Сайлов кодекси
«Сайлов кодекси» мавзусида саволларнинг 39,8 % и тўғри ечилади. Бу Ҳуқуқ фанининг 46,4 % лик ўртачасидан паст, яъни мавзу кўпчиликка қийин келмоқда.
Саволларнинг ярмидан кўпи хато кетади. Кичик тўпламдан бошланг: 10 та савол ишлаб, хато қилган жойингизни изоҳ билан ўқинг.
1) Марказий сайлов комиссиясининг қарори бўйича унинг аъзолари алоҳида хулоса билдиради, бу хулоса электрон шаклда баённомага илова қилинади; 2) Марказий сайлов комиссиясининг мажлисларида баённома юритилиб, у раислик қилувчи ва Марказий сайлов комиссиясининг котиби томонидан имзоланади; 3) Марказий сайлов комиссиясининг ўз ваколатлари доирасида қабул қиладиган қарорлари сайлов комиссиялари, давлат органлари, сиёсий партиялар ҳамда бошқа жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар учун тавсиявий характерга эга; 4) Марказий сайлов комиссиясининг қарорлари қабул қилинган пайтдан эътиборан кучга киради ва Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида ўша куннинг ўзида, шунингдек зарур бўлган ҳолларда, бошқа манбаларда эълон қилиниши лозим.
- А) 1, 4
- Б) 1, 3
- С) 2, 3
- Д) 2, 4
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 1, 3
Тўғри жавоб: Б (1,3 нотўғри). 16-модда аъзоларнинг алоҳида фикри "ёзма шаклда" баённомага илова қилинишини белгилайди, "электрон шаклда" эмас, шу сабаб 1-банд нотўғри. Худди шу модда MSK қарорларининг давлат органлари, сиёсий партиялар ва бошқа ташкилотлар учун "мажбурий" эканини белгилайди, "тавсиявий характер" эмас, шу сабаб 3-банд ҳам нотўғри. Нега бошқалари эмас: 2-банд (баённомани раислик қилувчи ва котиб имзолайди) ва 4-банд (қарор қабул қилинган пайтдан кучга кириб, веб-сайтда эълон қилинади) модда матнига тўлиқ мос.
И. Умумий сайлов ҳуқуқи — сайловда иштирок этувчи ҳар бир фуқаро бир овозга эга бўлади.
II. Тенг сайлов ҳуқуқи — сайлов кунига қадар ёки сайлов куни ўн саккиз ёшга тўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари сайлаш ҳуқуқига эгадир.
III. Тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи — Президент, Қонунчилик палатаси депутатлари, маҳаллий Кенгашлар депутатлари фуқаролар томонидан бевосита сайланади.
- А) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- Б) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
И нотўғри: бир овоз тамойили — бу тенг сайлов ҳуқуқи (5-модда), умумий сайлов ҳуқуқи (4-модда) эмас. II нотўғри: 18 ёшга тўлиш — умумий сайлов ҳуқуқига оид (4-модда), тенг сайлов ҳуқуқига эмас. III тўғри: тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқида Президент, Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгаш депутатлари бевосита сайланади (6-модда). Демак И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри.
Янги ташкил этилган вилоятнинг халқ депутатлари вилоят Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича сайлов округлари сони … томонидан белгиланади.
- А) Қонунчилик палатаси
- Б) Сенат
- С) Марказий сайлов комиссияси
- Д) Олий Мажлис
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Сенат
Сайлов кодексининг 9-моддасида икки хил ҳаракат ажратилган. Биринчиси — округлар SONINI белгилаш: янги ташкил этилган вилоятнинг халқ депутатлари вилоят Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича сайлов округлари сони Олий Мажлис Сенати томонидан белгиланади. Иккинчиси — округларни TUZISH: шу округларни Сенатнинг тақдимномасига биноан Марказий сайлов комиссияси тузади. Саволда айнан округлар SONI сўралгани учун тўғри жавоб — Сенат.
1) Марказий сайлов комиссияси Олий Мажлиснинг палаталари томонидан тўққиз нафар аъзодан иборат таркибда тузилади; 2) Марказий сайлов комиссиясининг аъзолари Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг тавсиясига кўра Қонунчилик палатаси ҳамда Сенат томонидан сайланади; 3) Марказий сайлов комиссияси Раисининг ва унинг ўринбосарининг гувоҳномаси Спикер ва Сенат Раиси томонидан имзоланади; 4) Марказий сайлов комиссияси Раисининг ўринбосари ва комиссия котиби Президентнинг тақдимномасига биноан комиссия аъзолари орасидан комиссия мажлисида сайланади.
- А) 1, 2
- Б) 1, 3
- С) 2, 3
- Д) 3, 4
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 3, 4
ZID бандлар — 3 ва 4. Сайлов кодексининг 12-моддасига кўра Марказий сайлов комиссияси Раисининг ва унинг ўринбосарининг гувоҳномаси Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан имзоланади — Спикер ва Сенат Раиси томонидан эмас (3-банд зид). Шу моддага кўра комиссия Раисининг ўринбосари ва комиссия котиби комиссия аъзолари орасидан комиссия мажлисида сайланади, бунда Президентнинг тақдимномаси талаб қилинмайди (4-банд зид). 1 ва 2-бандлар эса кодексга мос: MSK тўққиз нафар аъзодан иборат таркибда тузилади ва аъзолар Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ҳамда халқ депутатлари вилоят ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг тавсиясига кўра Қонунчилик палатаси ҳамда Сенат томонидан сайланади.
И. Ҳудудий сайлов комиссияларини тузиш
II. Туман, шаҳар сайлов комиссияларини тузиш
а) Марказий сайлов комиссияси тузади; б) сайловга камида саксон кун қолганида тузилади; с) ҳудудий сайлов комиссияси томонидан тузилади; д) ўн икки — ўн саккиз нафар аъзолардан иборат таркибда тузади; э) сайловга камида етмиш беш кун қолганида тузилади; ф) саккиз — ўн саккиз нафар бошқа аъзолардан иборат таркибда тузади.
- А) И-а, б, д; II-с, э, ф
- Б) И-а, б, ф; II-с, э, д
- С) И-с, б, д; II-а, э, ф
- Д) И-а, э, д; II-с, б, ф
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) И-а, б, д; II-с, э, ф
Сайлов кодексининг 19-моддасига кўра ҳудудий сайлов комиссиялари Марказий сайлов комиссияси томонидан (а), сайловга камида саксон кун қолганида (б), ўн икки — ўн саккиз нафар аъзодан иборат таркибда (д) тузилади. Туман ва шаҳар сайлов комиссиялари эса ҳудудий сайлов комиссияси томонидан (с), сайловга камида етмиш беш кун қолганида (э), саккиз — ўн саккиз нафар бошқа аъзодан иборат таркибда (ф) тузилади. Демак тўғри жавоб — И-а, б, д; II-с, э, ф.
Сайлов кодекси мавзуси қийинми?
Ўлчовимизга кўра бу мавзу қийин: саволларнинг 39,8 % и тўғри ечилади, Ҳуқуқ фани бўйича ўртача кўрсаткич 46,4 %.
Сайлов кодекси бўйича нечта савол бор?
Ҳуқуқ фанининг «Сайлов кодекси» мавзусида 81 та савол тўпланган. Ҳар бири жавоби ва изоҳи билан.
Сайлов кодекси тестини бепул ишлаш мумкинми?
Ҳа. Мавзу бўйича машқ қилиш бепул, тўлов ҳам, рўйхатдан ўтиш ҳам талаб қилинмайди — намуна саволлар шу саҳифанинг ўзида очиқ.
Аввал осон саволлардан бошланг, кейин қийинроқларига ўтинг. Ҳар куни камида 20 та савол ечинг.
