O'qishni qayta tiklash 2026: muddatlar, hujjatlar va grantga tiklanish shartlari
Qisqacha javob. O'qishni qayta tiklash uchun ariza bir o'quv yilida ikki marta qabul qilinadi: kuzgi semestr uchun 15-iyuldan 5-avgustgacha, bahorgi semestr uchun 10-yanvardan 20-yanvargacha. Ariza to'g'ridan-to'g'ri o'zingiz o'qigan (yoki tiklanmoqchi bo'lgan) oliy ta'lim tashkilotiga topshiriladi, elektron shaklda ham qabul qilinishi mumkin. Qayta tiklash umumiy qoida bo'yicha to'lov-kontrakt asosida amalga oshiriladi — grantga tiklanish faqat qonunda ko'rsatilgan bir necha toifa uchun mumkin.
Qaysi hujjat amalda? (eskisi bekor qilingan)
Bu — eng ko'p adashiladigan joy. Internetdagi ko'p maqolalar hanuz Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 20-iyundagi 393-son qaroriga tayanadi. O'sha hujjat 2025-yil 15-sentabrdan kuchini yo'qotgan.
Hozir amalda bo'lgan hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Uning 3-ilovasi "Oliy ta'lim tashkilotlari talabalari o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlashtirish tartibi to'g'risida"gi Nizom hisoblanadi. Nizomga 2026-yil yanvar va fevral oylarida o'zgartirishlar kiritilgan — quyidagi barcha muddat va shartlar aynan shu amaldagi tahrirdan olingan.
Amaliy farq: eskirgan manbalarda bahorgi semestr uchun ariza muddati "20-dekabrdan 20-yanvargacha" deb ko'rsatilgan. Amaldagi Nizomda bu muddat 10-yanvardan 20-yanvargacha. Eski sanaga ishonib dekabrda borsangiz, ariza qabul qilinmaydi.
Ariza qachon topshiriladi va qachon javob beriladi?
| Bosqich | Kuzgi semestr | Bahorgi semestr |
|---|---|---|
| Ariza topshirish | 15-iyul — 5-avgust | 10 — 20-yanvar |
| Ko'rib chiqish va qaror | 6 — 31-avgust | 21-yanvar — 10-fevral |
Ko'rsatilgan oxirgi kunlar ham muddatga kiradi: 5-avgust va 20-yanvar kunlari ham ariza qabul qilinadi. Arizalar oliy ta'lim tashkiloti tomonidan elektron shaklda ham qabul qilinishi mumkin — lekin bu majburiy emas, shuning uchun o'z OTMingiz qabul usulini oldindan aniqlang.
Arizaga qanday hujjat ilova qilinadi?
Nizomga ko'ra arizaga reyting daftarchasi yoki belgilangan shakldagi akademik ma'lumotnoma yoxud transkript nusxasi ilova qilinadi — uchtasidan bittasi yetarli.
Buyruq chiqarilishi uchun esa shaxsiy yig'majildingizda quyidagilar bo'lishi talab etiladi:
- O'rta ta'lim (attestat/diplom) hujjati va uning ilovasi — asli
- Talabalikka qabul qilinganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma
- Oxirgi o'qigan kursiga o'tganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma
- Akademik ma'lumotnoma yoki transkriptning asli
- Talabalar safidan chetlatilganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma
- Ilgari tahsil olgan OTMga yuborilgan so'rovnomaning javob xati
Hujjatlar to'liq bo'lmasa yoki ularga o'zgartirish kiritilgani aniqlansa, rektor hujjatlarni tekshirish va buyruq chiqarmaslik huquqiga ega. Shuning uchun asl nusxalarni oldindan yig'ib qo'ygan ma'qul.
Grantga tiklanish mumkinmi?
Umumiy qoida qat'iy: barcha ta'lim shakllari bo'yicha qayta tiklash to'lov-kontrakt asosida amalga oshiriladi. Ya'ni grantda o'qib chetlashtirilgan bo'lsangiz ham, odatda kontraktga tiklanasiz.
Istisno tariqasida davlat granti o'rinlariga qayta tiklanishi mumkin bo'lgan toifalar:
- Davlat grantlari bo'yicha ta'lim olgan yetimlar
- I va II guruh nogironligi bo'lgan shaxslar hamda nogironligi bo'lgan bolalar
- Muddatli harbiy xizmatni o'taganlar — zaxiraga bo'shagan kunlaridan boshlab bir yil mobaynida
- Akademik ta'tildan belgilangan muddatda qaytgan shaxslar
- Hukumat qarorlari yoki vazirlik topshirig'i bilan davlat buyurtmasi asosida xorijga o'qishga yuborilgan va belgilangan muddatda qaytgan talabalar
Alohida holat: hukumatlararo yoki OTMlararo kelishuv doirasida xorijiy universitetda mos yo'nalish bo'yicha bir yoki bir necha semestr o'qib, belgilangan muddatda qaytgan talaba o'qigan semestrlari hisobga olingan holda o'qishini davom ettiradi — grantda o'qigan bo'lsa, grant asosida. Muddatdan kech qaytganlar esa umumiy tartibda ko'riladi.
Chetlashtirilgan o'quv yilim ichida tiklana olamanmi?
Yo'q. Nizomning 48-bandi aniq: talabani o'qishdan chetlashtirilgan o'quv yilida (tahsil olgan kursiga, semestriga) o'qishga qayta tiklashga yo'l qo'yilmaydi.
Amalda bu shuni bildiradi: masalan, 2026-yil oktabrda chetlashtirilsangiz, 2027-yil yanvardagi bahorgi to'lqinga ariza bera olmaysiz — keyingi o'quv yilining kuzgi to'lqinini (iyul-avgust) kutasiz. Buni oldindan bilish rejalashtirishga yordam beradi.
Fanlar farqi bo'lsa nima bo'ladi?
O'quv rejalaridagi fanlar farqi aniqlansa, talaba akademik qarzdor sifatida o'qishga qabul qilinadi. Bu tiklanishga to'sqinlik qilmaydi, lekin qo'shimcha yuk va qo'shimcha to'lov demakdir.
To'lov hisobi Nizomda shunday belgilangan: o'zlashtirilmagan fanlar bo'yicha kreditlar miqdoriga mos ravishda, bazaviy to'lov-kontrakt miqdoridan kelib chiqib hisoblanadi. To'lovni amalga oshirgandan so'ng talaba bu fanlarni o'z hisobidan qayta o'qiydi.
Buyruq qachon chiqadi?
Qayta tiklash rektor (direktor) buyrug'i bilan rasmiylashtiriladi. To'lov-kontrakt asosida tiklanganlar uchun buyruq shartnoma to'lovi bajarilgandan so'ng 10 kun muddatda qabul qilinadi. Ya'ni ijobiy qaror chiqqan bilan darsga kirish huquqi to'lovdan keyin paydo bo'ladi — pulni oldindan rejalashtiring.
Qaysi hollarda talaba umuman chetlashtiriladi?
Nizomning 49-bandida asoslar to'liq sanab o'tilgan:
- O'z xohishiga ko'ra
- O'qishining boshqa ta'lim tashkilotiga ko'chirilishi
- OTMning ichki tartib-qoidalari va odob-axloq qoidalarini buzgani
- Bir semestr davomida darslarni uzrli sabablarsiz 74 soatdan ortiq qoldirgani (tibbiy ma'lumotnoma taqdim etilgan holat bundan mustasno)
- O'qish uchun belgilangan to'lov o'z vaqtida amalga oshirilmagani
- Sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilgani
- Sud qaroriga ko'ra kirish imtihonlarida tartib buzilgani aniqlanganda — bu holatda qayta tiklanmaydi
- Kursda qoldirilgan talaba belgilangan muddatlarda murojaat qilmaganda
- Qabul komissiyasiga topshirilgan hujjatlar qalbaki yoki talablarga javob bermasligi aniqlansa
- Vafot etgani
Kursda qoldirilsam nima qilaman?
Kursda qoldirish — chetlashtirish emas. Rektor buyrug'i bilan quyidagi hollarda kursda qoldiriladi: belgilangan muddatlarda fanlarni o'zlashtira olmaganda (akademik qarzdorlik); kredit-modul tizimidagi yo'nalishlarda semestr yoki o'quv yili yakuni bo'yicha GPA o'tish balini to'play olmaganda; malakaviy amaliyotga qatnashmaganda yoki amaliyotdan qoniqarsiz baho olganda.
Kursda qoldirilgan talaba o'qishni to'lov-kontrakt asosida, o'zlashtirmagan semestr boshidan davom ettiradi. Kredit tizimi joriy etilgan OTMlarda esa faqat o'zlashtira olmagan fanlarni (modullarni) takroran o'qiydi — butun semestrni emas.
Muhim: kursda qoldirilgan talaba o'qishni davom ettirish uchun o'sha qayta tiklash muddatlarida ariza bilan murojaat qilishi shart. Murojaat qilmasa — chetlashtirish asosi paydo bo'ladi.
Keyingi qadam
Agar nodavlat yoki xorijiy OTMdan davlat OTMiga o'tmoqchi bo'lsangiz, bu boshqa jarayon — o'qishni ko'chirish (perevod) deb ataladi va test sinovi topshiriladi. U haqda alohida qo'llanmamiz bor: nodavlat OTMdan davlat OTMga o'qishni ko'chirishning rasmiy tartibi. Kelgusi yilga tayyorgarlik uchun esa universitetlarning 2026-yilgi o'tish ballari bo'limidan foydalaning.
Manbalar
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori — 3-ilova, "Oliy ta'lim tashkilotlari talabalari o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlashtirish tartibi to'g'risida"gi Nizom, 42-56-bandlar. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 20-iyundagi 393-son qarori 2025-yil 15-sentabrdan kuchini yo'qotgan.
