Президент ва номли стипендиялар 2026: ким олади, қанча

Қисқача жавоб. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияси — ойига 1 811 191 сўм, номли давлат стипендиялари — 1 207 461 сўм. Таққослаш учун: оддий базавий стипендия 428 000 сўм, барча фандан "аъло" ўқиётган талабаники 513 600 сўм. Муҳим нуқта: номли ёки Президент стипендиясини олсангиз, сизга энди оддий талаба стипендияси тайинланмайди — ўрнига шу катта сумма келади.

Қайси стипендия қанча тўланади?

Миқдорлар Вазирлар Маҳкамасининг 59-сон қарори 2-иловасида жадвал кўринишида белгиланган. Қуйидаги рақамлар шу жадвалнинг 2026-йил 30-июндаги таҳририга тегишли.

Бу жадвалдан ташқари иккита устама бор: 1 ва 2-гуруҳ ногиронлиги бўлган талабаларга стипендия белгиланган миқдордан 50 фоиз юқори тўланади; тўлиқ давлат таъминотидаги етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум талабаларга ҳам базавий миқдорга нисбатан 50 фоиз оширилган стипендия берилади.

Номли давлат стипендиялари қайсилар?

Улар 13 та: Беруний, Ибн Сино, Навоий, Камолиддин Беҳзод, Улуғбек, Имом ал-Бухорий, Бобур, Паҳлавон Маҳмуд, Тўлепберген Қаипбергенов, Ибройим Юсупов, Ботир Зокиров, Абдулла Авлоний ва Ислом Каримов номидаги стипендиялар. Уларни тайинлаш тартиби Вазирлар Маҳкамасининг 226-сон қарори билан тасдиқланган низомлар асосида, танлов йўли билан амалга оширилади — яъни бу стипендиялар автоматик эмас, ариза ва танлов орқали олинади.

Энди энг кўп эътибордан четда қоладиган қоида. Низомда аниқ ёзилган: Президентнинг ҳамда номли давлат стипендиялари соҳибларига талабалар учун белгиланадиган оддий стипендиялар тайинланмайди. Яъни иккитаси қўшилиб тўланмайди — номли стипендия оддий стипендиянинг ўрнига келади. Буни билмаган талаба "1 207 461 устига яна 428 000 тушади" деб кутади ва янглишади.

Абитуриент Президент стипендиясини қандай олиши мумкин?

Бу йўл айнан энди ўқишга кирганлар учун очиқ. Давлат олий таълим муассасалари бакалавриатининг кундузги таълим шаклига кириш имтиҳонларида — тест синовлари, касбий (ижодий) имтиҳон ёки ёзма имтиҳонда — энг юқори балл тўплаган 200 нафар абитуриент Давлат буджети ҳисобидан молиялаштириладиган Президент грантига даъвогар бўлади.

Кейин Вазирлар Маҳкамаси белгилаган тартибда танлов ўтказилади. Танловда ғолиб чиққан талабага Президент стипендияси иккинчи курснинг ўқув йили бошидан тайинланади ва тўланади. Демак биринчи курсда бу стипендия келмайди — 200 таликка тушиш эса имтиҳон балингизга боғлиқ. Кириш балларингиз қайси йўналишда нимага етишини "Менга мос йўналишлар" бўлимида текшириб кўришингиз мумкин.

Қизлар учун махсус стипендия кимга берилади?

Бу нисбатан янги тўлов ва у алоҳида ишлайди — умумий стипендия сақланиб қолган ҳолда, унга қўшимча тарзда ойма-ой тўланади. Шартлари иккита ва иккаласи ҳам бажарилиши керак: семестр якунида барча фандан фақат "аъло" баҳо ҳамда оиланинг Ижтимоий реестрга киритилган бўлиши.

Миқдори оиланинг тоифасига қараб белгиланади: Ижтимоий реестрнинг "давлат таъминотидаги оила" тоифасидаги талаба-қизга махсус стипендия базавий стипендиянинг икки баравари миқдорида (ҳозирги жадвал бўйича 856 000 сўм), "камбағал оила" тоифасида базавий стипендия миқдорида (428 000 сўм), "камбағаллик чегарасидаги оила" тоифасида эса камбағал оила учун белгиланган миқдорда. Тўлов нақд пулсиз — ижтимоий картага ўтказилади. Қарор ОТМ кенгаши томонидан тасдиқланиб, ректор буйруғи билан расмийлаштирилади.

Қизлар учун бошқа қўллаб-қувватлаш чораси — қўшимча грант квотаси; у ҳақда хотин-қизлар учун 4 000 та қўшимча грант мақоласида ёзганмиз.

Танлов қандай ўтади ва нечта ўрин бор?

Квоталар алоҳида фармон билан белгиланган. Президент давлат стипендияси таянч докторантурада 10 та, магистратура босқичида 22 та; бакалавриат босқичи учун эса ҳар бир олий таълим муассасасига 1 тадан номли давлат стипендияси ажратилади. Яъни бакалаврда рақобат ўз олийгоҳингиз ичида боради.

Танловнинг дастлабки босқичи олий таълим муассасасининг ўзида ўтказилади ва кейинги босқичга тавсия этиладиган талабгорлар профессор-ўқитувчилар ва талабалар иштирокида аниқланади. Навбатдаги босқич эса Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигида ташкил этиладиган комиссиялар томонидан ўтказилади.

Муҳим кенгайтма: Президент ва номли давлат стипендиялари фақат давлат олийгоҳлари талабалари учун эмас. Улар қўшма таълим дастурлари асосида ўқиётган, шунингдек республикада фаолият юритувчи хорижий олий таълим ташкилотлари филиаллари ва нодавлат олийгоҳлар бакалавриат талабаларига ҳам татбиқ этилади.

Ва энг кучли имтиёз: Президент ёки номли давлат стипендияси соҳиби бўлган битирувчи давлат олийгоҳи магистратурасига бакалавриат йўналишига мос ёки турдош мутахассислик бўйича кириш имтиҳонларисиз, қўшимча давлат гранти асосида қабул қилинади. Яъни стипендия бир йиллик пул эмас — у магистратурага очиқ эшик ҳам. Магистратурага киришнинг умумий тартиби алоҳида мақолада ёзилган.

Қорақалпоғистон Республикаси олийгоҳлари талабалари учун алоҳида иккита номли стипендия жорий этилган — Тўлепберген Қаипбергенов ва Ибройим Юсупов номидаги давлат стипендиялари.

Яна қандай қўшимча тўлов бор?

Ҳар бир олий таълим муассасасида Талабаларни рағбатлантириш жамғармаси ишлайди. Унинг маблағи ҳисобидан алоҳида қобилият ва иқтидор эгаси бўлган, жамоат ишларида фаол, шунингдек ижтимоий ҳимояга муҳтож талабаларга белгиланган стипендияга нисбатан 50 фоизгача қўшимча тўлов берилиши мумкин. Бу мажбурий эмас — миқдор ва кимга берилиши ОТМ даражасида ҳал қилинади, шунинг учун деканатдан аниқ сўраб билиш керак.

Стипендия қайси ҳолларда узилади?

Стипендия ҳар семестр қайта белгиланади. Семестрда фанларнинг 30 фоизи ва ундан ортиғидан "қониқарли" баҳо олинса, кейинги семестр давомида стипендия тўланмайди. Контракт асосида ўқиётганлар эса стипендияни фақат стипендияли тўлов-контракт шаклини танлаган бўлса олади. Миқдорлар ва рейтинг шартлари ҳақида батафсил маълумот бакалавриат стипендияси мақоласида. Академик таътил даврида стипендия тўланиши эса академик таътил қоидаларига боғлиқ.

1-сентабрдан миқдорлар ўзгарадими?

Ҳа. Президент фармонига кўра 2026-йил 1-сентабрдан буджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақи ва стипендиялар миқдори 7 фоизга оширилади. Шу билан бирга 1-сентабрдан меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори 1 360 000 сўм, базавий ҳисоблаш миқдори эса 440 000 сўм этиб белгиланган.

Юқоридаги жадвалнинг ўзи қандай янгиланади? 2-иловага изоҳ қўйилган: базавий миқдорлар ўзгарган тақдирда жадвалдаги рақамларга олий таълим, фан ва инновациялар вазирининг буйруғи билан тегишли ўзгартириш киритилади. Яъни янги аниқ суммалар вазирлик буйруғи чиққач расмий бўлади — шу пайтгача эълон қилинмаган рақамларга ишонманг. Грантга киришга имтиёз берадиган тоифалар рўйхати эса ДТМ имтиёзлари мақоласида.

Манба: Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил 31-январдаги 59-сон қарори билан тасдиқланган Низом (4-боб, 10, 10¹, 10²-бандлар) ва унинг 2-иловаси — 30.06.2026 даги 353-сон қарор таҳририда, lex.uz; номли стипендиялар тартиби — Вазирлар Маҳкамасининг 2008-йил 13-октабрдаги 226-сон қарори; квоталар ва магистратурага имтиҳонсиз қабул — Президентнинг 2021-йил 9-сентабрдаги ПФ-6309-сон фармони (10.04.2026 даги ПФ-58-сон таҳририда), lex.uz; 7 фоизлик ошириш — Президентнинг 2026-йил 23-июндаги ПФ-115-сон фармони, lex.uz. Текширилган сана: 2026-йил 26-август.