Сайлов кодекси
1) Марказий сайлов комиссиясининг қарори бўйича унинг аъзолари алоҳида хулоса билдиради, бу хулоса электрон шаклда баённомага илова қилинади; 2) Марказий сайлов комиссиясининг мажлисларида баённома юритилиб, у раислик қилувчи ва Марказий сайлов комиссиясининг котиби томонидан имзоланади; 3) Марказий сайлов комиссиясининг ўз ваколатлари доирасида қабул қиладиган қарорлари сайлов комиссиялари, давлат органлари, сиёсий партиялар ҳамда бошқа жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар учун тавсиявий характерга эга; 4) Марказий сайлов комиссиясининг қарорлари қабул қилинган пайтдан эътиборан кучга киради ва Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида ўша куннинг ўзида, шунингдек зарур бўлган ҳолларда, бошқа манбаларда эълон қилиниши лозим.
- А) 1, 4
- Б) 1, 3
- С) 2, 3
- Д) 2, 4
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 1, 3
Тўғри жавоб: Б (1,3 нотўғри). 16-модда аъзоларнинг алоҳида фикри "ёзма шаклда" баённомага илова қилинишини белгилайди, "электрон шаклда" эмас, шу сабаб 1-банд нотўғри. Худди шу модда MSK қарорларининг давлат органлари, сиёсий партиялар ва бошқа ташкилотлар учун "мажбурий" эканини белгилайди, "тавсиявий характер" эмас, шу сабаб 3-банд ҳам нотўғри. Нега бошқалари эмас: 2-банд (баённомани раислик қилувчи ва котиб имзолайди) ва 4-банд (қарор қабул қилинган пайтдан кучга кириб, веб-сайтда эълон қилинади) модда матнига тўлиқ мос.
И. Умумий сайлов ҳуқуқи — сайловда иштирок этувчи ҳар бир фуқаро бир овозга эга бўлади.
II. Тенг сайлов ҳуқуқи — сайлов кунига қадар ёки сайлов куни ўн саккиз ёшга тўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари сайлаш ҳуқуқига эгадир.
III. Тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи — Президент, Қонунчилик палатаси депутатлари, маҳаллий Кенгашлар депутатлари фуқаролар томонидан бевосита сайланади.
- А) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- Б) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
И нотўғри: бир овоз тамойили — бу тенг сайлов ҳуқуқи (5-модда), умумий сайлов ҳуқуқи (4-модда) эмас. II нотўғри: 18 ёшга тўлиш — умумий сайлов ҳуқуқига оид (4-модда), тенг сайлов ҳуқуқига эмас. III тўғри: тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқида Президент, Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгаш депутатлари бевосита сайланади (6-модда). Демак И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри.
Янги ташкил этилган вилоятнинг халқ депутатлари вилоят Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича сайлов округлари сони … томонидан белгиланади.
- А) Қонунчилик палатаси
- Б) Сенат
- С) Марказий сайлов комиссияси
- Д) Олий Мажлис
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) Марказий сайлов комиссияси
Сайлов кодексининг 9-моддасига кўра янги ташкил этилган вилоятнинг халқ депутатлари вилоят Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича сайлов округлари сони Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади.
1) Марказий сайлов комиссияси Олий Мажлиснинг палаталари томонидан тўққиз нафар аъзодан иборат таркибда тузилади; 2) Марказий сайлов комиссиясининг аъзолари Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг тавсиясига кўра Қонунчилик палатаси ҳамда Сенат томонидан сайланади; 3) Марказий сайлов комиссияси Раисининг ва унинг ўринбосарининг гувоҳномаси Спикер ва Сенат Раиси томонидан имзоланади; 4) Марказий сайлов комиссияси Раисининг ўринбосари ва комиссия котиби Президентнинг тақдимномасига биноан комиссия аъзолари орасидан комиссия мажлисида сайланади.
- А) 1, 2
- Б) 1, 3
- С) 2, 3
- Д) 3, 4
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 3, 4
12-моддага кўра MSK аъзолари тавсияларга кўра Сенат томонидан сайланади (2-банд — Қонунчилик палатаси қўшилиши зид). Раис ва ўринбосар гувоҳномасини Спикер эмас, MSK ўзи расмийлаштиради (3-банд зид), Раис ўринбосари ва котиб эса MSK аъзолари орасидан комиссиянинг ўзи томонидан сайланади, Президент тақдими билан эмас (4-банд зид). Демак зид нормалар — 3 ва 4.
И. Ҳудудий сайлов комиссияларини тузиш
II. Туман, шаҳар сайлов комиссияларини тузиш
а) Марказий сайлов комиссияси тузади; б) сайловга камида саксон кун қолганида тузилади; с) ҳудудий сайлов комиссияси томонидан тузилади; д) ўн икки — ўн саккиз нафар аъзолардан иборат таркибда тузади; э) сайловга камида етмиш беш кун қолганида тузилади; ф) саккиз — ўн саккиз нафар бошқа аъзолардан иборат таркибда тузади.
- А) И-а, б, д; II-с, э, ф
- Б) И-а, б, ф; II-с, э, д
- С) И-с, б, д; II-а, э, ф
- Д) И-а, э, д; II-с, б, ф
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) И-а, б, д; II-с, э, ф
19-моддага кўра ҳудудий сайлов комиссиялари MSK томонидан (а), сайловга камида 80 кун қолганида (б), 12–18 аъзодан иборат таркибда (д) тузилади; туман-шаҳар сайлов комиссиялари эса ҳудудий комиссия томонидан (с), камида 75 кун қолганида (э), 8–10 аъзодан иборат (ф) тузилади. Демак И-а,б,д; II-с,э,ф.
Аввал осон саволлардан бошланг, кейин қийинроқларига ўтинг. Ҳар куни камида 20 та савол ечинг.