Super-kontrakt 2026/2027: endi qanday ataladi, kimga beriladi va narxi necha barobar
Qisqacha javob. "Super-kontrakt" so'zi amaldagi rasmiy hujjatda umuman uchramaydi — uning o'rniga ikkita mexanizm bor: qo'shimcha qabul va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt. Ikkalasida ham bitta qat'iy shart bor: abituriyentning bali Davlat komissiyasi belgilagan minimal balldan kam bo'lmasligi kerak. Qo'shimcha qabulda narx ball farqiga qarab bazaviy kontraktning 1,5 barobaridan 3,0 barobarigacha belgilanadi.
"Super-kontrakt" bekor qilinganmi?
Atama sifatida — ha, u rasmiy hujjatlardan chiqarilgan. Mexanizm sifatida — yo'q, u saqlanib qoldi, lekin qayta qurildi va qattiq chegaralar qo'yildi.
Amaldagi hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarorining 1-ilovasi. Unga 2026-yil 28-yanvardagi 32-son va 29-yanvardagi 35-son qarorlar bilan o'zgartirishlar kiritilgan. Quyidagi barcha qoidalar aynan shu amaldagi tahrirdan olingan.
Eng katta o'zgarish: ilgari minimal balldan past to'plagan abituriyent ham pul to'lab kirishi mumkin edi. Endi bunday emas — minimal balldan past ball bilan hech qanday kontraktga, jumladan eng qimmatiga ham, qabul qilinmaydi. Nizomning 44-bandi imtiyozlarni qo'llashda ham minimal o'tish ballariga qat'iy amal qilinishini ta'kidlaydi.
Qo'shimcha qabul kimga tegishli?
Oliy ta'lim tashkiloti o'zining ilmiy-pedagogik salohiyati va moddiy-texnik bazasidan kelib chiqib, umumiy belgilangan qabul parametrlaridan tashqari talaba qabul qilishi mumkin. Bu — qo'shimcha qabul.
Unga tushish uchun bir vaqtning o'zida ikkita shart bajarilishi kerak:
- To'plangan ball Davlat komissiyasi belgilagan minimal balldan kam bo'lmasligi
- Asosiy qabul chegarasiga 4 ballgacha yetmagan bo'lishi
Ya'ni chegaradan 5 ball orqada qolgan abituriyent qo'shimcha qabulga umuman tushmaydi. Tanlov esa ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda o'tkaziladi — pulning ko'pligi navbatni o'zgartirmaydi.
Narx qanday hisoblanadi?
Bu — eng ko'p so'raladigan savol. Nizomning 73-bandida koeffitsientlar aniq yozilgan. Hisob bazaviy to'lov-kontrakt miqdoriga nisbatan olib boriladi:
| Asosiy qabul chegarasiga yetmagan ball | Kontrakt miqdori |
|---|---|
| 1,05 ballgacha | bazaviyning 1,5 barobari |
| 1,06 — 2,05 ball | bazaviyning 2,0 barobari |
| 2,06 — 3,05 ball | bazaviyning 2,5 barobari |
| 3,06 — 4,05 ball | bazaviyning 3,0 barobari |
Mantiq oddiy: chegaraga qanchalik ko'p yetmagan bo'lsangiz, shunchalik qimmat. Har bir pog'ona taxminan bitta ballga to'g'ri keladi va narxni yarim barobarga oshiradi.
Hisob namunasi
Quyidagi jadval shartli — bazaviy kontrakt 10 mln so'm deb olingan. Haqiqiy bazaviy miqdor har bir OTM va har bir yo'nalish uchun alohida belgilanadi, shuning uchun o'z raqamingizni shu koeffitsientga ko'paytiring:
| Holat | Ball farqi | Koeffitsient | To'lov (10 mln bazaviyda) |
|---|---|---|---|
| Chegaraga 0,8 ball yetmadi | 1,05 gacha | 1,5x | 15 mln so'm |
| Chegaraga 1,9 ball yetmadi | 1,06 — 2,05 | 2,0x | 20 mln so'm |
| Chegaraga 2,7 ball yetmadi | 2,06 — 3,05 | 2,5x | 25 mln so'm |
| Chegaraga 3,9 ball yetmadi | 3,06 — 4,05 | 3,0x | 30 mln so'm |
Solishtirish uchun: bazaviy kontrakt 8 mln so'm bo'lgan yo'nalishda 3,0x koeffitsient 24 mln so'mni, 14 mln so'mlik yo'nalishda esa 42 mln so'mni tashkil qiladi. Shuning uchun qaror qabul qilishdan oldin aynan o'z yo'nalishingizning bazaviy miqdorini bilib oling.
Tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt nima?
Bu — ikkinchi mexanizm va u qo'shimcha qabuldan farq qiladi. 74-bandga ko'ra, quyidagi abituriyentlarga beriladi: bali minimal balldan kam bo'lmagan, belgilangan qabul parametrlari doirasida hamda qo'shimcha qabul asosida qabul qilinmagan va o'qish istagini bildirgan abituriyentlar.
Bunda miqdorni OTM rektori (direktori) o'zi belgilaydi — birinchi o'quv yilida amalda o'rnatilgan to'lov-kontrakt miqdoriga nisbatan. Ya'ni bu yerda qat'iy koeffitsient jadvali yo'q, narx OTMga bog'liq. Shuning uchun raqamni to'g'ridan-to'g'ri OTM qabul komissiyasidan so'rash kerak.
50 foiz qoidasi
Ikkala mexanizmda ham buyruq avtomatik chiqmaydi. Abituriyent Davlat komissiyasi belgilagan muddatlarda to'lov-kontrakt shartlarining birinchi o'quv yili uchun kamida 50 foizini bajarishi kerak — shundan keyingina rektor buyrug'i bilan o'qishga qabul qilinadi.
Amalda bu shuni bildiradi: 3,0x koeffitsient bilan 30 mln so'mlik kontraktga tushsangiz, talabalikka qabul qilinish uchun qisqa muddat ichida kamida 15 mln so'm to'lashingiz kerak bo'ladi. Bu pulni oldindan rejalashtirmagan oila uchun eng og'ir joyi.
Ikkinchi yildan narx qanday bo'ladi?
Bu — ko'pchilik bilmaydigan va eng muhim yaxshi xabar. Nizomning 75-bandiga ko'ra, qo'shimcha va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talabalar birinchi o'quv yilini muvaffaqiyatli tugatgandan so'ng keyingi o'quv yilidan boshlab umumiy belgilangan tartibda o'qishini davom ettiradi.
Ya'ni oshirilgan narx faqat birinchi kurs uchun. Ikkinchi kursdan boshlab oddiy bazaviy kontrakt to'laysiz. Bu qarorni butunlay boshqacha ko'rsatadi: 3,0x — bu to'rt yillik emas, bir yillik yuk.
Chetlashtirilsam nima bo'ladi?
Bu yerda jiddiy shart bor. Tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talaba o'qishning birinchi bosqichida talabalar safidan chetlashtirilsa, o'qishini tiklashida tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt miqdorining qolgan qismini to'lashi talab etiladi.
Ya'ni 50 foizini to'lab kirib, keyin chetlashtirilsangiz, qarz yo'qolmaydi — tiklanish uchun qolgan 50 foizni ham yopishingiz kerak bo'ladi. Chetlashtirish asoslari va tiklash tartibi haqida batafsil: o'qishni qayta tiklash qoidalari.
Minimal ball to'pladim, lekin tavsiya etilmadim — imkoniyat bormi?
Ha, va bu 2026-yil yanvarida kiritilgan yangi qoida (71-1-band). Minimal ball va undan yuqori to'plagan, biroq talabalikka tavsiya etilmagan abituriyentlarga — shu jumladan ro'yxatdan o'tishning ikkinchi bosqichida OTM va yo'nalish tanlamaganlarga — vakant o'rinlar qolgan, fanlar majmuasi va ta'lim tili mos yo'nalishlarga tanlovda ishtirok etish imkoniyati yaratiladi.
Muddatlar qat'iy:
- Natijalar e'lon qilingan sanadan bir hafta o'tgach Agentlik bunday abituriyentlarni ro'yxatga oladi
- Ro'yxatdan o'tish uchun bir hafta muddat beriladi
- Tanlov ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda, vakant o'rinlarga bazaviy to'lov-kontrakt asosida o'tkaziladi
Diqqat qiling: bu yerda narx oshmaydi — bazaviy kontrakt. Ya'ni bu qo'shimcha qabuldan ham, tabaqalashtirilgan kontraktdan ham arzon yo'l. Shuning uchun natijadan keyin bu oynani o'tkazib yubormang.
Kontrakt to'lovi qachon amalga oshiriladi?
Nizomga ko'ra to'lov 15-sentabrdan yoki Davlat komissiyasi belgilagan muddatdan kechiktirilmasdan to'lanishi lozim. To'lov o'z vaqtida amalga oshirilmasligi chetlashtirish asoslaridan biri hisoblanadi.
2026/2027-o'quv yili uchun bazaviy kontrakt miqdorlari sentabr oyida tasdiqlanishi kutilmoqda — o'tgan yili ular 22-sentabrda e'lon qilingan edi. Raqamlar chiqishi bilan bu sahifani yangilaymiz.
Manbalar
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori — 1-ilova, "Oliy ta'lim tashkilotlarining bakalavriatiga o'qishga qabul qilish tartibi to'g'risida"gi Nizom, 44, 71-1, 71-75-bandlar. O'zgartirishlar: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son va 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarorlari.
