Jinoyat kodeksi — test savollari javoblari bilan (3-sahifa)
- A) 1-modda
- B) 2-modda
- C) 6-modda
- D) 17-modda
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 2-modda
Jinoyat kodeksining 2-moddasi «Kodeksning vazifalari» deb nomlanadi va savolda keltirilgan matn aynan shu moddaning mazmunidir. Vazifalar ikki yo'nalishga bo'linadi: QO'RIQLASH — shaxsni, uning huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini, mulkni, tabiiy muhitni, tinchlikni hamda insoniyat xavfsizligini jinoiy tajovuzlardan himoya qilish; OGOHLANTIRISH VA TARBIYALASH — jinoyatlarning oldini olish va fuqarolarni Konstitutsiya hamda qonunlarga rioya qilish ruhida tarbiyalash. 1-modda Kodeksning jinoyat qonunchiligi tizimidagi o'rnini, 6-modda odillik prinsipini, 17-modda esa javobgarlik yoshini belgilaydi.
- A) bevosita o'zi to'liq yoki qisman jinoyat sodir etgan shaxs
- B) bevosita o'zi jinoyat sodir etmagan biroq shu maqsadda boshqa shaxslardan foydalangan shaxs
- C) jinoyatga tayyorgarlik ko'rilishiga yoki jinoyat sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxs
- D) boshqa shaxsni jinoyat sodir etish yoki jinoiy faoliyatda ishtirok etishga undagan shaxs
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) jinoyatga tayyorgarlik ko'rilishiga yoki jinoyat sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxs
Jinoyat kodeksining 28-moddasi ishtirokchilik shakllarini ajratadi. TASHKILOTCHI — jinoyatga tayyorgarlik ko'rilishiga yoki jinoyat sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxs; u rejani tuzadi, ishtirokchilarni taqsimlaydi va jarayonni boshqaradi, shuning uchun eng xavfli ishtirokchi hisoblanadi. A bandi BAJARUVCHI (jinoyatni bevosita o'zi sodir etgan shaxs), B bandi vositali bajaruvchi (javobgarlikka tortilishi mumkin bo'lmagan shaxslardan foydalangan shaxs), D bandi esa DALOLATCHI (boshqa shaxsni jinoyatga qiziqtirgan shaxs) ta'rifiga to'g'ri keladi.
- A) o'n besh yilgacha
- B) yetti yilgacha
- C) o'n yilgacha
- D) o'n ikki yilgacha
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) o'n besh yilgacha
Jinoyat kodeksining voyaga yetmaganlarga jazo tayinlash qoidalariga ko'ra o'ta og'ir jinoyat sodir etgan 16–18 yoshli shaxsga ozodlikdan mahrum qilish muddati cheklangan tarzda belgilanadi. (Diqqat: ba'zi manbalarda bu muddat «o'n yilgacha» deb keltiriladi — kalit «o'n besh yilgacha»ni tasdiqlaydi, modda tahriri tekshirilsin.)
"Bu holat besh yildan ko'p bo'lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi o'talganidan keyin to'rt yil o'tgach tugallanadi".
- A) jinoyatchilik holati
- B) mahkumlik holati
- C) sudlanganlik holati
- D) yuridik javobgarlik holati
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) sudlanganlik holati
Jinoyat kodeksining 78-moddasiga ko'ra sudlanganlik holati besh yildan ko'p bo'lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi o'talganidan keyin to'rt yil o'tgach tugaydi (so'ndiriladi). Demak ta'rif — sudlanganlik holati.
1) pensiya yoshiga yetgan shaxslar;
2) 16 yoshga to'lmagan shaxslar;
3) homilador ayollar;
4) 3 yoshga to'lmagan bolalari bor ayollar;
5) 3-guruh nogironlari;
6) harbiy xizmatchilar;
7) chet el fuqarolari;
8) O'zbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan shaxslar.
- A) 1, 2, 3, 4, 6, 8
- B) 1, 2, 3, 4, 6, 7
- C) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
- D) 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 1, 2, 3, 4, 6, 7
Jinoyat kodeksining 45-1-moddasi majburiy jamoat ishlari jazosi qo'llanilmaydigan shaxslar doirasini belgilaydi: pensiya yoshiga yetgan shaxslar (1), o'n olti yoshga to'lmaganlar (2), homilador ayollar (3), uch yoshga to'lmagan bolasi bor ayollar (4), harbiy xizmatchilar (6) va chet el fuqarolari (7). Bu cheklovlar jazoning mohiyatidan kelib chiqadi — u jismoniy mehnatni talab qiladi va doimiy yashash joyida ijro etiladi. Uchinchi guruh nogironligi bo'lgan shaxslar (5) bu ro'yxatga kirmaydi (cheklov faqat birinchi va ikkinchi guruhga tegishli), O'zbekistonda doimiy yashaydigan shaxslar (8) esa aksincha, shu jazoni o'tashi mumkin. Demak to'g'ri javob — 1, 2, 3, 4, 6, 7.
1) odamni olish-sotish;
2) odamga tuhmat qilish;
3) odamdan foydalanish maqsadida yollash;
4) tashish, topshirish;
5) odamni aldash;
6) yashirish yoki qabul qilish.
- A) 1, 2, 3, 4
- B) 2, 3, 4, 5
- C) 1, 3, 4, 6
- D) 1, 2, 3, 4, 5, 6
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) 1, 3, 4, 6
Odam savdosi — odamni olish-sotish (1), foydalanish maqsadida yollash (3), tashish/topshirish (4) hamda yashirish yoki qabul qilish (6) hollarida namoyon bo'ladi. "Tuhmat qilish" (2) va shunchaki "aldash" (5) odam savdosi tarkibiga kirmaydi. To'g'ri qator — 1, 3, 4, 6.
1) Insonparvarlik
2) Ayb uchun javobgarlik
3) Javobgarlikning muqarrarligi
4) Demokratizm
a) jamoalar jinoyat sodir etgan shaxslarni axloqni tuzatish ishiga qonunda nazarda tutilgan hollarda jalb qilishlari;
b) qilmishida jinoyat tarkibining mavjudligi aniqlangan har bir shaxs javobgarlikka tortilishi shartligi;
c) jazo va boshqa huquqiy ta'sir choralari jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamasligi;
d) shaxs qonunda belgilangan tartibda aybi isbotlangan ijtimoiy xavfli qilmishlari uchungina javobgar bo'lishligi.
- A) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
- B) 1-c, 2-b, 3-d, 4-a
- C) 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
- D) 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
Insonparvarlik (1) — jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi (c); Ayb uchun javobgarlik (2) — aybi isbotlangan ijtimoiy xavfli qilmish uchungina javobgarlik (d); Javobgarlikning muqarrarligi (3) — jinoyat tarkibi aniqlangan har bir shaxs javobgarlikka tortilishi (b); Demokratizm (4) — jamoalarni axloq tuzatishga jalb qilish (a). Demak 1-c, 2-d, 3-b, 4-a.
1) yetti yilgacha;
2) o'n yilgacha;
3) o'n besh yilgacha;
4) o'n ikki yilgacha.
- A) a-2, b-4
- B) a-2, b-3
- C) a-4, b-3
- D) a-1, b-3
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) a-4, b-3
Jinoyat kodeksining 86-moddasi voyaga yetmaganlarga jazo tayinlashning maxsus qoidalarini belgilaydi va ozodlikdan mahrum qilishning yuqori chegarasini kattalarga nisbatan sezilarli qisqartiradi. 16 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan vaqtda jinoyat sodir etgan shaxsga jinoyatlar majmuyi tariqasida ozodlikdan mahrum qilish O'N IKKI YILGACHA, agar sodir etilgan jinoyatlardan bittasi o'ta og'ir jinoyat bo'lsa — O'N BESH YILGACHA muddatga tayinlanishi mumkin. Bu norma voyaga yetmaganlarga nisbatan insonparvarlik va tuzatish maqsadining ustunligidan kelib chiqadi. Demak a-4, b-3.
- A) pora berish orqali harakat yoki harakatsizlikka erishish uchun boshqa shaxsga pora taklif etgan shaxs
- B) mansabdor shaxsga pora berish zarurligini ro'kach qilib, birorta odamdan pora olgan, biroq aldash yo'li bilan uni o'zlashtirgan shaxs
- C) pora olish-berishni tashkil etuvchi shaxs
- D) pora olish orqali harakat yoki harakatsizlikka erishish uchun boshqa shaxsdan pora talab qilgan shaxs
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) mansabdor shaxsga pora berish zarurligini ro'kach qilib, birorta odamdan pora olgan, biroq aldash yo'li bilan uni o'zlashtirgan shaxs
Mansabdor shaxsga pora berishni ro'kach (bahona) qilib, birovdan pul olgan, lekin uni mansabdorga bermay aldash yo'li bilan o'zlashtirgan shaxs — pora bermagan, balki firibgarlik (o'zganing mol-mulkini aldash yo'li bilan egallash) sodir etgan bo'ladi. Demak B varianti firibgarlik uchun javobgar.
- A) qasd
- B) do'kon egasining mulk huquqi
- C) o'g'ri yigit
- D) bozorda o'rnatilgan tartib
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) do'kon egasining mulk huquqi
Jinoyat obyekti — jinoyat tajovuz qilayotgan ijtimoiy munosabat (himoya qilinadigan qadriyat). Ko'ylaklarni o'g'irlashda tajovuz do'kon egasining mulk huquqiga qaratilgan, demak obyekt — do'kon egasining mulk huquqi (B). Qasd — subyektiv tomon, o'g'ri yigit — subyekt, harakat esa obyektiv tomon.
Bu — mavzuning ochiq namuna qismi. To'liq bank, vaqt rejimi, tahlil va xatolar ustida ishlash — test rejimida.
