ДТМ 2027 кимё: формулалар, реаксиялар ва асосий мавзулар
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. ДТМъда кимёдан 30 та савол берилади. Тиббиёт, фармацевтика ва кимё муҳандислиги йўналишларида кимё мутахассислик фани бўлади — ҳар савол 3,1 ёки 2,1 балл, яъни фан бўйича 93 ёки 63 балл. Имтиҳонда жами 90 савол ва энг кўпи билан 189 балл тўпланади.
Кимё имтиҳонда қанча балл беради?
| Фан | Савол · 1 савол баҳоси | Жами балл |
|---|---|---|
| 1-мутахассислик фани | 30 та · 3,1 балл | 93 |
| 2-мутахассислик фани | 30 та · 2,1 балл | 63 |
| Мажбурий фанлар (она тили, математика, тарих) | 30 та · 1,1 балл | 33 |
| Жами | 90 та савол | 189 |
Қайси бўлимлардан савол тушади?
- Умумий кимё — атом тузилиши, даврий қонун, кимёвий боғланиш, реаксия тезлиги ва мувозанат.
- Ноорганик кимё — оксидлар, кислоталар, асослар, тузлар, металл ва металлмаслар, электролиз.
- Органик кимё — углеводородлар, спиртлар, алдегид ва кетонлар, карбон кислоталар, аминлар, углеводлар ва оқсиллар.
- Эритмалар ва ҳисоб масалалари — консентрация, мол, моляр масса, пҲ.
Қайси формула ва реаксиялар ёдда туриши шарт?
Нейтралланиш: ҲСл + НаОҲ → НаСл + Ҳ₂О
Металл ва кислота: Зн + 2ҲСл → ЗнСл₂ + Ҳ₂↑
Асосий ҳисоб формулалари: н = м/М · н = В/Вм (Вм = 22,4 л/мол) · С = м(эриган модда)/м(эритма) · пҲ = −лг[Ҳ⁺]
Ҳисоб масаласини қандай ечиш керак?
Кимёда балл кўпинча билим етишмагани учун эмас, тартиб бузилгани учун йўқолади. Ишлайдиган кетма-кетлик: реаксия тенгламасини ёзинг ва коэффициэнтларни тенглаштиринг, берилган миқдорни молга ўтказинг, тенгламадаги нисбат бўйича изланаётган модданинг молини топинг ва фақат охирида жавобни сўралган бирликка айлантиринг. Коэффициэнт тенглаштирилмаган тенглама билан бошланган масала деярли ҳар доим нотўғри жавоб беради.
Органик кимёни қандай енгиш мумкин?
Органик кимёни ёдлаш эмас, занжир сифатида ўрганиш керак: ҳар бир синф қайси синфга қандай реаксия билан айланишини битта вараққа чизиб чиқинг (алкан → алкен → спирт → алдегид → кислота). Имтиҳонда саволларнинг катта қисми айнан шу ўтиш занжиридан тузилади, алоҳида модданинг хоссасидан эмас.
Кимё билан қайси йўналишга кириш мумкин?
Кимё тиббиётга иккинчи мутахассислик фани сифатида киради — тиббиёт йўналишлари 2026 мақоласида чегаралар келтирилган. Ундан ташқари кимё муҳандислиги ҳам кенг майдон: муҳандислик соҳасида "Кимё муҳандислиги" йўналишига 1 620 ўрин ажратилган ва грантга ўртача атиги 74,4 балл етган.
Қаерда машқ қилиш керак?
Формулани ёдлаш билан балл қўшилмайди — у масалада ишлаганда қўшилади. Шунинг учун ҳар бир мавзуни ўқиб бўлгач, ўша мавзунинг ўзидан тест ишланг: Кимё мавзу бўйича машқ тестлари. Ҳафтада бир марта эса тўлиқ шароитда ДТМ симуляция тестини ишланг — 90 савол, 3 соат.
Балл қандай йиғилишини ва вақтни қайси фанга сарфлаш кераклигини 189 балл қандай йиғилади мақоласида, грантга қанча балл кераклигини эса грант чегаралари мақоласида кўринг. Ўз балингиз қайси йўналишга етишини "Менга мос йўналишлар" орқали текширинг.
Манба: балл тақсимоти ва ўтиш чегаралари Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг 2026-йилги қабул параметрлари асосида, TestMakon базасидаги 3 415 та йўналиш гуруҳи бўйича текширилди (энг юқори грант чегараси 189,0 балл — 69 та гуруҳда, энг паст 68,0; минимал балл 56,7). Фанлар мажмуаси, тест топшириқлари сони ва баҳолаш мезонлари Вазирлар Маҳкамасининг 578-сон қарори 34-бандига мувофиқ вазирлик томонидан тасдиқланади ва тест бошланишидан камида олти ой олдин эълон қилинади, lex.uz. Текширилган сана: 2026-йил 26-август.
