ДТМъда фан жуфтлигини танлаш: қайси комбинация қайси йўналишга олиб боради
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. ДТМъда йўналишни эмас, аслида фан жуфтлигини танлайсиз: ҳар бир йўналиш учун 2 та мутахассислик фани белгиланган (1-фан — коэффициэнт 3,1, 2-фан — 2,1), мажбурий 3 фан эса ҳамма учун бир хил. Математика+Физика муҳандислик ва ИТъга, Биология+Кимё тиббиётга, Математика+Чет тили иқтисодиётга, Чет тили+Она тили филологияга олиб боради. Қуйида комбинация-йўналиш жадвали ва танлашнинг 3 амалий мезони.
Фан жуфтлиги нима ва нега бунчалик муҳим?
Қабул имтиҳони 5 фандан иборат: 2 та мутахассислик фани (танлаган йўналишингизга боғлиқ) ва 3 та мажбурий фан — Она тили, Математика, Ўзбекистон тарихи. Мутахассислик фанлари 90 саволнинг 60 тасини ва 189 баллнинг 156 тасини (93+63) беради. Шунинг учун фан жуфтлиги — бу шунчаки «қайси фанни яхши кўраман» деган савол эмас: у сиз ҳужжат топшира оладиган йўналишлар доирасини бутунлай белгилайди. Жуфтликни ўзгартириш — деярли нолдан тайёргарликни бошлаш дегани, шунинг учун қарор 11-синф бошида қатъий қилиниши керак.
Қайси жуфтлик қайси йўналишларга олиб боради?
Қуйидаги жадвал энг кенг тарқалган комбинацияларни ва улар очадиган асосий йўналишлар гуруҳини кўрсатади. Солиштириш учун охирги устунда ҳар гуруҳдан битта йўналишнинг 2026-йилги реал чегара балли берилган (mandat.uzbmb.uz расмий маълумотлари):
| Фан жуфтлиги | Асосий йўналишлар | 2026 мисол йўналиш | 2026 чегара балл |
|---|---|---|---|
| Математика + Физика | Муҳандислик, энергетика, қурилиш, транспорт, IT (компьютер инжиниринги, дастурий инжиниринг) | Дастурий инжиниринг, Андижон DU (грант) | 149,5 |
| Биология + Кимё | Тиббиёт (даволаш иши, стоматология), фармация, биотехнология | Даволаш иши, Андижон тиббиёт институти (грант) | 187,4 |
| Математика + Чет тили | Иқтисодиёт, молия, банк иши, бухгалтерия, менежмент, ахборот тизимлари | Ахборот тизимлари, TDIU (грант) | 160,9 |
| Чет тили + Она тили | Хорижий филология, таржима, тил ўқитиш | Хорижий тил ва адабиёти: инглиз, Андижон чет тиллари институти (грант) | 187,9 |
| Тарих + Чет тили | Ҳуқуқшунослик, халқаро муносабатлар, шарқшунослик | Халқаро ҳуқуқ, TDYU (контракт) | 167,3 |
| Кимё + Физика/Математика | Кимё-технология, нефт-газ қайта ишлаш, материалшунослик | Агрокимё, ЎзМУ (грант) | 126,6 |
Муҳим огоҳлантириш: битта йўналиш номи турли ОТМларда бўлиши мумкин ва чегара балл ОТМ, таълим тили ва шаклга қараб кескин фарқ қилади — масалан, Компьютер инжиниринги 2026-йилда Андижон техника институтида грант 113,9, контракт эса 56,7 дан бошланган. Аниқ йўналишингизнинг баллини 2026 ўтиш баллари саҳифасида филтрлаб кўринг. Ҳар бир йўналишнинг аниқ фан жуфтлиги қабул мавсумида расмий маълумотномада эълон қилинади — ҳужжат топширишдан олдин ўша йилдаги рўйхат билан солиштиринг.
Жуфтликни қандай танлаш керак — 3 мезон?
- Касб, кейин фан. Аввал «5 йилдан кейин нима билан шуғулланаман» саволига жавоб беринг, кейин ўша касбга олиб борадиган йўналишлар гуруҳини топинг, ундан кейингина жуфтлик ўз-ўзидан аниқланади. Тескари йўл («математикани яхши кўраман, бирор жойга кирарман») кўпинча 2-курсда ихтисосдан ҳафсала совиши билан тугайди.
- 1-фан — сизнинг энг кучли фанингиз бўлсин. Коэффициэнтлар фарқи катта: 1-фандаги ҳар тўғри жавоб 3,1 балл, 2-фандаги эса 2,1. Бир хил йўналиш гуруҳида фанлар ўрни турлича бўлган йўналишлар бор — ҳужжат топшираётганда қайси фан биринчи ўринда туришига қаранг.
- Реал баллингизни чегара билан солиштиринг. Диагностика тестидан кейин тахминий балингизни мақсад йўналишнинг 2026-йилги чегараси билан таққосланг. Фарқ жуда катта бўлса, худди шу жуфтлик очадиган бошқа ОТМ ёки ҳудуд варианти бор-йўқлигини «Менга мослари» балл-мослаш хизматида текширинг — жуфтликни ўзгартирмасдан реалроқ мақсад танлаш мумкин.
Жуфтликда битта фан «оқсаса» нима қилиш керак?
Кўп абитуриентда жуфтликнинг бир фани кучли, иккинчиси заиф бўлади. Икки ишлайдиган ечим бор. Биринчиси — вақтни тенг эмас, коэффициэнтга қараб тақсимлаш: кучсиз фан 1-ўринда турса, унга ҳафтада кўпроқ кун ажратинг, чунки у ердаги ҳар савол қимматроқ. Иккинчиси — кучли фанни миллий сертификат билан олдиндан ёпиш: А+ ёки А даража ўша фандан максимал баллни (93 ёки 63) автоматик беради ва бутун тайёргарлик вақти заиф фанга қолади. Чет тили жуфтликда бўлса, IELTS 5.5+ ҳам худди шу натижани беради.
Танлагач биринчи қадам нима?
Жуфтлик танланган куннинг ўзида ҳар иккала фандан диагностика қилинг: мавзу бўйича машқ тестларда қайси мавзулар 70% дан паст чиқаётганини аниқланг ва шу рўйхат асосида йиллик режа тузинг. Ойма-ой тайёр жадвал бизда алоҳида мақолада бор, умумий тайёргарлик воситалари эса ДТМ тайёргарлик саҳифасида жамланган — симуляция, 10 000+ савол ва AI таҳлил бепул.
Манба: 2026-йилги чегара баллар — mandat.uzbmb.uz расмий маълумотлари асосидаги testmakon.uz/universities/ballar-2026/ саҳифаси; 189 баллик блок тузилиши ва коэффициэнтлар — testmakon.uz/milliy-sertifikat/ саҳифасидаги расмий жадвал.
