Hokimlik har yili 150 talaba qizning kontraktini toʻlab beradi
Qisqacha javob. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, 12 viloyat va Toshkent shahar hokimligining har biri har yili 150 nafar talaba qizning bazaviy toʻlov-kontraktini mahalliy budjetdan qoplab beradi: 40 nafari shu yili oʻqishga kirganlar, 110 nafari 2-kurs va undan yuqori bosqich talabalari. Ariza test natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab 10 kalendar kun ichida oliygohning qabul komissiyasiga beriladi. Hokimlik kontrakt summasining kamida 25 foizini har yili 15-sentabrgacha oliygoh gʻaznasiga oʻtkazadi.
Bu tartib Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 585-son qarori bilan joriy etilgan va 2026-yilda ikki marta tahrirlangan. Quyida hujjatning oʻzidan olingan raqamlar, mezonlar va muddatlar keltirilgan.
2026-yilda nizomda nima oʻzgardi
Qaror matniga 2026-yilda ikkita tuzatish kirdi. 29-yanvardagi 35-son qaror kimlar tanlovga tushishini qayta yozdi, 5-maydagi 224-son qaror esa roʻyxat qaysi hokimlikka yuborilishini oʻzgartirdi. Ikkalasi ham amalda kim ariza bera olishiga taʼsir qiladi.
| Nima | 2025-yilgacha | 2026-yildan | Qaror |
|---|---|---|---|
| Roʻyxatga tushish mezoni | kam taʼminlangan yoki kambagʻal oila — ikki alohida reyestr | Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila — bitta reyestr | 35-son, 29.01.2026 |
| Roʻyxat qaysi hokimlikka boradi | doimiy yashash joyi boʻyicha | yashash joyi boʻyicha | 224-son, 05.05.2026 |
| Ijtimoiy holatni kim oʻrganadi | ishchi guruh doimiy yashash joyida | ishchi guruh yashash joyida | 224-son, 05.05.2026 |
| Har yili qoplanadigan talaba soni | 150 | 150 | 322-son, 09.06.2022 |
Birinchi qator eng koʻp odamga tegadi. Ilgari talabgor «Ijtimoiy himoya yagona reyestri» yoki «Kambagʻal oilalar reyestri» modulidan birida turishi kerak edi. 2026-yil 29-yanvardan bitta shart qoldi: oila Ijtimoiy reyestrga kiritilgan boʻlsin. Ikki reyestrni bir-biri bilan solishtirish endi kerak emas.
Ikkinchi va uchinchi qator kichik, lekin qogʻozda hal qiluvchi. Hujjatdan «doimiy» soʻzi olib tashlandi. Endi roʻyxat propiska boʻyicha emas, talabaning yashash joyi boʻyicha hokimlikka boradi va mahalladagi ishchi guruh oʻsha manzilga borib dalolatnoma tuzadi.
Kim toʻlaydi va nechta talabaga
Pul davlat budjetidan emas, mahalliy budjetning qoʻshimcha manbalaridan ajratiladi. Qarorning 1-bandida bu toʻlov «qaytarish shartisiz» deb yozilgan, yaʼni bitirgandan keyin qaytarish talab qilinmaydi.
Nizomning 3-bandi sonni aniq boʻlib beradi: har bir hudud har yili oʻz hududidan oʻqishga kirgan 40 nafar va ikkinchi hamda undan yuqori bosqichlarda tahsil olayotgan 110 nafar qiz uchun toʻlaydi.
| Kim | Qaysi bosqichda | Bir hududda nechta oʻrin |
|---|---|---|
| Shu yili bazaviy kontraktga qabul qilingan qizlar | 1-kurs | 40 |
| Allaqachon tahsil olayotgan qizlar | 2-kurs va yuqori | 110 |
| Jami bir hududda | — | 150 |
| 14 hudud boʻyicha jami | — | 2 100 |
Hokimlik toʻlovni bir yil emas, toʻrt oʻquv yili yakunlanguncha davom ettiradi. Bunda 2-kursdan boshlab talabgorga hududdagi tijorat banki taʼlim krediti rasmiylashtiradi, hokimlik esa uchinchi shaxs kafilligini beradi va bitirgandan keyin ish joyi bilan taʼminlash majburiyatini oladi. Bu ikki qatorni birga oʻqing: pul qoplanadi, lekin rasmiylashtirish bank orqali oʻtadi.
Kim roʻyxatga tusha oladi?
Nizomning 5-bandida uchta mezon bor. Ulardan bittasiga mos kelish yetarli:
- Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oiladagi qizlar;
- yetim yoki ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan talaba qizlar;
- boquvchisini yoʻqotgan, voyaga yetmagan farzandlarni yolgʻiz tarbiyalayotgan ehtiyojmand ayollar.
Yana toʻrtta shart hujjatning 2- va 4-bandidan kelib chiqadi: oliygoh davlat oliy taʼlim tashkiloti boʻlsin, oʻrin bazaviy toʻlov-kontrakt asosida berilgan boʻlsin, taʼlim bakalavriat boʻlsin (taʼlim shakli kunduzgi, sirtqi yoki kechki boʻlishi mumkin), talabgor esa DTM oʻtkazgan test sinovi, kasbiy (ijodiy) yoki yozma imtihon natijasi bilan qabul qilingan boʻlsin.
Bitta joyni oldindan aniqlab oling. Nizomning 2- va 6-bandlarida ariza beruvchi sifatida 2–4-kurslarda tahsil olayotgan qizlar koʻrsatilgan, 3-bandda esa 150 oʻrinning 40 tasi shu yili oʻqishga kirganlarga ajratilgan. Birinchi kursda boʻlsangiz, arizani baribir oliygoh qabul komissiyasiga bering va roʻyxatga qaysi band boʻyicha kiritilayotganingizni soʻrab qoʻying.
Toʻrtta holatda tartib ishlamaydi: ikkinchi oliy taʼlim uchun tanlovda qatnashganlarga, Oʻzbekistondagi xorijiy oliygoh va filiallar talabalariga, nodavlat taʼlim tashkilotlariga hamda oliy harbiy taʼlim muassasalariga. Magistratura ham bu qarorga kirmaydi — unda alohida mexanizm bor, uni magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt qoplash maqolasida yozganmiz.
Ariza qayerga va qachongacha beriladi?
Ariza hokimlikka ham, qoʻmitaga ham emas — oʻzingiz oʻqiyotgan oliygohning qabul komissiyasiga beriladi. Muddat qattiq: test natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab 10 kalendar kun. Kalendar kun deganda dam olish kunlari ham sanaladi.
Hujjat toʻplash talab qilinmaydi. Nizomning 7-bandiga koʻra tugʻilganlik guvohnomasi, ota-ona yoki turmush oʻrtogʻining oʻlim guvohnomasi kabi maʼlumotlarni qabul komissiyasi «Elektron hukumat» tizimining idoralararo integratsiya platformasi orqali oʻzi oladi. Sizdan faqat ariza talab qilinadi.
Arizadan keyingi yoʻl uzun. Har bosqichning muddati hujjatning 8–9-bandlarida va 2-ilovadagi sxemada yozilgan:
| Qadam | Kim bajaradi | Muddat |
|---|---|---|
| Ariza berish | talaba qiz | natijadan keyin 10 kalendar kun |
| Roʻyxatni tuzish va vazirlikka yuborish | oliygoh qabul komissiyasi | 5 ish kuni |
| Roʻyxatni hokimlikka yuborish | Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi | 5 ish kuni |
| Uyga borib dalolatnoma tuzish | mahalladagi ishchi guruh | 5 ish kuni |
| 150 nafarni saralash | hokim raisligidagi komissiya | 5 ish kuni |
| Tavsiyanomani tasdiqlash | Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi | 10 ish kuni |
| Jami idoraviy yoʻl | — | 30 ish kuni |
Saralash mezonlari komissiya qoʻlida ham aniq: birinchi navbatda ijtimoiy holat va ehtiyojmandlik, keyin talabgor toʻplagan ball, hududdagi yoʻnalishlar boʻyicha kadrlarga ehtiyoj va tahsil bosqichi hisobga olinadi (10-band). Vazirlik roʻyxatni hokimlikka ballar ketma-ketligiga qatʼiy rioya qilgan holda yuboradi, yaʼni tasodifiy tartib yoʻq.
Komissiya tanlangan qizlar roʻyxatini va shartnoma imzolash boʻyicha xulosani oliygohga har oʻquv yilida 1-oktabrdan kech boʻlmagan muddatda kiritadi. Tanlov natijalari «Aziz-ayol.uz» platformasida eʼlon qilinadi (qarorning 3-bandi).
Pul qaysi jadval bilan oʻtadi
Nizomning 15-bandi hokimlikka toʻrtta muddat qoʻyadi. Birinchisi — aynan barcha kontraktchilar uchun belgilangan 15-sentabr. Hisobni koʻrish uchun yoʻnalishning bazaviy kontrakti 12 000 000 soʻm boʻlgan holatni olamiz:
| Muddat | Kontraktning necha foizi oʻtadi | 12 mln soʻmlik kontraktda |
|---|---|---|
| 15-sentabr | kamida 25 % | 3 000 000 |
| 1-yanvar | 50 % | 6 000 000 |
| 1-aprel | 75 % | 9 000 000 |
| 1-iyul | 100 % | 12 000 000 |
Yaʼni 15-sentabrgacha hokimlik gʻaznaga 3 000 000 soʻm oʻtkazadi, qolgan uch boʻlak esa oʻquv yili davomida qoplanadi. Bir hududda 150 talaba boʻlsa, birinchi boʻlak boʻyicha mahalliy budjetdan 450 000 000 soʻm chiqadi.
Bu jadval kontraktchilarning umumiy tartibi bilan bir xil sanaga tushadi: kontraktning kamida 25 foizi 15-sentabrgacha toʻlanadi, aks holda talabalikka qabul buyrugʻi rasmiylashtirilmaydi. Umumiy tartib va uning oqibatlari kontrakt toʻlovi boʻyicha alohida maqolamizda yozilgan.
Kim yutadi, kim yutqazadi
Yutadi: Ijtimoiy reyestrdagi oiladan chiqqan, bazaviy kontraktga kirgan bakalavr qiz. U toʻrt yil davomida kontrakt uchun oʻz hisobidan pul toʻlamaydi va toʻlovni qaytarmaydi. Ilgari ikki reyestrdan biriga tushmay qolgan oilalar 2026-yildan bitta Ijtimoiy reyestr orqali hisobga olinadi.
Yutqazadi: tanlangandan keyin oliygohini yoki taʼlim yoʻnalishini oʻzgartirgan yoxud talabalar safidan chetlashtirilgan qiz. Nizomning 13-bandi bunday holatda imtiyozdan mahrum qilishni toʻgʻridan-toʻgʻri yozib qoʻygan. Perevod bu yerda oddiy hujjat ishi emas — u toʻlovni toʻxtatadi.
Chetda qoladi: nodavlat oliygoh, xorijiy filial va magistratura talabalari, shuningdek ikkinchi oliy taʼlim uchun kirganlar. Ular uchun boshqa yoʻllar bor: masalan xotin-qizlar uchun ajratiladigan qoʻshimcha grant oʻrinlari — ular haqida 4 000 qoʻshimcha grant maqolasida batafsil yozganmiz.
Diqqat qiling: nizom matnida ariza bergan talabgorga kontrakt toʻlovi muddatini kechiktirish yozilmagan. Komissiya roʻyxati oliygohga 1-oktabrgacha kiritiladi, sizning 25 foizli muddatingiz esa 15-sentabr. Demak ariza berganingiz oʻzi sizni 15-sentabr muddatidan ozod qilmaydi.
Shu hafta nima qilish kerak
- Oilangiz Ijtimoiy reyestrda turgan-turmaganini aniqlang — 2026-yildan mezon shu reyestrga bogʻlangan.
- Oliygohingizning qabul komissiyasiga qoʻngʻiroq qiling va 585-son qaror boʻyicha ariza qabul qilinayotganini soʻrang; ariza aynan oʻsha komissiyaga beriladi.
- Ariza oynasini sanang: test natijalari eʼlon qilingan kundan 10 kalendar kun. Dam olish kunlari ham hisobga kiradi.
- Yashash manzilingizni tekshiring — ishchi guruh oʻsha manzilga kelib dalolatnoma tuzadi, roʻyxat ham shu hudud hokimligiga boradi.
- 15-sentabrgacha kontraktning 25 foizi boʻyicha zaxira rejangizni tayyorlab qoʻying: tanlov natijasi 1-oktabrgacha rasmiylashadi.
- Perevod rejasidan voz keching: yoʻnalish yoki oliygohni oʻzgartirsangiz toʻlov toʻxtaydi (13-band).
Yoʻnalish tanlash bosqichida boʻlsangiz, oʻz ballingizga mos davlat oliygohlarini «Menga mos universitetlar» boʻlimida solishtirib koʻring — bu tartib faqat davlat oliy taʼlim tashkilotlariga tegishli.
Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor
Manba: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 585-son qarori (322-son 09.06.2022, 378-son 18.06.2025, 35-son 29.01.2026 va 224-son 05.05.2026 qarorlari tahririda), qarorning 1–3-bandlari hamda ilovadagi nizomning 2–15-bandlari va 2-ilovasi (tekshirilgan sana: 2026-09-04)
