Saylov kodeksi — test savollari javoblari bilan (2-sahifa)
1) O'zbekiston Respublikasi referendumiga chiqarilayotgan masalalarning O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligi to'g'risida xulosa berish; 2) saylov byulletenlarini tayyorlash va saylov uchastkalariga yetkazish tartibini belgilash; 3) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti, Qonunchilik palatasi, mahalliy Kengashlar deputatlari saylovi yuzasidan saylov kampaniyasi boshlanganligini e'lon qilish; 4) O'zbekiston Respublikasi referendumini e'lon qilish; 5) O'zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasini tuzish; 6) saylov jarayonini boshqarishning axborot tizimini joriy etish hamda O'zbekiston Respublikasi saylovchilarining yagona elektron ro'yxatidan foydalanish faoliyati bo'yicha umumiy rahbarlikni va muvofiqlashtirishni amalga oshirish.
- A) 1, 3, 5
- B) 2, 3, 6
- C) 2, 4, 6
- D) 1, 4, 5
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 2, 3, 6
Saylov kodeksining 14-moddasiga ko'ra saylov byulletenlarini tayyorlash va saylov uchastkalariga yetkazish tartibini belgilash (2), saylov kampaniyasi boshlanganligini e'lon qilish (3) hamda saylov jarayonini boshqarish axborot tizimi va saylovchilarning yagona elektron ro'yxatiga umumiy rahbarlik qilish (6) — Markaziy saylov komissiyasining vakolatlari. Qolganlari boshqa organlarga tegishli: referendumga chiqarilayotgan masalalarning Konstitutsiyaga muvofiqligi to'g'risida xulosani Konstitutsiyaviy sud beradi (Konstitutsiya 133-modda 3-band), referendumni Oliy Majlis palatalari birgalikda e'lon qiladi (93-modda), Markaziy saylov komissiyasini esa Oliy Majlis palatalari tuzadi (12-modda). Demak to'g'ri javob — 2, 3, 6.
1) oliy ma'lumotga egalik; 2) yigirma besh yoshga to'lgan; 3) kamida oxirgi o'n yil O'zbekiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan fuqaro bo'lishi; 4) saylovni tashkil etish va o'tkazish borasida ish tajribasiga ega bo'lish; 5) davlat tilini muloqot darajasida bilishi; 6) oltmish besh yoshga to'lmagan bo'lishi.
- A) 3, 4, 6
- B) 2, 4, 6
- C) 1, 3, 4
- D) 3, 5, 6
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) 3, 5, 6
XATO bandlar — 3, 5 va 6. Saylov kodeksining 13-moddasiga ko'ra Markaziy saylov komissiyasi a'zosi kamida OXIRGI BESH YIL O'zbekiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan bo'lishi kerak — savolda «o'n yil» deyilgan (3 xato). Davlat tilini bilish darajasiga doir talab (5) va yoshning yuqori chegarasi, ya'ni «oltmish besh yoshga to'lmagan bo'lishi» (6) esa moddada umuman nazarda tutilmagan. 1, 2 va 4-bandlar to'g'ri: a'zo yigirma besh yoshga to'lgan, qoida tariqasida oliy ma'lumotli va saylovlarni tashkil etish hamda o'tkazish borasida ish tajribasiga ega bo'lishi lozim.
I. Hududiy, tuman, shahar, okrug va uchastka saylov komissiyalarida ish yuritish tartibi O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
II. Markaziy saylov komissiyasining a'zosi boshqa saylov komissiyasining yoki siyosiy partiyaning a'zosi bo'lishi mumkin emas.
III. Markaziy saylov komissiyasi ishining tashkiliy shakli uning majlislari bo'lib, ular zaruratga qarab o'tkaziladi. Agar majlisda komissiya a'zolari umumiy sonining yarmidan ko'pi ishtirok etayotgan bo'lsa, majlis vakolatli hisoblanadi.
- A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
- B) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- C) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
I noto'g'ri: komissiyalarda ish yuritish tartibi Vazirlar Mahkamasi emas, Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi. II to'g'ri: MSK a'zosi boshqa komissiya yoki siyosiy partiya a'zosi bo'la olmaydi. III noto'g'ri: majlis vakolatli bo'lishi uchun a'zolarning kamida uchdan ikki qismi ishtirok etishi shart (yarmidan ko'pi emas). Demak I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri.
- A) Ommaviy axborot vositalarining vakillari saylovga tayyorgarlik ko'rish va uni o'tkazishga doir barcha tadbirlarni yoritish, saylov kuni ovoz berish binolarida hozir bo'lish va ovozlarni sanab chiqish chog'ida hozir bo'lish huquqiga ega.
- B) Siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari shaxsini tasdiqlovchi hujjatni, siyosiy partiya tomonidan berilgan hujjatni va tegishli saylov komissiyasining mandatini o'z yonida olib yurishi shart.
- C) Boshqa davlatlarning ommaviy axborot vositalari O'zbekiston Respublikasi saylov tadbirlarini yoritish va ovozlarni sanab chiqishda ishtirok etishlari mumkin emas.
- D) Siyosiy partiyalardan, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlaridan, boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar o'z faoliyatini tegishli komissiyalar tomonidan berilgan mandatlar asosida amalga oshiradi.
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) Boshqa davlatlarning ommaviy axborot vositalari O'zbekiston Respublikasi saylov tadbirlarini yoritish va ovozlarni sanab chiqishda ishtirok etishlari mumkin emas.
NOTO'G'RI berilgan javob — C. Saylov kodeksining 33 va 34-moddalariga ko'ra boshqa davlatlarning va xalqaro tashkilotlarning kuzatuvchilari hamda xorijiy ommaviy axborot vositalarining vakillari O'zbekistondagi saylov tadbirlarini yoritishda va ovozlarni sanab chiqishda hozir bo'lish huquqiga ega — bu saylovning oshkoraligi va xalqaro standartlarga mosligini ta'minlaydi. Qolgan uchtasi to'g'ri: ommaviy axborot vositalari vakillari barcha saylov tadbirlarini yoritish va ovoz berish binolarida hozir bo'lish huquqiga ega; siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari shaxsini tasdiqlovchi hujjatni, partiya bergan hujjatni va saylov komissiyasining mandatini o'zi bilan olib yurishi shart; kuzatuvchilar esa o'z faoliyatini tegishli komissiyalar bergan mandatlar asosida amalga oshiradi.
1) saylov komissiyasining faoliyatiga, shu jumladan saylov qutilarini muhrlashga, ularni ochishga, ovozlarni sanab chiqishga aralashish; 2) nomzodlar ko'rsatishga bag'ishlangan yig'ilishlarda, nomzodlarning va siyosiy partiyalarning (vakillarining) saylovchilar bilan uchrashuvlarida ishtirok etish; 3) saylovchilardan ular qanday ovoz berganligini surishtirish yoki saylovchilarga saylov byulleteniga belgi qo'yishda yordam ko'rsatish; 4) saylov natijalari to'g'risidagi hujjatlarning tegishli saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan ko'chirma nusxalarini so'rash va olish.
- A) 1 va 3
- B) 2 va 3
- C) 2 va 4
- D) 1 va 4
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) 1 va 3
Saylov kodeksining 33-moddasi kuzatuvchilarning huquqlarini belgilaydi va bir qator harakatlarni ularga taqiqlaydi. Kuzatuvchi saylov komissiyasining faoliyatiga, shu jumladan saylov qutilarini muhrlashga, ularni ochishga va ovozlarni sanab chiqishga ARALASHA OLMAYDI (1), shuningdek saylovchilardan ular qanday ovoz berganini surishtirishi yoki saylov byulleteniga belgi qo'yishda ularga yordam ko'rsatishi MUMKIN EMAS (3) — bu ovoz berish erkinligi va yashirinligini buzadi. 2 va 4-bandlar esa aynan kuzatuvchining huquqi: u nomzodlar ko'rsatishga bag'ishlangan yig'ilishlarda va saylovchilar bilan uchrashuvlarda ishtirok etishi, saylov natijalari to'g'risidagi hujjatlarning tasdiqlangan ko'chirma nusxalarini so'rab olishi mumkin. Demak to'g'ri javob — 1 va 3.
- A) saylovchi saylov byulleteniga o'zi yoqlab ovoz berayotgan nomzodga oid kvadratga «x» yoki boshqa belgi qo'yishi
- B) saylov kuni o'z yashash joyida bo'lish imkoniyatiga ega bo'ladigan saylovchilarning muddatidan oldin ovoz berishi
- C) sog'lig'ining holatiga yoki boshqa sabablarga ko'ra ovoz berish binosiga kela olmagan saylovchilarning iltimosiga ko'ra, ular turgan joyda saylovga ovoz berishi
- D) biron-bir sababga ko'ra saylovchilar ro'yxatiga kiritilmay qolgan saylovchilarning shaxsini va yashash joyini tasdiqlovchi hujjatni ko'rsatgan holda saylovda ishtirok etishi
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) saylov kuni o'z yashash joyida bo'lish imkoniyatiga ega bo'ladigan saylovchilarning muddatidan oldin ovoz berishi
NOTO'G'RI berilgan javob — B. Saylov kodeksining 57-moddasiga ko'ra muddatidan oldin ovoz berish huquqi saylov kuni o'z yashash joyida bo'lish imkoniyatiga EGA BO'LMAYDIGAN saylovchiga beriladi — savolda esa buning teskarisi, «ega bo'ladigan» deb yozilgan. Qolgan uchtasi to'g'ri: saylovchi byulletendagi tegishli kvadratga belgi qo'yadi; sog'lig'i yoki boshqa sabablarga ko'ra ovoz berish binosiga kela olmagan saylovchi o'z iltimosiga ko'ra turgan joyida ovoz beradi; ro'yxatga kiritilmay qolgan saylovchi esa shaxsini va yashash joyini tasdiqlovchi hujjatni ko'rsatib saylovda ishtirok etadi.
1) saylov kampaniyasi boshlanganligi ularning vakolatlari muddati tugashidan kamida uch oy oldin Markaziy saylov komissiyasi tomonidan ommaviy axborot vositalarida e'lon qilinadi; 2) siyosiy partiya O'zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzod ko'rsatishi uchun saylov kampaniyasi boshlanganligi e'lon qilingan kundan kamida uch oy oldin O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan ro'yxatga olingan bo'lishi kerak; 3) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Markaziy saylov komissiyasi tomonidan Prezident saylovi natijalari rasmiy ravishda e'lon qilingan kundan e'tiboran kechi bilan olti oy ichida Oliy Majlis palatalarining qo'shma majlisida qasamyod qilgan paytdan e'tiboran o'z lavozimiga kirishadi; 4) ovoz berish vaqti va joyi to'g'risida uchastka saylov komissiyasi saylovdan kamida o'n kun oldin xabardor qiladi.
- A) 1 va 3
- B) 1 va 4
- C) 3 va 4
- D) 2 va 3
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 1 va 4
To'g'ri bandlar — 1 va 4. Saylov kodeksining 36-moddasiga ko'ra saylov kampaniyasi boshlanganligi tegishli organ vakolati muddati tugashidan kamida uch oy oldin Markaziy saylov komissiyasi tomonidan ommaviy axborot vositalarida e'lon qilinadi; 51-moddaga ko'ra uchastka saylov komissiyasi ovoz berish vaqti va joyi to'g'risida saylovchilarni kamida o'n kun oldin xabardor qiladi. 2-band xato: 62-moddaga ko'ra siyosiy partiya Prezidentlikka nomzod ko'rsatishi uchun saylov kampaniyasi boshlanganligi e'lon qilingan kundan kamida TO'RT OY oldin Adliya vazirligi tomonidan ro'yxatga olingan bo'lishi shart. 3-band ham xato: 65-moddaga ko'ra Prezident saylov natijalari rasmiy e'lon qilingan kundan e'tiboran kechi bilan IKKI OY ichida qasamyod qiladi.
Bu — mavzuning ochiq namuna qismi. To'liq bank, vaqt rejimi, tahlil va xatolar ustida ishlash — test rejimida.