Қўшма таълим дастури: икки диплом ва сертификат имтиёзи
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. Қўшма таълим дастурини муваффақиятли тугатган битирувчи иккита диплом олади: хорижий ҳамкор университет жойлашган давлатда тан олинадиган диплом ва Ўзбекистон олийгоҳининг давлат намунасидаги дипломи. Қабул икки босқичда ўтади, чет тили сертификати бўлса иккинчи босқич ўтказиб юборилади.
Қўшма таълим дастури нима?
Бу — Ўзбекистон олийгоҳи ва хорижий ҳамкор университет биргаликда олиб борадиган таълим дастури. У интеграциялашган дастурлардан фарқ қилади: бу ерда сиз битта олийгоҳга кирасиз ва ўша ерда ўқийсиз, лекин дастур икки томон томонидан тасдиқланган бўлади.
2022-йил 1-январдан бошлаб ҳар бир қўшма дастур вазирлик экспертизасидан ўтиши шарт. Ижобий экспертиза хулосаси бўлмаган дастурларга талаба қабул қилиш тўхтатилади — бу абитуриент учун асосий ҳимоя нуқтаси.
Қабул қандай босқичлардан иборат?
| Босқич | Ким ўтказади | Ўтиш шарти |
|---|---|---|
| 1-босқич: кириш имтиҳони | Ўзбекистон олийгоҳи хорижий ҳамкор билан келишилган тартибда | Максимал балнинг камида 30 фоизи |
| 2-босқич: чет тили имтиҳони | Давлат тест маркази, олийгоҳ буюртмаси асосида | Максимал балнинг камида 30 фоизи |
| Танлов | Қабул параметрлари доирасида | Иккала босқичдан ўтганлар орасида |
Диққат қилинг: ҳар иккала босқичда ҳам чегара — максимал балнинг 30 фоизи. Бу ДТМ тестининг 56,7 баллик минимал чегарасидан анча паст, чунки танлов кейинги босқичда, қабул параметрлари доирасида ҳал қилинади.
Сертификат бўлса нима ўзгаради?
| Даража | Керакли сертификат | Натижа |
|---|---|---|
| Бакалавриат (специалитет) | Камида Б1 | 2-босқич имтиҳонидан озод, максимал балл берилади |
| Магистратура | Камида Б2 | 2-босқич имтиҳонидан озод, максимал балл берилади |
| Клиник ординатура | Камида Б2 | 2-босқич имтиҳонидан озод, максимал балл берилади |
Бу қоиданинг аҳамияти катта: сертификат эгаси имтиҳондан озод бўлибгина қолмай, ўша босқич учун максимал балл олади. Яъни умумий рейтингда автоматик равишда олдинга чиқади.
Миллий сертификат ҳам, унга тенглаштирилган халқаро сертификат ҳам қабул қилинади. Иккисининг фарқини таққослаш мақоласида ёзганмиз.
Қабул шартларини қаердан билиш мумкин?
Низомда муддат аниқ белгиланган: қўшма таълим дастурларига оид маълумотлар, қабул параметрлари ва иккала босқичда имтиҳон ўтказиш тартиби қабул жараёни бошланишидан камида икки ой олдин олийгоҳнинг, вазирликнинг ва Давлат тест марказининг расмий сайтларида жойлаштирилади.
Яъни июнда бошланадиган қабул учун маълумот апрелда сайтда бўлиши керак. Агар йўқ бўлса — бу талаб бажарилмаган дегани.
Диплом қаерда тан олинади?
Низомда шундай ёзилган: қўшма таълим дастурлари асосида олийгоҳни муваффақиятли тамомлаган битирувчиларга хорижий ҳамкор олийгоҳ жойлашган давлатда тан олинадиган диплом ҳамда Ўзбекистон олийгоҳининг давлат намунасидаги дипломи тақдим этилади.
Иккинчи диплом Ўзбекистонда ишлаш учун, биринчиси эса ҳамкор давлатда карйера давом эттириш учун керак бўлади.
Бу интеграциялашган дастурлардан қандай фарқ қилади?
Интеграциялашган дастурлар — бу 2027/2028 ўқув йилидан йигирмата олийгоҳда бошланадиган «2+2» ва «1+3» моделлари, яъни ўқишнинг бир қисми чет элда ўтади. Қўшма дастур эса аллақачон ишлайди ва одатда тўлиқ Ўзбекистонда ўқилади.
Интеграциялашган дастурлар ҳақида алоҳида мақолада ёзганмиз. Йўналишларнинг ўтиш балларини ўтиш баллари саҳифасида, баллингизга мос вариантларни эса «Менга мослари» хизматида кўринг.
Манба: Вазирлар Маҳкамасининг 2021-йил 6-июлдаги 421-сон қарори (lex.uz/uz/docs/-5495526), 2-банд «в», «г», «э» кичик бандлари; Олий таълим тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 3807), 11-боб 78-банд. Текширилган сана: 2026-йил 27-август.
