Ta'lim krediti: kontraktni to'lashga pul yetmasa — kimga foizsiz beriladi
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. Kontrakt to'lovini birdaniga to'lay olmaganlar uchun davlatning ta'lim krediti tizimi bor: mablag' Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Ta'lim kreditini moliyalashtirish jamg'armasi hisobidan tijorat banklari orqali ajratiladi. «Kambag'al oilalar reyestri»ga kiritilgan oilalarning talaba farzandlariga esa alohida shart amal qiladi: GPA 3,5 va undan yuqori bo'lsa, keyingi o'quv yili uchun kredit foizsiz beriladi.
Ta'lim krediti nima va kimga beriladi?
Bu — to'lov-kontrakt asosida o'qish uchun beriladigan maqsadli kredit. Uni talaba yoki uning nomidan yaqinlari tijorat banki orqali rasmiylashtiradi, mablag' esa to'g'ridan to'g'ri oliy ta'lim tashkilotining hisobiga o'tkaziladi. Tizim oliy ta'lim bilan cheklanmaydi: o'rta maxsus va professional ta'lim tashkilotlarida o'qish uchun ham amal qiladi.
Alohida yo'nalish sifatida xotin-qizlarning to'lov-kontrakt asosida o'qishi uchun ta'lim kreditlari ajratish tartibi ham belgilangan.
Foizsiz kredit kimga tegishli?
578-son qaror bilan kiritilgan qo'shimcha shartga ko'ra, «Kambag'al oilalar reyestri»ga kiritilgan oilalarning talaba farzandlari uchun quyidagi shart bajarilsa, keyingi o'quv yiliga foizsiz ta'lim krediti ajratiladi:
| Shart | Talab |
|---|---|
| Oila maqomi | «Kambag'al oilalar reyestri»da bo'lishi |
| O'zlashtirish | GPA 3,5 va undan yuqori |
| Qaysi yildan | 2024/2025 o'quv yilidan boshlab |
| Kredit sharti | Keyingi o'quv yili uchun foizsiz |
Muhim jihat: talaba oilasining reyestrdagi maqomi qo'lda tekshirilmaydi — ma'lumot Ijtimoiy himoya milliy agentligining axborot tizimidan olinadi va u HEMIS (oliy ta'lim jarayonlarini boshqarish tizimi) bilan integratsiya qilingan. Ya'ni GPA ko'rsatkichingiz ham, oila maqomi ham tizimda avtomatik ko'rinadi.
GPA 3,5 ni qanday hisoblash mumkin?
GPA — semestrdagi barcha fanlarning kredit hajmiga qarab og'irlangan o'rtacha bahosi. Uni oldindan hisoblab ko'rish uchun saytimizdagi GPA kalkulyatoridan foydalaning: fanlar, kreditlar va baholarni kiritsangiz, natijani darhol ko'rsatadi. 3,5 chegarasiga yetmayotgan bo'lsangiz, qaysi fanni ko'tarish kerakligi ham ko'rinadi.
Kredit olish uchun nima qilish kerak?
- avval shartnomani rasmiylashtiring — blanka kontrakt.edu.uz platformasidan olinadi;
- tijorat bankiga murojaat qilib, ta'lim krediti bo'yicha hujjatlar ro'yxatini oling;
- oliy ta'lim tashkilotining moliya bo'limidan shartnoma rekvizitlarini so'rang;
- to'lov muddatini yodda tuting: kamida 25 foiz 15-sentabrgacha to'lanishi shart, aks holda qabul buyrug'i chiqmaydi.
Professional ta'limda qanday imkoniyat bor?
Professional ta'lim muassasalarida (texnikum, kollej) to'lov-kontraktga qabul qilingan yetim bolalar va ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan o'quvchilar hamda ijtimoiy himoyaga muhtoj oila farzandlarining o'qish xarajatlari Davlat budjeti hisobidan qoplanadi. Bundan tashqari, «Kambag'al oilalar reyestri»dagi oilalar farzandlari grant uchun o'tish balining 80 foizini to'plasa, qabul parametrlaridan tashqari qo'shimcha davlat granti asosida o'qishga qabul qilinadi.
Nimalarga e'tibor berish kerak?
Kredit — qarz, ya'ni uni qaytarish majburiyati bor. Shuning uchun oylik to'lov, muddat va imtiyozli davr shartlarini bank bilan yozma aniqlashtiring. Foizsiz shart faqat yuqoridagi toifaga va faqat GPA talabi bajarilganda amal qiladi — keyingi yili GPA tushib ketsa, shart ham o'zgaradi.
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Hujjat matni: lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust.
Yana o‘qing: Kredit to‘lovlari ham 12 foiz soliqdan ozod.
