. Kechki yoki sirtqida o'qiyotgan aka-uka bu mezonga tushmaydi.

Amaliy xulosa: yetim yoki nogironligi bo'lgan kechki ta'lim talabasi imtiyozli ro'yxatga tushadi va yo'llanma unga umumiy ro'yxatdagi kunduzgi talabadan oldin shakllanadi. 20-band aynan shunday yozilgan — yo'llanma dastlab imtiyozli ro'yxat, so'ng umumiy ro'yxat bo'yicha beriladi.

Qachon ariza berish kerak?

14-band: ariza berish har yili 1-avgustdan boshlanadi va o'quv yili yakuniga qadar davom etadi. Kechki va sirtqi talaba uchun aynan shu «o'quv yili yakuniga qadar» qismi hal qiluvchi. Sabab: kunduzgi talabalar odatda sentabrda joylashadi, o'rinlar esa oktabr–dekabrda bo'shay boshlaydi — kimdir akademik ta'til oladi, kimdir ijaraga ko'chadi, kimdir chetlashtiriladi.

16-band bo'sh o'rin haqidagi ma'lumot tizimda o'zi yangilanishini yozadi, 20-band esa yo'llanma o'rin bo'shagan kunning o'zida shakllanishini belgilaydi. Ya'ni avgustda ariza bergan kechki talaba navbatda turaveradi va o'rin bo'shagan kuni tizim uni o'zi chaqiradi. Kutish uchun har oy qayta ariza berish shart emas — lekin 10-bandga ko'ra navbat har o'quv yili yakunida bekor qilinadi, keyingi yil uchun yangi ariza kerak.

To'lov: bu yerda kechki va sirtqi talaba yutqazadi

Yotoqxona to'lovining o'zi hamma uchun bir xil hisoblanadi — 23-bandga ko'ra oylik miqdorni va to'lov muddatlarini universitet belgilaydi va shartnomaga yozadi. Farq to'lovni qoplashda chiqadi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori bilan tasdiqlangan nizom Ijtimoiy reyestrga kirgan oila farzandining yotoqxona xarajatini Davlat budjetidan qoplashni belgilaydi. Nizomning 3-bandi qoplash doirasini aniq chegaralaydi: xarajat davlat oliy ta'lim tashkilotlarining faqat kunduzgi ta'lim shaklida tahsil olayotgan talabalariga qoplab beriladi. Grant yoki kontrakt ekani ahamiyatsiz, ta'lim shakli esa hal qiluvchi.

Demak kechki yoki sirtqi shaklda o'qiyotgan talaba, oilasi Ijtimoiy reyestrda tursa ham, yotoqxona to'lovini o'z cho'ntagidan to'laydi. Bu maqoladagi eng qimmat detal — pastdagi misolda uni raqamga aylantiramiz.

Misol: 900 o'rinli yotoqxona va 120 ta bo'sh joy

Universitetning yotoqxonalarida 900 o'rin bor. Imtiyozli ro'yxat va kunduzgi talabalarning ehtiyoji jami 780 o'rinni yopdi. Ortgan 120 o'rin — bu boshqa ta'lim shaklidagi talabalar uchun ochiladigan haqiqiy navbat. Agar kunduzgi ehtiyoj 940 o'rin bo'lganda edi, 9-band bo'yicha kechki va sirtqi talabalarga bitta ham o'rin tegmasdi.

Endi pulga o'tamiz. Universitet oylik to'lovni 300 000 so'm deb belgilagan bo'lsin. O'quv yili 9 oy hisoblansa, bir yillik yotoqxona xarajati 2 700 000 so'm chiqadi.

• Ijtimoiy reyestrdagi oiladan chiqqan kunduzgi talaba uchun bu 2 700 000 so'm Davlat budjetidan qoplanadi.
• Xuddi shu oiladan chiqqan kechki talaba uchun qoplanmaydi — 2 700 000 so'mni o'zi to'laydi.

Bir oiladagi ikki farzand, bir xil reyestr, bir xil yotoqxona — farq faqat ta'lim shaklida, oqibati esa 2 700 000 so'm. Yotoqxonaga hujjat topshirishdan oldin universitetning oylik to'lov summasini so'rab oling va shu hisobni o'zingiz uchun chiqarib ko'ring.

Kim yutadi, kim chetda qoladi

Yutadigan toifa: boshqa hududdan kelgan kechki va sirtqi talabalar, ayniqsa imtiyozli ro'yxat mezonlaridan biriga tushadiganlar. Ular uchun yotoqxona ijaraga nisbatan bir necha barobar arzon tushadi va navbat tizimda ochiq ko'rinadi.

Chetda qoladigan toifa: kunduzgi ehtiyoji o'z sig'imidan katta bo'lgan universitetlarning kechki va sirtqi talabalari. Bunday joyda 9-band ularni butun o'quv yili davomida navbatda ushlab turadi. Bu holatda ariza baribir bering — o'rin bo'shashi tizimda avtomatik hisobga olinadi va sizni chaqiradi.

Shu hafta nima qilish kerak

1. Universitetingiz davlat oliy ta'lim tashkilotimi — reglament faqat shularga tatbiq etiladi (2-band).
2. Yotoqxonaga arizani my.gov.uz orqali yuboring: xizmat bepul, ariza o'quv yili yakuniga qadar qabul qilinadi.
3. Imtiyozli ro'yxat mezonlaridan biriga tushsangiz, tasdiqlovchi hujjat nusxasini tayyor saqlang — idoralararo platformada ma'lumot topilmasa so'raladi (7-band).
4. Universitetdan oylik to'lov summasini oldindan so'rang: kechki va sirtqi shaklda bu summa Davlat budjetidan qoplanmaydi.
5. Yo'llanma kelgach 10 ish kuni ichida shartnoma tuzing va birinchi oy to'lovini to'lang, aks holda yo'llanma bekor qilinadi (22-band).

Kechki va masofaviy ta'lim bo'yicha o'rinlar, yo'nalishlar va grant masalasi alohida maqolada yozilgan. Yotoqxonaga joylashishning to'liq tartibi — ariza va kurs kvotalari haqidagi maqolada. Universitet tanlash bosqichida bo'lsangiz, 2026-yilgi o'tish ballari va ballingizga mos yo'nalishlar sahifalari yordam beradi.

Manba: Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 376-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglament, 9-band (lex.uz/uz/docs/-6568679); Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori bilan tasdiqlangan nizom, 3-band (lex.uz/uz/docs/-8022224) (tekshirilgan sana: 2026-09-04)