Контракт тўлови 2026: 15-сентабргача камида 25 фоиз — кечикса қабул буйруғи чиқмайди
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. Тўлов-контракт асосида талабаликка тавсия этилган абитуриент шартномада белгиланган сумманинг камида 25 фоизини ҳар йили 15-сентабрдан ёки Давлат комиссияси белгилаган муддатдан кечиктирмай тўлаши шарт. Қўшимча қабул ва табақалаштирилган контрактда эса биринчи ўқув йили учун камида 50 фоиз тўланади. Тўлов амалга оширилмаса, олий таълим ташкилоти ректорининг ўқишга қабул қилиш буйруғи расмийлаштирилмайди.
Контракт тўловининг қанча қисмини биринчи бўлиб тўлаш керак?
Қабул турига қараб биринчи тўловнинг энг кам улуши ҳар хил. Қуйидаги жадвал Вазирлар Маҳкамасининг 578-сон қарори 1-иловаси 9-бобида белгиланган талаблар:
| Қабул тури | Нима учун қўлланилади | Биринчи тўлов |
|---|---|---|
| Базавий тўлов-контракт | Қабул параметрлари доирасида одатдаги контрактга тавсия этилганлар | камида 25 % |
| Қўшимча қабул (супер-контракт) | Чегара балга 4 баллгача етмаганлар, нархи 1,5–3,0 баробар | камида 50 % |
| Табақалаштирилган контракт | Минимал бални тўплаган, лекин қабул қилинмаганлар — нархни ОТМ белгилайди | камида 50 % |
Муҳим нуқта: 25 ва 50 фоиз — бу энг кам чегара. Шартномада ундан кўпроқ тўлаш ёки қолган қисмини қандай муддатларда ёпиш тартиби алоҳида кўрсатилади, чунки шартнома шартлари ва томонларнинг мажбуриятлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.
Шартнома қаердан олинади?
Давлат комиссияси тўлов-контрактга тавсия этиш тўғрисида қарор қабул қилгач, олий таълим ташкилоти билан юридик ёки жисмоний шахс ўртасида шартнома (контракт) расмийлаштирилади. Белгиланган намунадаги шартнома бланкалари Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг kontrakt.edu.uz электрон платформаси орқали берилади — абитуриентлар талабаликка тавсия этилгани эълон қилинган кундан бошлаб.
Яъни шартномани қидириб ОТМнинг ҳар хил бўлимларини айланиб чиқиш шарт эмас: платформа орқали бланка олинади, тўлов банк ёки тўлов иловалари орқали шартнома реквизитларига амалга оширилади.
Тўлов муддатида амалга оширилмаса нима бўлади?
Оқибати аниқ: ўқишга қабул қилиш буйруғи расмийлаштирилмайди. Қонун ҳужжатида тўлов-контракт асосида ўқишга қабул қилиш «шартномада белгиланган тўлов миқдори 15-сентабрдан ёки Давлат комиссияси белгилаган муддатдан кечиктирилмай тўлангандан сўнг» ректор буйруғи билан расмийлаштирилиши тўғридан тўғри ёзилган.
Бундан ташқари, тўловни белгиланган муддатда амалга оширмаслик ўқишни кўчириш ва қайта тиклашда ҳам рад этиш асосларидан бири сифатида кўрсатилган. Талаба мақомига эга бўлгандан кейинги контракт қарздорлиги эса ўқишдан четлаштиришнинг расмий асослари қаторида туради — бу ҳақда четлаштиришнинг 11 та асоси мақоласида батафсил ёзганмиз.
Қўшимча қабулда нарх қандай ҳисобланади?
Қўшимча қабул асосий қабул чегарасига 4 баллгача етмаган абитуриентлар учун очилади ва нарх базавий контрактдан неча балл етмаганига қараб ошади:
| Чегара балга етмаган миқдор | Контракт нархи (базавийга нисбатан) |
|---|---|
| 1,05 баллгача | 1,5 баробар |
| 1,06 – 2,05 балл | 2,0 баробар |
| 2,06 – 3,05 балл | 2,5 баробар |
| 3,06 – 4,05 балл | 3,0 баробар |
Бу миқдорлар бўйича биринчи ўқув йили учун шартларнинг камида 50 фоизи бажарилгандан сўнггина абитуриент ректор буйруғи билан ўқишга қабул қилинади. Батафсил: супер-контракт 2026/2027 — кимга берилади ва нархи.
Табақалаштирилган контракт билан кирган талаба кейинги йилларда қанча тўлайди?
Қўшимча ва табақалаштирилган тўлов-контракт асосида қабул қилинган талабалар биринчи ўқув йилини муваффақиятли тугатгандан сўнг кейинги ўқув йилидан бошлаб умумий белгиланган тартибда ўқишни давом эттиради. Яъни оширилган коэффициэнт бутун ўқиш даврига эмас, биринчи курсга тегишли.
Бир истисно бор: табақалаштирилган контракт асосида қабул қилинган талаба биринчи босқичда четлаштирилса, ўқишини тиклашда табақалаштирилган контракт миқдорининг қолган қисмини тўлаши талаб қилинади.
Академик қарздорлик учун алоҳида тўлов борми?
Ҳа. Фанлардан академик қарздор талабалар ўзлаштирилмаган кредитлар миқдорига мос равишда базавий тўлов-контракт миқдоридан келиб чиқиб тўловни амалга оширгандан сўнг, ўзлаштирилмаган фанларни ўз ҳисобидан қайта ўқийди. Демак, қарздорликнинг нархи кредитлар сонига боғлиқ — семестр бўйича тўлиқ контракт эмас.
Сентябр ойида нималарга улгуриш керак?
- kontrakt.edu.uz орқали шартнома бланкасини олиш ва реквизитларни текшириш;
- камида 25 фоиз (қўшимча/табақалаштирилган қабулда 50 фоиз) тўловни 15-сентабргача амалга ошириш;
- тўлов чекини сақлаб қўйиш ва ОТМ қабул комиссиясида буйруққа киритилганини текшириш;
- ётоқхона, ижара пули қопланиши ва бошқа имтиёзлар бўйича ҳужжатларни параллел топшириш.
Ўз балингиз билан қайси йўналишларга имконият борлигини кўриш учун «Баллим билан қаерга?» бўлимидан, ўтиш балларининг тўлиқ кесими учун эса 2026 ўтиш баллари саҳифасидан фойдаланинг.
Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентабрдаги 578-сон қарори, 1-илова, 9-боб (71–75-бандлар); 71-банд ва 74-банд Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 28-январдаги 32-сон қарори таҳририда. Ҳужжат матни: lex.uz. Текширилган сана: 2026-йил 26-август.
Яна ўқинг: Контракт тўловидан 12 фоиз қайтарилади — кимга ва қанча.
