Ногиронлиги бўлган абитуриентга 2 фоиз қўшимча грант
Қисқача жавоб. И ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахс, шунингдек ногиронлиги бўлган бола, олий таълим муассасаларига қабулнинг умумий сонига нисбатан 2 фоизлик қўшимча давлат гранти квотаси асосида ўқишга қабул қилиниши мумкин. Бу квота тестдан озод қилмайди — қабул кириш имтиҳонлари (тест синовлари ёки касбий имтиҳон) натижасига қараб бўлади, фақат рақобат доираси кенгроқ.
Ким квотага кира олади
| Ким киради | Ҳужжат |
|---|---|
| И гуруҳ ногиронлиги бўлган шахс | Белгиланган шаклдаги маълумотнома |
| II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахс | Белгиланган шаклдаги маълумотнома |
| Ногиронлиги бўлган бола | Белгиланган шаклдаги маълумотнома |
Ногиронликни тасдиқловчи ҳужжатнинг аслини шахсан (ёки ишончли вакили орқали) кўрсатган ҳолда, нусхасини топшириш талаб этилади — бу ҳужжат ОТМ қабул комиссиясига топшириладиган бошқа ҳужжатларга қўшимча равишда берилади.
Квота қандай шаклланади
Квота механизми юқоридан пастга қараб ишлайди:
| Босқич | Ким бажаради | Муддат |
|---|---|---|
| Квота тақсимотини шакллантириш | ОТМ таркибидаги вазирлик/идора | Қабул қарори чиққандан кейин |
| Квотани тақдим этиш | Вазирлик/идора | Давлат комиссиясига 2 ҳафта ичида |
| Квотани тасдиқлаш | Давлат комиссияси | 2 ҳафта ичида |
| Ҳужжатларни қабул қилиш | ОТМ + Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳудудий бошқармаси | Қабул давомида |
Яъни квота миқдори ҳар ОТМ учун олдиндан, Президентнинг қабул тўғрисидаги тегишли қарори чиққандан кейин, алоҳида жараён билан белгиланади.
Тестдан озод эмас, лекин рақобат бошқача
Бу жойда энг кўп адашиладиган нуқта. Низом аниқ ёзади: қабул кириш имтиҳонлари натижаларига қараб бўлади. Яъни ногиронлиги бўлган абитуриент ҳам тест синови ёки касбий (ижодий) имтиҳонни бошқалар каби топширади.
Фарқ шунда: у умумий танловда эмас, қўшимча квота доирасидаги тор танловда рақобатлашади. Агар квота бўйича қабул қилинмаса, у тўплаган балли билан умумий тартибдаги танловда ҳам иштирок этишда давом этади — иккинчи имконият йўқолмайди.
Кўзи ожиз абитуриентлар учун алоҳида йўл
2026-йил 30-июндаги 353-сон қарори билан низомга тузатиш киритилган: кўзи ожиз абитуриентлар энди ВМ 578-сон қарори билан тасдиқланган бакалавриат қабул низомининг 8-боби ҳамда магистратура қабул низомининг 14–15-бандларида белгиланган алоҳида тартибга мувофиқ қабул қилинади. Бу — умумий ногиронлик квотасидан фарқли, ўзига хос қўшимча механизм.
ОТМ нима қилиши шарт
- Кириш имтиҳонлари ўтказиладиган бино ва аудиторияларда зарур шарт-шароит яратиш.
- Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳудудий бошқармаси вакили билан бирга ҳужжатлар қабул қилиш комиссиясини ташкил этиш — бу комиссияга Ўзбекистон ногиронлар жамияти вакили ҳам киритилиши мумкин.
- Касбга йўналтириш бўйича суҳбатлар ўтказиш.
Нима хато тушунилади
- «Квота тестдан озод қилади» — йўқ, имтиҳон барча учун бир хил, фақат танлов доираси тор.
- «Квота бўйича ўтмаса имконият тугайди» — йўқ, тўпланган балл билан умумий танловда иштирок давом этади.
- «Квота барча ОТМларда бир хил» — йўқ, тақсимот ОТМ кесимида алоҳида шакллантирилади ва тасдиқланади, умумий фоиз бир хил бўлса ҳам ОТМ бўйича ўринлар фарқ қилади.
- «Фақат ҳужжат топширса етади» — ногиронликни тасдиқловчи ҳужжат қўшимча, асосий қабул ҳужжатлари барибир тўлиқ топширилади.
Ишлаб чиқилган мисол
II гуруҳ ногиронлиги бўлган абитуриент танлаган йўналишга ҳужжат топширади ва бошқа абитуриентлар билан бир хил тест синовидан ўтади. У 2 фоизлик қўшимча квота доирасида рақобатлашади — бу квотага кирган абитуриентлар орасида унинг бали етарли бўлса, қабул қилинади. Агар квота бўйича ўтмаса, унинг бали барибир умумий тартибдаги танловга қўшилади — иккинчи имконият сақланади. Агар у кўзи ожиз бўлса, бу умумий квота эмас, ВМ 578 низомининг 8-бобидаги алоҳида тартиб бўйича қабул қилинади.
Боғлиқ мавзулар
- Ким абитуриент бўла олади: тўрт тоифа ва рўйхатнинг икки босқичи
- Хоҳламаган йўналишга тавсия этилдингизми: тўрт йўл ва шарти
- ДТМ имтиёзлари: ким қўшимча грант олади, ким имтиҳонсиз киради
Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018-йил 2-июндаги 417-сон қарори ва у билан тасдиқланган Низом (lex.uz/uz/docs/-3765153), 2-, 3-, 5-, 6- ва 7-бандлар; 2022-йил 62-сон ва 2026-йил 353-сон қарорлари билан таҳрирланган. Текширилган сана: 2026-йил 3-сентабр.
