Бир хил йўналиш, 96 балл фарқ: қаерда грант арзонроқ
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. Бир хил номдаги йўналиш турли олийгоҳларда бутунлай бошқа балл талаб қилади. Энг катта тафовут — энергетика муҳандислигида: 22 та олийгоҳда бу йўналиш бор, чегара Фарғонада 68,0 балл, Навоийда эса 164,5 балл. Фарқ 96,5 балл, яъни максимал балнинг ярмидан кўп.
Қайси йўналишларда фарқ энг катта?
| Йўналиш | Нечта олийгоҳда | Энг паст | Энг юқори | Фарқ |
|---|---|---|---|---|
| Энергетика муҳандислиги | 22 | 68,0 | 164,5 | 96,5 |
| Биотиббиёт муҳандислиги | 14 | 68,2 | 162,5 | 94,3 |
| Электр муҳандислиги | 15 | 71,1 | 160,4 | 89,3 |
| Физика | 36 | 90,8 | 174,8 | 84,0 |
| Технологик жараёнлар ва ишлаб чиқаришни автоматлаштириш | 20 | 68,1 | 149,6 | 81,5 |
| Архитектура | 13 | 68,0 | 147,8 | 79,8 |
| Кончилик иши | 8 | 68,0 | 146,6 | 78,6 |
| Технологик машиналар ва жиҳозлар | 18 | 68,1 | 145,7 | 77,6 |
| Экология ва атроф-муҳит муҳофазаси | 33 | 70,3 | 147,0 | 76,7 |
| Мехатроника ва робототехника | 14 | 68,3 | 143,0 | 74,7 |
Рўйхат кутилмаган бўлиши мумкин: энг катта тафовут гуманитар эмас, айнан техника йўналишларида. Сабаб шундаки, бу йўналишлар ҳам пойтахтдаги ихтисослашган олийгоҳларда, ҳам вилоят техника институтларида бор — талабгор оқими эса бутунлай бошқача.
Бир йўналиш, икки чегара: аниқ мисоллар
| Йўналиш | Олийгоҳ | Грант чегараси |
|---|---|---|
| Энергетика муҳандислиги | Фарғона давлат техника университети | 68,0 |
| Энергетика муҳандислиги | Навоий давлат кончилик ва технологиялар университети | 164,5 |
| Биотиббиёт муҳандислиги | Андижон давлат техника институти | 68,2 |
| Биотиббиёт муҳандислиги | Тошкент давлат тиббиёт университети | 162,5 |
| Мехатроника ва робототехника | Фарғона давлат техника университети | 68,3 |
| Мехатроника ва робототехника | Тошкент ахборот технологиялари университети | 143,0 |
Учала мисолда ҳам дипломда ёзиладиган йўналиш номи бир хил. Фарқни яратаётган нарса — олийгоҳнинг жойлашуви ва номи. Навоий кончилик университети энергетика бўйича минтақадаги асосий олийгоҳ ҳисобланади, шунинг учун унга талабгор кўп.
Нега бундай фарқ бўлади?
Грант чегараси йўналишнинг қийинлиги ёки сифатига боғлиқ эмас. У битта нарса билан аниқланади: шу гуруҳга неча киши ариза бергани ва уларнинг бали. Грант ўринлари юқори баллдан пастга қараб тўлдирилади, охирги кирган кишининг бали чегара бўлиб қолади.
Демак юқори чегара — бу талабгор кўплигининг кўрсаткичи. Паст чегара эса ўша олийгоҳда ўрин кўп ёки ҳудудда шу фан жуфтлигини танлаганлар кам эканини билдиради.
Бундан қандай фойдаланиш мумкин?
Агар касб сиз учун муҳим бўлса, олийгоҳ номи эмас — йўналиш муҳим бўлса, бу жадвал сизга пул ва йил тежайди. Масалан 100 балл тўплаган абитуриент энергетика муҳандислигига Навоийда кира олмайди, лекин Фарғона, Бухоро ёки Қарши техника университетларида грант билан ўқий олади.
Худди шу мантиқ архитектура (68,0 дан 147,8 гача) ва экология (70,3 дан 147,0 гача) йўналишларида ҳам ишлайди. Рўйхатни танлашда битта олийгоҳга эмас, бир неча шаҳардаги бир хил йўналишга қаранг.
Физика нега алоҳида туради?
Физика 36 та олийгоҳда бор ва энг паст чегараси ҳам 90,8 балл — яъни ундан пастга тушмаган. Бу рўйхатдаги бошқа йўналишлардан фарқли ҳолат: физикада энг паст чегара ҳам 68 эмас, чунки бу фанни танлайдиганлар сони чекланган бўлса-да, улар одатда кучли абитуриентлар.
Рўйхатни қаердан кўриш мумкин?
Ҳар бир йўналишнинг олийгоҳлар кесимидаги чегараси 2026-йил ўтиш баллари саҳифасида бор — йўналиш номини ёзиб қидиринг ва барча олийгоҳлар рўйхатини солиштиринг.
Баллингизга мос вариантларни автоматик топиш учун «Менга мослари» хизмати, соҳалар бўйича умумий манзарани кўриш учун эса кесимлар саҳифаси ишлайди.
Манба: TestMakon.uz ўз маълумотлар базаси — 2026-йил қабули, кундузги таълим шакли. Ҳисобга камида олтита олийгоҳда грант чегараси бўлган йўналишлар олинди. Текширилган сана: 2026-йил 27-август.
