ДТМ имтиёзлари: ким қўшимча грант олади, ким имтиҳонсиз киради

Қисқача жавоб. Имтиёзлар уч хил ишлайди: қўшимча давлат гранти (асосий параметрлар устига қўшилади), имтиҳонсиз қабул (айрим танлов ғолиблари учун) ва алоҳида қабул параметрлари (ногиронлиги бўлган шахслар ва етим болалар учун ажратилган ўринлар). Барча имтиёзларда битта умумий шарт бор: Давлат комиссияси белгилаган минимал ўтиш балидан паст тўплаганга имтиёз қўлланмайди.

Ижтимоий реестрдаги оила фарзандларига қандай имтиёз бор?

Бу — энг кўп одамга тегишли имтиёз. Вазирлар Маҳкамасининг 578-сон қарори 41-банди (2026-йил 29-январдаги 35-сон қарори таҳририда): Ижтимоий реестрга киритилган оила фарзандлари учун бакалавриатга ажратилган давлат гранти параметрларининг 10 фоизигача миқдорда қўшимча грант ўринлари ажратилади.

Лекин шартга эътибор беринг: таълим грантига ўтиш балининг 80 фоизи ва ундан юқори балл тўплаган абитуриентлар, ажратилган параметрлар доирасида, баллар кетма-кетлигига қатъий риоя қилинган ҳолда тавсия этилади.

Яна икки чеклов:

• Имтиёз рўйхатдан ўтишда танланган биринчи таълим йўналишига нисбатан қўлланади;
• Грант учун белгиланган минимал ўтиш балидан паст тўплаганларга қўлланмайди.

Етим ва боқувчисиз қолган болалар учун нима ажратилган?

39-бандга кўра, меҳрибонлик уйлари, кичик ҳажмли болалар уйлари, болалар шаҳарчалари, SOS — болалар маҳаллалари ва оилавий болалар уйлари битирувчилари; васийликка, ҳомийликка ёки оилага тарбияга (патронат) олинган етим болалар; ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилиш, бедарак йўқолиш ёки муомалага лаёқациз деб топилиш сабабли ота-она қарамоғидан маҳрум бўлганлар; ота-онаси номаълум болалар ҳамда ёлғиз онанинг вафоти натижасида боқувчисиз қолган болалар учун умумий қабул сонига қўшимча равишда 1 фоизгача давлат гранти параметрлари ажратилади.

Ёш чегараси бор: 25 ёшга тўлганлар бу тоифага кирмайди. Параметрлар Давлат комиссияси томонидан ОТМлар ва таълим шакллари кесимида тақсимланади.

Халқаро сертификатлар қандай имконият беради?

Иккаласида ҳам шарт бир хил: сертификат берилган фан кириш имтиҳонлари таркибида мавжуд бўлган таълим йўналишларига қўлланади. Сертификатни ўзингиз электрон тарзда юборишингиз керак: IB — IB Сесуре Вебсите орқали, SAT — DI код орқали Агентликка.

SAT баллини кутиш ўрнига миллий сертификат йўлини танлайдиганлар учун таққослаш: IELTS ёки Миллий сертификат.

Имтиҳонсиз ким қабул қилинади?

40-банд: Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ўтказадиган "Тарбиячи" ва "Ҳамшира" республика танловлари ғолиблари мос таълим йўналишларига танловдан ташқари, кириш имтиҳонларисиз (тест синовлари, касбий имтиҳон, ёзма имтиҳон), қўшимча давлат гранти асосида қабул қилинади.

43-банд: имтиҳонсиз қўшимча грант имтиёзига эга абитуриентлар таълим шаклидан қатъи назар, рўйхатдан ўтишда танлаган биринчи йўналишга қабул қилинади.

Спорт бўйича алоҳида қоида: халқаро спорт мусобақалари ғолиблари жисмоний тарбия ва спорт соҳасидаги йўналишларга қабул қилинади, бунда спорт турининг соҳа бўйича мос келишига қатъий риоя қилинади — яъни ғолиблик бошқа соҳага ўтмайди.

Миллий сертификат баллга қандай айланади?

45-банд аниқ механизмни беради:

• Умумтаълим фанларидан Б+, Б, С+, С даражадаги миллий сертификатга эга абитуриент рўйхатдан ўтишнинг биринчи босқичида сертификатдан мутахассислик фани учун фойдаланишни тасдиқлаши ёки рад этиши мумкин;
• Тасдиқласа — ўша фандан тест топширмайди, унга сертификатдаги фоизга мос балл берилади;
• Рад эца — умумий тартибда тест топширади;
• Сертификат мажбурий фанлардан бири бўйича бўлса, танловдан қатъи назар унга ўша мажбурий фандан максимал балл берилади ва у бу фандан тест топширмайди;
• Сертификат амал қилиш муддати рўйхатдан ўтган сана бўйича ҳисобланади.

Тил фанлари (ўзбек тили ва адабиёти, рус тили ва адабиёти, қорақалпоқ тили ва адабиёти) бундан мустасно; қолган умумтаълим фанлари бўйича сертификат имтиҳон қайси тилда топширилишидан қатъи назар қўлланади.

Бир вақтда иккита имтиёз бўлса нима бўлади?

46-банд: абитуриентда бир тоифадаги икки ёки ундан ортиқ имтиёз мавжуд бўлса, уларни қўллаш кетма-кетлигини Агентлик белгилайди. Яъни имтиёзлар бир-бирининг устига қўшилмайди — бири қўлланади.

Имтиёздан икки марта фойдаланиш мумкинми?

Йўқ. 48-банд икки қоидани белгилайди:

1. Имтиёз билан давлат гранти асосида талабаликка тавсия этилган абитуриент кейинги муддатларда шу имтиёздан қайта фойдалана олмайди;
2. Давлат гранти асосида қабул қилинган шахс иккинчи марта шу таълим босқичида грант асосида ўқий олмайди. Бу маълумот Вазирликнинг ахборот тизимидан реал вақт режимида олинади ва бундай абитуриент грант танловида умуман қатнашмайди (2026-йил 11-июндаги 299-сон қарори таҳрири).

Имтиёзлар реестри қаерда?

Имтиёзлар тасодифий қўлланмайди: Давлат комиссияси ҳар йили 1-майга қадар бакалавриатга кириш учун бериладиган имтиёзларнинг ягона реестрини тасдиқлайди. Имтиёзли абитуриентлар маълумотлари эса 1-июнга қадар манфаатдор вазирлик ва идоралар томонидан Агентликнинг ахборот тизимига киритилади.

Ногиронлиги бўлган шахслар маълумотлари Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимидан реал вақт режимида олинади — алоҳида ҳужжат йиғиш шарт эмас.

Амалий маслаҳат: агар сизда имтиёз бўлса, 1-июнгача маълумотингиз тизимга киритилганини текширинг. Киритилмаса, имтиёз автоматик қўлланмайди.

Алоҳида қабул параметрлари нима?

Ногиронлиги бўлган шахслар ва 25 ёшга тўлмаган етим тоифасидаги абитуриентлар учун алоҳида ажратилган ўринлар бўлади ва улар шу параметрлар доирасида, танлаган биринчи йўналиш бўйича танловда қатнашади.

Агар алоҳида параметрларда ўта олмаса — абитуриент рўйхатдан ўтишда танлаган йўналишлар бўйича умумий тартибда танловда иштирок этишда давом этади, яъни имконият ёпилмайди.

Балл ҳисоб-китобини олдиндан кўриш учун ўтиш баллари саҳифасидан фойдаланинг.

Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентябрдаги 578-сон қарори, 1-илова, 6-боб (39–52-бандлар), 2026-йил 29-январдаги 35-сон ва 11-июндаги 299-сон қарорлари билан киритилган ўзгартиришлар билан: lex.uz/uz/docs/-7726569.

Яна ўқинг: Президент ва номли давлат стипендиялари — ким олади ва қанча.

Шу мавзуда яна: IQ тест билан қабул қилинадиган йўналишлар · хорижий фуқароларни қабул қилиш тартиби.