Jinoyat kodeksi — test savollari javoblari bilan (4-sahifa)
- A) josuslik
- B) qo'poruvchilik
- C) korrupsiya
- D) davlat sirlarini oshkor qilish
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) korrupsiya
Josuslik, qo'poruvchilik va davlat sirlarini oshkor qilish — O'zbekiston Respublikasiga (konstitutsiyaviy tuzumga) qarshi jinoyatlar guruhiga kiradi. Korrupsiya esa alohida — xizmat (mansab) vazifalariga oid jinoyatlar bo'lib, bu guruhga mos kelmaydi.
1) Insonparvarlik
2) Ayb uchun javobgarlik
3) Javobgarlikning muqarrarligi
4) Demokratizm
a) jamoalar jinoyat sodir etgan shaxslarni axloqni tuzatish ishiga qonunda nazarda tutilgan hollarda jalb qilishlari;
b) qilmishida jinoyat tarkibining mavjudligi aniqlangan har bir shaxs javobgarlikka tortilishi shartligi;
c) jazo va boshqa huquqiy ta'sir choralari jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamasligi;
d) shaxs qonunda belgilangan tartibda aybi isbotlangan ijtimoiy xavfli qilmishlari uchungina javobgar bo'lishligi.
- A) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
- B) 1-c, 2-b, 3-d, 4-a
- C) 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
- D) 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
Insonparvarlik (1) — jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi (c); Ayb uchun javobgarlik (2) — aybi isbotlangan ijtimoiy xavfli qilmish uchungina javobgarlik (d); Javobgarlikning muqarrarligi (3) — jinoyat tarkibi aniqlangan har bir shaxs javobgarlikka tortilishi (b); Demokratizm (4) — jamoalarni axloq tuzatishga jalb qilish (a). Demak 1-c, 2-d, 3-b, 4-a.
1) asosiy va ijro etilmagan qo'shimcha jazodan to'liq yoki qisman ozod etiladi;
2) mahkum asosiy va ijro etilmagan qo'shimcha jazodan ozod etiladi;
3) umrbod ozodlikdan mahrum etish yoki boshqa o'talmagan jazoni nisbatan yengilroq jazo bilan almashtiriladi;
4) mahkum jazodan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod etiladi;
5) sudlanganlik olib tashlanadi;
6) mahkumga tayinlangan asosiy va ijro etilmagan qo'shimcha jazo qisqartiriladi (kamaytiriladi).
- A) a-2, 3, 4; b-1, 5, 6
- B) a-1, 2, 3; b-4, 5, 6
- C) a-1, 3, 5; b-2, 4, 6
- D) a-2, 4, 6; b-1, 3, 5
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) a-1, 3, 5; b-2, 4, 6
Afv etish (a) — Prezident tomonidan aniq shaxsga nisbatan qo'llaniladi: jazodan to'liq/qisman ozod etish (1), o'talmagan jazoni yengilroq jazo bilan almashtirish (3), sudlanganlikni olib tashlash (5). Amnistiya (b) — Oliy Majlis tomonidan shaxslar doirasiga nisbatan: jazodan ozod etish (2), shartli ozod etish (4), jazoni qisqartirish (6). Demak a-1,3,5; b-2,4,6.
1) yetti yilgacha;
2) o'n yilgacha;
3) o'n besh yilgacha;
4) o'n ikki yilgacha.
- A) a-2, b-4
- B) a-2, b-3
- C) a-4, b-3
- D) a-1, b-3
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) a-4, b-3
Voyaga yetmaganlarga nisbatan jinoyatlar majmui bo'yicha ozodlikdan mahrum qilishning umumiy muddati — o'n ikki yilgacha (a-4); agar jinoyatlardan biri o'ta og'ir bo'lsa — o'n besh yilgacha (b-3). Demak a-4, b-3.
- A) pora berish orqali harakat yoki harakatsizlikka erishish uchun boshqa shaxsga pora taklif etgan shaxs
- B) mansabdor shaxsga pora berish zarurligini ro'kach qilib, birorta odamdan pora olgan, biroq aldash yo'li bilan uni o'zlashtirgan shaxs
- C) pora olish-berishni tashkil etuvchi shaxs
- D) pora olish orqali harakat yoki harakatsizlikka erishish uchun boshqa shaxsdan pora talab qilgan shaxs
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) mansabdor shaxsga pora berish zarurligini ro'kach qilib, birorta odamdan pora olgan, biroq aldash yo'li bilan uni o'zlashtirgan shaxs
Mansabdor shaxsga pora berishni ro'kach (bahona) qilib, birovdan pul olgan, lekin uni mansabdorga bermay aldash yo'li bilan o'zlashtirgan shaxs — pora bermagan, balki firibgarlik (o'zganing mol-mulkini aldash yo'li bilan egallash) sodir etgan bo'ladi. Demak B varianti firibgarlik uchun javobgar.
- A) qasd
- B) do'kon egasining mulk huquqi
- C) o'g'ri yigit
- D) bozorda o'rnatilgan tartib
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) do'kon egasining mulk huquqi
Jinoyat obyekti — jinoyat tajovuz qilayotgan ijtimoiy munosabat (himoya qilinadigan qadriyat). Ko'ylaklarni o'g'irlashda tajovuz do'kon egasining mulk huquqiga qaratilgan, demak obyekt — do'kon egasining mulk huquqi (B). Qasd — subyektiv tomon, o'g'ri yigit — subyekt, harakat esa obyektiv tomon.
- A) ayb
- B) motiv
- C) maqsad
- D) emotsiya
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) motiv
Jinoyatning subyektiv tomonida ayb — majburiy belgi, motiv, maqsad va emotsiya esa fakultativ belgilar. Qilmishning sabab (nima uchun sodir etilgani)ni ochib beruvchi belgi — motiv (B). Maqsad — natijaga intilish, emotsiya — ruhiy holat.
- A) qasd
- B) huquqbuzarlik obyekti
- C) huquqbuzarlik subyekti
- D) ayb
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) qasd
Qasd — shaxsning o'z qilmishining huquqqa xilofligi va ijtimoiy xavfliligini anglashi, oqibatini oldindan ko'rishi hamda uning yuzaga kelishini istashi yoki unga ongli ravishda yo'l qo'yishi. Bu — aybning bir shakli (qasd va ehtiyotsizlikdan biri).
- A) birovning mulkini ochiqdan-ochiq ravishda talon-taroj qilishda
- B) birovning mulkini yashirin ravishda talon-taroj qilishda
- C) aldash yoki ishonchni suiiste'mol qilish yo'li bilan o'zganing mulkini yoki o'zganing mulkiga bo'lgan huquqni qo'lga kiritishda
- D) aybdorga ishonib topshirilgan yoki uning ixtiyorida bo'lgan o'zganing mulkini o'zlashtirish yo'li bilan talon-taroj qilish
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) birovning mulkini yashirin ravishda talon-taroj qilishda
O'g'rilik — o'zganing mol-mulkini YASHIRIN ravishda talon-taroj qilish (B). A — talonchilik (ochiq talon-taroj), C — firibgarlik (aldash/ishonchni suiiste'mol), D — o'zlashtirish yoki rastrata. Jinoyat kodeksi 169-moddasi o'g'rilikni belgilaydi.
1) urushni targ'ib qilish; 2) xalqaro huquq normalarga mos bo'lmagan qonunlar chiqarish; 3) urushning qonun va udumlarini buzish; 4) yuridik va konsullik huquqni buzish; 5) genotsid, chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shunga o'xshash boshqa organlariga xizmatga kirish; 6) davlat organlariga doimiy ravishda muholifatlik qilish.
- A) 1, 3, 6
- B) 2, 3, 5
- C) 1, 3, 5
- D) 2, 4, 6
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) 2, 4, 6
Muallif kalitiga ko'ra xato (bu jinoyatlar guruhiga kirmaydigan) bandlar — 2, 4, 6: xalqaro huquqqa mos bo'lmagan qonun chiqarish (2), yuridik/konsullik huquqni buzish (4) va doimiy muholifatlik (6) tinchlik va insoniyat xavfsizligiga qarshi jinoyatlar tarkibiga kirmaydi.
Bu — mavzuning ochiq namuna qismi. To'liq bank, vaqt rejimi, tahlil va xatolar ustida ishlash — test rejimida.