"Муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқлар"ги қонун
1) ҳуқуқ эгаси
а) асарларнинг асл нусхасини ёки нусхаларини ёхуд турдош ҳуқуқлар обйектларини даромад олиш мақсадида вақтинчалик фойдаланиш учун бериш
2) муаллиф
б) бирон-бир ижронинг, бошқа овозларнинг ҳар қандай мутлақо овозли ёзуви, аудиовизуал асарга киритилган овозли ёзув бундан мустасно
3) фонограмма
с) муаллифлик ҳуқуқига нисбатан муаллиф ёки унинг меросхўрлари, турдош ҳуқуқларга нисбатан ижрочи ёки унинг меросхўрлари, фонограммани тайёрловчи, эфир ёки кабел орқали кўрсатув ёхуд эшиттириш берувчи ташкилот, шунингдек шартномада ёки ушбу Қонунда назарда тутилган бошқа асос бўйича асарлардан ёхуд турдош ҳуқуқлар обйектларидан фойдаланиш ҳуқуқини олган бошқа юридик ёки жисмоний шахслар
4) прокатга бериш
д) ижодий меҳнати билан асар яратган жисмоний шахс
- А) 1-с, 2-д, 3-а, 4-б
- Б) 1-с, 2-д, 3-б, 4-а
- С) 1-д, 2-с, 3-б, 4-а
- Д) 1-д, 2-с, 3-а, 4-б
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 1-с, 2-д, 3-б, 4-а
«Муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқлар тўғрисида»ги қонуннинг 4-моддаси бутўрт тушунчани алоҳида-алоҳида таърифлайди. MUALLIF — «ижодий меҳнати билан асар яратган жисмоний шахс», яъни энг қисқа таъриф айнан шунга тегишли. HUQUQ EGASI эса кенгроқ: муаллифлик ҳуқуқига нисбатан муаллифнинг ўзи ёки унинг меросхўрлари, турдош ҳуқуқларга нисбатан ижрочи, фонограмма тайёрловчи ёки эфир ташкилоти, шунингдек улардан мутлақ ҳуқуқларни олган бошқа шахслар. FONOGRAMMA — ижро ёки бошқа овозларнинг мутлақо овозли ёзуви. PROKATGA BERISH — асар нусхасини ҳақ эвазига вақтинчалик фойдаланишга бериш. Шунга кўра тўғри мослик 1-с, 2-д, 3-б, 4-а бўлади. Олдинги калит «муаллиф» ва «ҳуқуқ эгаси» таърифларини ўрин алмаштириб юборган эди.
И. Муаллифлик шартномаси бўйича бошқа шахсга ўтказиладиган ҳуқуқлар, агар шартномада бевосита бошқача қоида назарда тутилган бўлмаса, мутлақ бўлмаган ҳуқуқлар ҳисобланади;
II. Муаллифлик шартномасида асардан фойдаланиш ҳуқуқи амал қиладиган ҳудуд доираси тўғрисидаги шартлар ҳам кўрсатилиши мумкин;
III. Муаллифлик шартномасида муаллифнинг келгусида мазкур мавзуда ёки мазкур соҳада асарлар яратишини чеклаш мумкин.
- А) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- Б) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- С) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
И банд TO'G'RI: 38-моддага кўра муаллифлик шартномаси бўйича ўтказиладиган ҳуқуқлар, агар шартномада бевосита бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, MUTLAQ BO'LMAGAN (ноэксклюзив) ҳуқуқлар ҳисобланади — яъни муаллиф шу ҳуқуқни бошқаларга ҳам бериши мумкин. II банд ҳам TO'G'RI: 39-модда шартномада асардан фойдаланиш ҳуқуқи амал қиладиган муддат ва HUDUD доираси кўрсатилишини назарда тутади. III банд эса NOTO'G'RI: шу модданинг охирги қисмига кўра муаллифнинг келгусида мазкур мавзуда ёки мазкур соҳада асар яратишини чекловчи шарт HAQIQIY EMAS (ўз кучини йўқотган) деб ҳисобланади — бу муаллифнинг ижод эркинлиги кафолати. Демак И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри.
1) ретрансляция қилувчилар;
2) фонограммалар;
3) эшиттириш берувчи ташкилотлар;
4) ижрочилар;
5) эфир орқали кўрсатувлар;
6) кабел орқали эшиттиришлар.
- А) 1, 3, 5
- Б) 2, 4, 6
- С) 2, 3, 5
- Д) 2, 5, 6
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 2, 5, 6
Турдош ҳуқуқлар обйектлари — ижролар/ижрочилар фаолияти натижалари, фонограммалар (2), эфир орқали кўрсатувлар (5) ва кабел орқали эшиттиришлар (6). Ретрансляция қилувчилар ва эшиттириш ташкилотларининг ўзи обйект эмас, балки ҳуқуқ эгаси. Демак тўғри қатор — 2, 5, 6.
- А) Муаллифлик ҳуқуқи ғоялар, принсиплар, изланиш, жараёнлар, тизимлар, усуллар ёки консепсияларга эмас, балки ижода шаклига нисбатан татбиқ этилади.
- Б) Муаллифлик хизмат асаридан топшириқ мақсади тақозо этмайдиган усулда фойдаланиш ҳуқуқи чекланмайди.
- С) Интервюдан фойдаланишга фақат интервю олган шахснинг розилиги билан йўл қўйилади.
- Д) Муаллифлик розилигисиз унинг асарини безаклар, шарҳлар, сўзбоши, хотима, шарҳлар ёки бирон-бир тушунтиришлар билан нашр этиш тақиқланади.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) Интервюдан фойдаланишга фақат интервю олган шахснинг розилиги билан йўл қўйилади.
А, Б ва Д бандлари қонунга мос. А: муаллифлик ҳуқуқи ғоялар, принсиплар, изланишлар, жараёнлар, тизимлар, усуллар ёки консепсияларга эмас, балки асарнинг IJODIY SHAKLIGA нисбатан татбиқ этилади (6-модда). Б: хизмат вазифасини бажариш тартибида яратилган асардан топшириқ мақсади тақозо этмайдиган усулда фойдаланиш муаллиф ҳуқуқи сифатида чекланмайди (33-модда). Д: муаллифнинг розилигисиз унинг асарини безаклар, сўзбоши, хотима, шарҳлар ёки тушунтиришлар билан нашр этиш тақиқланади — бу асар дахлсизлиги ҳуқуқи. С банди эса XATO, чунки 16-модда аниқ ёзади: «Интервюдан фойдаланишга фақат интервю BERGAN шахснинг розилиги билан йўл қўйилади», саволда эса «интервю OLGAN шахснинг розилиги» деб нотўғри берилган.
Асарларга бўлган муаллифлик ҳуқуқининг амал қилиш муддатининг тугаши уларнинг … (а) айланишини билдиради.
Бунда асарлардан ҳар қандай шахс муаллифлик ҳақини тўламаган ҳолда эркин фойдаланиши мумкин. Бунда муаллифнинг шахсий … (б) ҳуқуқларига риоя этилиши керак.
1) жамоат мулкига; 2) фақат асардан фойдаланувчи шахслар; 3) ижтимоий мулкка; 4) мулкий; 5) номулкий; 6) оммавий мулкка.
- А) а-1, б-3
- Б) а-3, б-4
- С) а-3, б-5
- Д) а-6, б-5
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) а-3, б-5
«Муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқлар тўғрисида»ги қонуннинг 37-моддаси «Асарнинг ижтимоий мулкка айланиши» деб номланади ва шундай белгилайди: муаллифлик ҳуқуқининг амал қилиш муддати тугаган асарлар IJTIMOIY MULKKA айланади, яъни улардан ҳар қандай шахс муаллифлик ҳақини тўламаган ҳолда эркин фойдаланиши мумкин. Бироқ бунда муаллифнинг шахсий NOMULKIY ҳуқуқларига — муаллифлик ҳуқуқига, исмга бўлган ҳуқуққа ва асарнинг дахлсизлиги ҳуқуқига — риоя этилиши шарт, чунки бу ҳуқуқлар муддациз амал қилади. 'Жамоат мулки' ва 'оммавий мулк' иборалари қонунда ишлатилмайди. Демак а-3, б-5.
Аввал осон саволлардан бошланг, кейин қийинроқларига ўтинг. Ҳар куни камида 20 та савол ечинг.
