Хорижда олган илмий даражангизни my.gov.uz орқали тан олдирасиз
Хорижда фалсафа доктори (ПҳД) ёки фан доктори (ДСс) даражасини олган одам Ўзбекистонда уни автоматик ишлата олмайди. Аввал даража расман тан олиниши керак. 2026-йил 1-майдан буни давлат хизмати сифатида расмийлаштирасиз: Давлат хизматлари марказига борасиз ёки my.gov.uz порталидан ариза берасиз.
Диплом билан илмий даража бир нарса эмас
Иккаласи ҳам нострификация деб аталади, лекин тартиби бошқача. Бакалавр ёки магистр дипломини тан олдириш алоҳида йўл. Бу ерда гап фақат илмий даража ҳақида: хорижий аттестация органи ёки хорижий университет берган фалсафа доктори ҳамда фан доктори ҳужжатлари.
Хизматдан Ўзбекистон фуқаролари, мамлакатда доимий яшаб ишлайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган одамлар фойдаланади.
Иккита ҳужжат етади
- Илмий даража олганингизни тасдиқловчи ҳужжат, нотариал тасдиқланган нусхада.
- Диссертация нусхаси. Автореферати бўлса, у ҳам қўшилади.
Бу рўйхат ёпиқ. Регламентда аниқ ёзилган: бунда саналмаган бошқа ҳужжатни ёки маълумотни талаб қилиш тақиқланади. Ариза my.gov.uz орқали дам олиш ва байрам кунлари ҳам, кечаси ҳам юборилади. Фақат ҳисоб кейинги иш кунидан бошланади.
Нархи ва кимга арзон тушади
Йиғим базавий ҳисоблаш миқдорининг бир бараварига тенг. Ҳозирги ҳисобда бу 440 000 сўм. Портал орқали мурожаат қилсангиз, ундан 90 фоизи олинади.
| Ким | Қанча тўлайди |
|---|---|
| Давлат хизматлари марказига борган одам | 440 000 |
| my.gov.uz орқали мурожаат қилган одам | 396 000 |
| Ижтимоий реестрдаги одам | Йиғимнинг ярми |
| Биринчи ва иккинчи гуруҳ ногиронлиги бўлган одам | Йиғимнинг ярми |
| Экспертизасиз тан олинадиган ҳолатлар | Бепул |
| Гувоҳнома дубликати | Бепул |
| Шикоят бериш | Бепул |
Битта огоҳлантириш: хизматдан исталган босқичда воз кечиш ҳуқуқингиз бор, лекин тўланган пул қайтарилмайди. Йиғимни ариза топшириш пайтида тўламасангиз, хизмат кўрсатилмайди.
Уч ҳолатда экспертизасиз ва бепул тан олинади
Баъзи ҳужжатлар диссертацияни текширмасдан, тўғридан-тўғри тан олинади. Бундай ҳолатда йиғим ҳам ундирилмайди.
- Даража халқаро битим ёки Президент ва ҳукумат ҳужжатлари бўйича мақсадли тайёрлов йўли билан олинган бўлса.
- Даража фан тармоғи бўйича халқаро рейтингда биринчи 300 та ўринга кирган университетда олинган бўлса. Бунда университет рейтинг берилган йилда шу ўринда тургани ҳисобга олинади ва бу фақат бир поғонали докторантура тизими жорий қилинган давлатларга тегишли.
- Даража вазирлик йўлланмаси ёки «Эл-юрт умиди» жамғармаси орқали ўқиган жойда олинган бўлса.
Шу рўйхатга тушсангиз, гувоҳнома бир иш кунида расмийлашади. Хорижда ўқиш учун давлат грантлари ва жамғарма имкониятлари ҳақида алоҳида қўлланмамиз бор.
Қанча вақт кетади
| Босқич | Муддат |
|---|---|
| Ҳужжат келгач Ташқи ишлар вазирлигига сўров юборилади | 2 иш куни |
| Вазирлик хориждаги муассасага сўров юборади | 2 иш куни |
| Хориждан жавоб келгач вазирлик расмий хат беради | 2 иш куни |
| Ҳужжат ҳақиқийлиги тасдиқлангач илмий экспертиза | 20 кун |
| Қўшимча ўрганиш керак бўлса муддат чўзилади | 30 кунгача |
| Экспертизасиз тан олинса гувоҳнома расмийлаштирилади | 1 иш куни |
Диққат қилинг: хорижий муассасадан жавоб кутилган вақт умумий муддатга қўшилмайди. Яъни университетингиз секин жавоб берса, жараён чўзилади ва бунга ваколатли орган жавобгар эмас.
Рад жавоби фақат тўрт асосдан чиқади
Хизмат тўрт ҳолатда рад этилади: ариза электрон имзо ёки бошқа таниш воситаси билан тасдиқланмаса; сўровнома ва ҳужжатлар тўлиқ бўлмаса; нотўғри маълумот ёки қалбаки ҳужжат берилса; йиғим тўланмаса. Бошқа сабаб билан рад этиш тақиқланади.
Техник сабаб билан рад жавоби келса, камчиликни тузатиб қайта топширасиз. Бунинг учун камида ўн иш куни берилади ва бу вақт умумий муддатга кирмайди. Энг муҳими: шу муддат ичида қайта топширилган ҳужжат учун йиғим иккинчи марта олинмайди.
Қалбаки ҳужжат чиқса, гап бошқача тугайди — бир иш куни ичида ҳужжатлар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга юборилади.
Қарор сизни қониқтирмаса
Қарор чиққан кундан бошлаб икки ой ичида my.gov.uz орқали шикоят берасиз. У бир ойда кўрилади ва бу ҳам бепул. Керак бўлса, камида беш олимдан иборат алоҳида комиссия тузилади. Унга масалани аввалги босқичларда кўрган мутахассислар киритилмайди.
Фамилиянгиз ёки исмингиз ўзгарса, гувоҳнома беш иш кунида қайта расмийлаштирилади. Дубликат учун ҳам пул олинмайди.
Совет даврида олинган даража нима бўлади
1992-йил 1-январга қадар хорижий аттестация органлари берган фан доктори ва фан номзоди дипломлари, профессор, доцент ҳамда катта илмий ходим ҳужжатлари Ўзбекистонда ҳақиқий ҳисобланади. Улар учун ҳеч қандай тан олиш жараёни керак эмас.
Гувоҳнома нима беради
Гувоҳнома билан бирга тақдим этилган ҳужжат Ўзбекистон ҳудудида қонуний кучга эга бўлади. Шундан кейин олий таълимдан кейинги таълимнинг навбатдаги босқичида ўқишни давом эттирасиз, касбий фаолият юритасиз ва олий малакали илмий кадрларга берилган имтиёзлардан фойдаланасиз.
Имтиёзлар орасида энг йириги — уй-жой. Нуфузли хорижий университетда илмий даража олган ёш мутахассисга 946 миллион сўмгача ипотека кредити берилади ва фоизининг бир қисмини давлат тўлайди. Ўзбекистондаги докторантура тартиби қандай ўзгаргани ҳақида эса шу мақолада ёзганмиз.
Берилган ва рад этилган гувоҳномалар ҳақидаги маълумот ваколатли орган сайтида ҳар чорак якунида эълон қилинади. Гувоҳномаларнинг ўзи электрон ҳужжатлар репозитарийсида сақланади.
Манба: Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 9-апрелдаги 161-сон қарори билан тасдиқланган маъмурий регламент, 1-илова (2026-йил 1-майдан кучда), lex.uz; Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2026-йил 10-апрелдаги расмий хабари. Текширилган сана: 2026-йил 7-сентабр.
