Xorijda PhD olganga 946 mln so'mlik uy krediti: foizni davlat to'laydi
Xorijning yuqori 100 talikdagi universitetida PhD olgan 35 yoshgacha mutaxassis uy sotib olish uchun 946 million so'mgacha kredit olishi mumkin. Kredit o'n yilga beriladi va uning yillik 14 foizini Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi Davlat budjeti hisobidan to'liq qoplab beradi — ya'ni kredit oluvchi faqat asosiy qarzni to'laydi.
Avval qanday edi, endi qanday
Prezidentning 2025-yil 26-martdagi PF-61-son Farmonida xorijda ilmiy daraja olgan yoshlarga uy-joy imtiyozi berilishi belgilangan edi. Uning amaliy mexanizmi — kim, qancha va qanday shartda olishi — 2026-yil 9-apreldagi 159-son qaror bilan yozildi. Qaror 2026-yil 10-apreldan kuchga kirgan.
Ilgari bunday mutaxassis oddiy tijorat ipotekasiga murojaat qilardi va foizni o'zi to'lardi. Endi foiz to'lovi davlat zimmasiga o'tdi.
Kim ola oladi
| Shart | Talab |
|---|---|
| Yosh | 35 yoshgacha |
| Ilmiy daraja | PhD yoki unga tenglashtirilgan daraja |
| Universitet | Nufuzli reyting tashkilotlarining yuqori 100 taligida |
| Vaqt sharti | Daraja berilgan KUNDA universitet ro'yxatda bo'lishi |
| Uy-joy | Birlamchi bozor, kamida 4 qavatli ko'p kvartirali uy |
To'rtinchi qatordagi shart eng nozik joyi. Hujjatda aniq yozilgan: ilmiy ishni yakunlab, ilmiy daraja berilgan kunda xorijiy oliy ta'lim tashkiloti reyting tashkilotlari ro'yxatiga kirgan bo'lishi talab etiladi. Ya'ni universitet keyinchalik reytingga kirgani yoki reytingdan tushib ketgani ahamiyatsiz — sanani daraja berilgan kun belgilaydi.
Universitetlar ro'yxatini Vazirlik «El-yurt umidi» jamg'armasi bilan birgalikda shakllantiradi: birinchi ro'yxat 2026-yil 1-maygacha oxirgi 10 yillik reyting bo'yicha, keyin esa har yili 10-yanvarga qadar yangilanadi.
Kredit shartlari
| Ko'rsatkich | Qiymat | BHM 440 000 so'mda |
|---|---|---|
| Kredit chegarasi | BHM ning 2 150 baravarigacha | 946 000 000 so'mgacha |
| Muddat | 10 yil | Har oy qaytariladi |
| Foiz stavkasi | Yillik 14 foiz | Vazirlik to'liq qoplaydi |
| Kredit oluvchi to'lovi | Faqat asosiy qarz | Foiz to'lanmaydi |
| Bank marjasi | Yillik 4 foiz | Davlat depoziti 10 foiz stavkada |
Mexanizm ikki qavatli. Vazirlik respublika budjeti mablag'lari hisobidan tijorat banklariga 10 foiz stavkada depozit joylashtiradi; bank esa kredit oluvchiga 14 foiz stavkada kredit beradi. Bankning marjasi shu ikkisi orasidagi 4 foiz.
Kredit oluvchi uchun hisob boshqacha: hisoblangan foiz to'lovlari Vazirlik tomonidan har oy uchun keyingi oyning 25-sanasiga qadar to'liq qoplab beriladi. Qo'lda qoladigan majburiyat — asosiy qarzni oyma-oy qaytarish.
Qancha bo'ladi oyiga
Foiz davlat tomonidan qoplangani uchun oylik to'lovni hisoblash oddiy: kredit summasini oylar soniga bo'lish kifoya. O'n yil — 120 oy.
Eng yuqori chegarada olingan 946 million so'm uchun oylik asosiy qarz 946 000 000 ÷ 120 ≈ 7 883 000 so'm. Oddiy 14 foizli ipotekada esa o'sha summaga oylik to'lov 14,7 million so'm atrofida bo'lardi — ya'ni farq oyiga 6,8 million so'mdan oshadi.
Qanday rasmiylashtiriladi
- Kredit oluvchi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz orqali elektron ro'yxatdan o'tadi.
- Vazirlik va tijorat banki o'rtasida kredit ajratish yuzasidan bosh bitim tuziladi.
- Bank kreditni o'z resurslari hisobidan ajratadi.
- Sotib olinadigan uy-joy bankning ichki qoidalariga muvofiq garovga qo'yiladi.
- Asosiy qarz kredit rasmiylashtirilgan oydan keyingi oydan boshlab qaytariladi.
Nima xato tushuniladi
- «Kredit bepul» — yo'q. Foizni davlat qoplaydi, asosiy qarzni kredit oluvchi to'laydi.
- «Ikkilamchi bozordan uy olsa bo'ladi» — yo'q, faqat birlamchi bozor va kamida to'rt qavatli ko'p kvartirali uydagi kvartira.
- «Xorijda o'qigan har kim kiradi» — yo'q, universitet daraja berilgan kunda yuqori 100 talikda bo'lishi shart.
- «Magistratura ham hisoblanadi» — yo'q, talab PhD yoki unga tenglashtirilgan ilmiy daraja.
- «Yosh chegarasi yo'q» — 35 yosh chegarasi qat'iy.
Ishlab chiqilgan misol
Xorijning yuqori 100 talikdagi universitetida PhD yoqlagan, 31 yoshli mutaxassis Toshkentda birlamchi bozordan 700 million so'mlik kvartira sotib olmoqchi. U my.gov.uz orqali ro'yxatdan o'tadi va bank bilan shartnoma tuzadi. Oylik asosiy qarz: 700 000 000 ÷ 120 ≈ 5 833 000 so'm. Yillik 14 foiz — taxminan 98 million so'm birinchi yilda — Vazirlik tomonidan qoplanadi va uning cho'ntagiga urmaydi. Agar u darajani olgan kunda universitet ro'yxatda bo'lmagan bo'lsa, ariza rad etiladi — bu yerda shaxsning emas, sananing hujjati hal qiladi.
Bog'liq mavzular
- Doktorantura: kirish imtihoni o'rniga tadqiqot taqdimoti
- Imtiyozli diplom bilan bitirsangiz — katta o'qituvchi lavozimi
- Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi: kimga va qanday
- Akademik mobillik: bir semestrni boshqa universitetda o'qish
Shu mavzuda yana: Yevropada bepul magistratura: Erasmus Mundus arizasi oktabrda ochiladi
Shu mavzuda yana: Xorijda olgan ilmiy darajangizni my.gov.uz orqali tan oldirasiz
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 159-son qarori va u bilan tasdiqlangan Nizom (lex.uz/uz/docs/-8128846), 1-, 2- va 3-bandlar hamda Nizomning 4, 5, 8, 9 va 11-bandlari. Asos: PF-61, 2025-yil 26-mart. Bazaviy hisoblash miqdori: PF-115, 2026-yil 23-iyun. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr.
