Bog'cha tarbiyachisi ishdan ajralmay bakalavr bo'ladi: shartlari
2026/2027-o'quv yilidan bog'chada ishlayotgan o'rta maxsus ma'lumotli tarbiyachi ish joyini tark etmasdan bakalavr diplomini olishi mumkin. Buning uchun yangi shakl joriy etildi: haftada bir kun pedagogika oliygohida, besh kun o'z bog'chasida. Shu bilan birga pedagogika yo'nalishidagi barcha bakalavr talabalarining bilimi endi har yili tashqi diagnostikadan o'tkaziladi — bu ham davlat, ham nodavlat oliygohga tegishli.
Avval qanday edi, endi qanday
Bog'chada ishlayotgan tarbiyachi uchun bakalavr diplomini olishning amaliy yo'li kam edi: ishdan ajralib kunduzgi bosqichga kirish yoki ish bilan o'qishni birlashtirishga urinish. Yangi tartib shu tugunni yechadi.
| Nima | Ilgari | 2026/2027 dan |
|---|---|---|
| Bog'cha tarbiyachisi bakalavr bo'lishi | Ishdan ajralib yoki sirtqi izlab | Dual shakl: 1 kun oliygoh, 5 kun ish |
| Pedagogika talabasi bilimi | Faqat o'z oliygohi baholaydi | Har yili tashqi diagnostika |
| Nodavlat oliygoh talabasi | Diagnostika qamramas edi | Davlat bilan bir qatorda qamraladi |
| Malaka oshirish kursi | Tarbiyachi ishdan ajralardi | Dual talabaga jalb etilmaydi |
Kim topshira oladi va nechta yil staj kerak?
Talab uchta va ular birga bajarilishi kerak:
- o'rta maxsus ma'lumot bo'lishi (pedagogika kolleji yoki texnikumi);
- davlat yoki nodavlat bog'chada kamida uch yil ishlagan bo'lish;
- bakalavriatga qabulning amaldagi tartibi bo'yicha test sinovidan o'tish.
Uchinchi shart eng ko'p e'tibordan chetda qoladi. Dual shakl imtihonsiz kirish emas: tarbiyachi ham boshqa abituriyent kabi test topshiradi. Farq faqat o'qish rejimida va kimga ochiqligida.
Haftada bir kun oliygohda, besh kun bog'chada
O'quv jarayoni to'lov-shartnoma asosida tashkil etiladi, ya'ni bu yo'nalishda grant ko'zda tutilmagan. Talaba bir vaqtning o'zida xodim bo'lib qoladi: oyligi, staji va ish o'rni saqlanadi.
Hujjatda alohida bir band bor: dual shaklda o'qiyotgan pedagog ishlab chiqarishdan ajralgan holda malaka oshirish kurslariga jalb etilmaydi. Ya'ni o'sha tarbiyachi bir yilda ikki marta — kursga ham, o'qishga ham — ishdan uzilib ketmaydi.
| Qadam | Kim bajaradi | Muddat yoki shart |
|---|---|---|
| Kamida 3 yil bog'chada ishlash | Tarbiyachi | O'rta maxsus ma'lumot bilan |
| Test sinoviga hujjat topshirish | Tarbiyachi | Bakalavriat qabulining umumiy tartibi |
| Qabul parametrini tasdiqlash | Davlat komissiyasi | Hududdagi ehtiyojga qarab |
| O'qishga qabul | Pedagogika oliygohi | Faqat o'z hududingizdagi oliygoh |
| O'qish | Talaba-tarbiyachi | Haftada 1 kun oliygoh, 5 kun bog'cha |
| To'lov | Talaba-tarbiyachi | To'lov-shartnoma asosida |
Faqat o'z hududingizdagi oliygohga
Bu qoida yo'lni jiddiy toraytiradi: dual shaklga pedagogika oliygohlari faqat o'sha hududdagi bog'chalarda ishlayotgan pedagoglarni qabul qiladi. Toshkentdagi oliygohga viloyatdan borib o'qish bu shaklda ishlamaydi.
Qabul parametrlari ham markazdan bir xil belgilanmaydi — ular hududdagi ehtiyojdan kelib chiqib, ta'lim tashkilotlariga qabul bo'yicha davlat komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi. Demak o'rinlar soni viloyatdan viloyatga farq qiladi.
Pedagogika talabalarining bilimi har yili tekshiriladi
Ikkinchi o'zgarish kengroq doirani qamraydi. 2026/2027-o'quv yilidan pedagog kadrlar tayyorlaydigan davlat va nodavlat oliygohlarda bakalavr bosqichi talabalarining bilimi har yili tasdiqlangan reja-jadval asosida tashqi diagnostikadan o'tkaziladi.
Bu oraliq yoki yakuniy nazorat emas. Tashqi diagnostika oliygohning o'zidan tashqarida o'tkaziladi va uning maqsadi hujjatda ochiq yozilgan: pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish. Ya'ni birinchi navbatda oliygoh baholanadi, talaba emas.
Kasbiy sertifikat: 2028/2029 dan, ixtiyoriy va bepul
Bu yerda aniqlik kerak, chunki xabar tarqalganda ko'pincha noto'g'ri o'qiladi. Kasbiy sertifikatlash hozir joriy etilmaydi va majburiy emas:
- O'zbekiston milliy pedagogika universitetida — 2028/2029-o'quv yilidan;
- Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi tizimidagi pedagogika oliygohlarida — 2029/2030-o'quv yilidan;
- faqat xalqaro ta'lim dasturlari joriy etilgan bakalavriat yo'nalishlarining bitiruvchi kurs talabalariga;
- yakuniy davlat attestatsiyasi bilan birga, o'z xohishiga ko'ra va bepul.
Ya'ni diplom olish uchun sertifikat shart qilib qo'yilgani yo'q. Hujjatda sertifikat sinovi attestatsiyaning o'rniga emas, uning yoniga qo'yilgan.
Nima xato tushuniladi
- «Endi tarbiyachilar imtihonsiz oliygohga kiradi» — yo'q, test sinovi saqlanadi.
- «Dual shakl bepul» — yo'q, to'lov-shartnoma asosida.
- «Sertifikatsiz diplom berilmaydi» — yo'q, sertifikatlash ixtiyoriy va u 2028/2029 dan boshlanadi.
- «Bu faqat davlat oliygohlariga tegishli» — tashqi diagnostika nodavlat oliygohlarni ham qamraydi.
Ishlab chiqilgan misol
Andijon viloyatidagi bog'chada to'rt yildan beri ishlayotgan tarbiyachi, o'rta maxsus ma'lumotli. U 2027-yilgi qabulda umumiy test sinoviga hujjat topshiradi, ballni to'plab, Andijondagi pedagogika oliygohining maktabgacha ta'lim yo'nalishiga dual shaklda kontrakt bilan qabul qilinadi. O'qish davomida u bog'chadagi ish o'rnini, oyligini va stajini saqlaydi: haftaning bir kuni oliygohda, qolgan besh kuni bog'chada. Shu davrda uni ishdan ajratib malaka oshirish kursiga yubora olishmaydi. Toshkentdagi oliygohga o'tish esa bu shaklda mumkin emas — hudud sharti buni yopadi.
Shu hafta nima qilish kerak
- Stajingizni hisoblang: bog'chadagi uzluksiz ish davri uch yilga yetadimi.
- O'z hududingizdagi pedagogika oliygohida bu yo'nalish borligini aniqlang — ro'yxat qarorning 2-ilovasida.
- Kontrakt summasini oldindan so'rang: dual shaklda grant yo'q.
- Test sinoviga tayyorgarlikni boshlang — qabul umumiy tartibda o'tadi.
Pedagogika yo'nalishidagi talaba bo'lsangiz, tashqi diagnostika jadvali o'quv yili boshida e'lon qilinadi; unga alohida tayyorgarlik talab etilmaydi, chunki u o'quv dasturidagi bilimni o'lchaydi.
Bog'liq mavzular
- Imtiyozli diplom bilan bitirsangiz — katta o'qituvchi lavozimi
- Universitetda fanni o'zingiz tanlaysiz: kredit-modul qoidalari
- 1-kurs talabasi uchun qo'llanma: huquqlar va dars qoldirish chegarasi
- Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-iyundagi 321-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8286944), 2-, 3- va 5-bandlar. Asos: Prezidentning 2025-yil 28-apreldagi PF-73 va 2026-yil 5-fevraldagi PF-19 farmonlari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr.
