Mehnat kodeksi — тестовые вопросы с ответами
1) xodimning harbiy yoki muqobil xizmatga chaqirilganligi; 2) xodimning malakasi yetarli boʻlmaganligi sababli egallab turgan lavozimiga yoki bajarayotgan ishiga muvofiq emasligi; 3) xodimning aybli harakatlari (harakatsizligi) munosabati bilan; 4) tashkilotni tugatish yoki ish beruvchi boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkor faoliyatini tugatish toʻgʻrisidagi sud qarorining qonuniy kuchga kirganligi.
- A) 1, 3
- B) 1, 4
- C) 2, 3
- D) 2, 4
Показать ответ
Правильный ответ: B) 1, 4
Toʻgʻri javob: B. Mehnat kodeksining 168-moddasida "taraflarning xohish-irodasiga bogʻliq boʻlmagan holatlarga koʻra bekor qilish asoslari" roʻyxatida "xodimning harbiy yoki muqobil xizmatga chaqirilganligi" (1-band) va "tashkilotni tugatish yoki...tadbirkor faoliyatini tugatish toʻgʻrisidagi sud qarorining qonuniy kuchga kirganligi" (6-band) aniq sanalgan. Nega boshqalari emas: "malakasi yetarli emasligi" va "aybli harakatlari" ish beruvchi tashabbusi yoki xodimning aybi asosidagi bekor qilish turlariga kiradi, "taraflar irodasiga bogʻliq boʻlmagan" toifaga kirmaydi va 168-modda roʻyxatida yoʻq.
1) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi; 2) Ishsizlikdan himoya qilish agentligi; 3) respublika va mahalliy darajadagi kasaba uyushmalari; 4) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda viloyatlar va Toshkent shahar kambagʻallikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmalari.
- A) 1, 3
- B) 1, 4
- C) 2, 3
- D) 2, 4
Показать ответ
Правильный ответ: B) 1, 4
Toʻgʻri javob: B. 577-moddaga koʻra jamoaviy mehnat nizolarini tartibga solish boʻyicha davlat organlari - Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi (1-band) hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi vazirligi va viloyat/Toshkent bosh boshqarmalari (4-band). Nega boshqalari emas: Ishsizlikdan himoya qilish agentligi (2) moddada davlat organi sifatida sanalmagan; kasaba uyushmalari (3) aksincha nizoning bir tarafi, tartibga soluvchi organ emas.
I. Dastlabki sinov belgilanmaydigan shaxslar
II. Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish sohasidagi qoʻshimcha kafolatlar beriladigan shaxslar
a) oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan bolalari, nogironligi boʻlgan bolalari bor yolgʻiz ota-onalar; b) homilador ayol, uch yoshga toʻlmagan bolasi bor ayol yoki uch yoshga toʻlmagan bolani yolgʻiz oʻzi tarbiyalayotgan ota (vasiy); c) tegishli taʻlim tashkilotini tamomlagan kundan eʻtiboran bir yil ichida birinchi bor ishga kirayotganda olingan mutaxassisligi boʻyicha mustaqil ravishda ishga joylashayotgan umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional va oliy taʻlim tashkilotlarining bitiruvchilar; d) odam savdosidan jabrlanganlar; e) oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslar; f) pensiyaoldi yoshidagi shaxslar.
- A) I-b, c, e; II-a, d, f
- B) I-a, d, e; II-b, c, f
- C) I-b, c, f; II-a, d, e
- D) I-b, d, f; II-a, c, e
Показать ответ
Правильный ответ: A) I-b, c, e; II-a, d, f
Ikki modda ikki xil ro'yxat beradi. Mehnat kodeksining 129-moddasida DASTLABKI SINOV belgilanmaydigan shaxslar sanalgan: homilador ayol, uch yoshga to'lmagan bolasi bor ayol yoki uch yoshga to'lmagan bolani yolg'iz o'zi tarbiyalayotgan ota (vasiy) — b; tegishli ta'lim tashkilotini tamomlagan kundan e'tiboran bir yil ichida birinchi bor mutaxassisligi bo'yicha ishga kirayotgan bitiruvchilar — c; o'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxslar — e. Mehnat kodeksining 96-moddasi esa ishga joylashishda QO'SHIMCHA KAFOLAT beriladigan ijtimoiy ehtiyojmand toifalarni belgilaydi: o'n to'rt yoshga to'lmagan bolalari yoki nogironligi bo'lgan bolalari bor yolg'iz ota-onalar — a; odam savdosidan jabrlanganlar — d; pensiyaoldi yoshidagi shaxslar — f. Demak to'g'ri javob — I-b, c, e; II-a, d, f.
I. Mehnatga oid huquqiy munosabatlarda voyaga yetmaganlar katta yoshdagi xodimlar bilan tenglashgan tartibdagi huquqdan bo'ladilar.
II. Bolalar uchun ish haqi, ish vaqtidan tashqari ishlarga va dam olish kunlaridagi ishlarga jalb qilinmasligi lozim.
III. O'n besh yoshga to'lgan bolalar ota-onasidan birining yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxsning yozma ravishdagi roziligi bilan ishga qabul qilinadi.
- A) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- B) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
- C) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
Показать ответ
Правильный ответ: C) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
I NOTO'G'RI: Mehnat kodeksining 396-moddasiga ko'ra voyaga yetmagan xodimlar mehnat huquqlari jihatidan katta yoshdagilar bilan tenglashtiriladi, biroq mehnat muhofazasi, ish vaqti, ta'til va boshqa mehnat sharoitlari bo'yicha ularga QO'SHIMCHA KAFOLATLAR beriladi — ya'ni tartib to'liq teng emas. II TO'G'RI: voyaga yetmaganlarni ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram kunlaridagi ishlarga jalb qilish taqiqlanadi. III TO'G'RI: 118-moddaga ko'ra o'n besh yoshga to'lgan o'quvchilar ota-onasidan birining yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxsning yozma roziligi bilan ishga qabul qilinadi. Demak I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri.
1) mehnat sharoitlarini ta'minlash;
2) ishga qabul qilish;
3) mehnatga haq to'lash va ish haqi;
4) har yilgi mehnat ta'tili;
5) mehnat munosabatlariga oid nizolar.
a) ish beruvchi va xodim o'rtasidagi mehnat shartnomasini tuzilishga oid munosabatlar; b) mehnatga haq to'lash, xodimga uning mehnati uchun to'lov belgilash va ularni amalga oshirishga oid munosabatlar; c) ish beruvchi xodimlar uchun xavfsiz va qulay mehnat sharoitlarini yaratib berishiga oid munosabatlar; d) ish beruvchi va xodim o'rtasida yuzaga keladigan turli huquqiy kelishmovchiliklar; e) mehnat qobiliyatini tiklash uchun ish o'rni hamda o'rtacha ish haqi saqlab qolingan holda xodim ishdan ozod etiladigan davrdagi munosabatlar.
- A) 1-c, 2-b, 3-a, 4-e, 5-d
- B) 1-a, 2-c, 3-b, 4-e, 5-d
- C) 1-c, 2-a, 3-b, 4-d, 5-e
- D) 1-c, 2-a, 3-b, 4-e, 5-d
Показать ответ
Правильный ответ: D) 1-c, 2-a, 3-b, 4-e, 5-d
Mehnat sharoitlarini ta'minlash — xavfsiz sharoit yaratish (c); ishga qabul qilish — mehnat shartnomasi tuzilishi (a); mehnatga haq to'lash — to'lov belgilash (b); har yilgi mehnat ta'tili — ish o'rni va o'rtacha haq saqlangan dam olish davri (e); mehnat nizolari — huquqiy kelishmovchiliklar (d).
1) ish beruvchi tashabbusi; 2) xodimning bevosita rahbarining talabnomasi; 3) kasaba uyushmasi qo'mitasining iltimosnomasi; 4) tuman, shahar prokurorining tashabbusi.
- A) 1, 2
- B) 1, 4
- C) 1, 3
- D) 3, 4
Показать ответ
Правильный ответ: C) 1, 3
Intizomiy jazo uni qo'llagan ish beruvchi tomonidan o'z tashabbusi bilan, shuningdek xodimning bevosita rahbari yoki kasaba uyushmasi qo'mitasining iltimosiga ko'ra muddatidan oldin olib tashlanishi mumkin. Prokuror tashabbusi bunga asos bo'lmaydi. Demak 1, 3.
I. Falsafa doktori (Doctor of Philosophy (PhD)) ilmiy darajasini olishga doir dissertatsiyani yakunlash uchun hamda darsliklar va o'quv-uslubiy qo'llanmalar yaratish — uch oygacha ijodiy ta'til beriladi.
II. Fan doktori (Doctor of Science (DSc)) ilmiy darajasini olishga doir doktorlik dissertatsiyani yakunlash uchun — olti oygacha ijodiy ta'til beriladi.
III. Mualliflar jamoalari tomonidan darsliklar va o'quv-uslubiy-qo'llanmalarni yozish chog'ida mualliflar jamoasi a'zolariga ulardan har birining alohida yozma arizaga muvofiq ijodiy ta'til beriladi.
- A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
- B) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- C) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
Показать ответ
Правильный ответ: A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
I va II TO'G'RI: Mehnat kodeksining 387-moddasiga ko'ra falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasini yakunlash hamda darslik va o'quv-uslubiy qo'llanmalar yaratish uchun uch oygacha, fan doktori (DSc) dissertatsiyasini yakunlash uchun esa olti oygacha ijodiy ta'til beriladi. III NOTO'G'RI: shu moddaga ko'ra darslik yoki o'quv-uslubiy qo'llanma mualliflar jamoasi tomonidan yozilayotgan bo'lsa, ijodiy ta'til jamoa a'zolaridan faqat BIRIGA va mualliflar jamoasining BARCHA A'ZOLARI IMZOLAGAN yozma ariza asosida beriladi — har bir a'zoga alohida arizasi bo'yicha emas. Demak I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri.
1) qasddan zarar yetkazilganda; 2) alkogolli ichimlikdan, giyohvandlik yoki toksik modda ta'siridan mast holatda zarar yetkazilganda; 3) fuqaroviy huquqbuzarlik natijasida zarar yetkazilganda, agar bu tegishli davlat organi yoki sud tomonidan aniqlangan bo'lsa; 4) xodim mehnat majburiyatlarini a'lo darajada bajarib zarar yetkazilganda; 5) ma'muriy huquqbuzarlik natijasida zarar yetkazilganda, agar bu tegishli davlat organi yoki sud tomonidan aniqlangan bo'lsa; 6) jinoiy sirlarini oshkor qilganda.
- A) 1, 2, 3
- B) 4, 5, 6
- C) 1, 3, 5
- D) 3, 4, 6
Показать ответ
Правильный ответ: D) 3, 4, 6
Mehnat kodeksining 342-moddasi xodimning to'liq moddiy javobgarligi asoslarini sanaydi: zarar qasddan yetkazilganda (1), mast holatda yetkazilganda (2), jinoyat yoki MA'MURIY huquqbuzarlik natijasida yetkazilganda, agar buni tegishli davlat organi yoki sud aniqlagan bo'lsa (5), shuningdek davlat siri yoki qonun bilan qo'riqlanadigan boshqa sir oshkor qilinganda. Demak asos BO'LMAYDIGANLAR — 3, 4 va 6: «fuqaroviy huquqbuzarlik» (3) bu ro'yxatda yo'q; mehnat majburiyatini a'lo darajada bajarib zarar yetkazish (4) umuman aybli qilmish emas; «jinoiy sirlar» (6) degan tushuncha qonunda mavjud emas — qonun davlat siri va qonun bilan qo'riqlanadigan boshqa sirlarni nazarda tutadi.
- A) qirq sakkiz kalendar kuni
- B) ellik ikki ish kuni
- C) o'ttiz olti ish kuni
- D) ellik olti kalendar kuni
Показать ответ
Правильный ответ: D) ellik olti kalendar kuni
Bir ish yili uchun beriladigan asosiy va qo'shimcha ta'tillarning umumiy davomiyligi jami ellik olti kalendar kunidan oshib ketmasligi kerak. Demak to'g'ri javob — ellik olti kalendar kuni.
I. Ish kuni (smena) davomida dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus.
II. Har kungi (smenalar oralig'idagi) dam olishning davomiyligi
III. Dam olish kunlari (har haftalik uzluksiz dam olish)
a) besh kunlik ish haftasida ikki dam olish kuni, olti kunlik ish haftasida bir dam olish kuni; b) o'n ikki soatdan kam bo'lishi mumkin emas; c) ko'pi bilan ikki soat va kamida o'ttiz daqiqa; d) o'n to'rt soatdan kam bo'lishi mumkin emas; e) ko'pi bilan bir soat va kamida o'ttiz daqiqa; f) o'n ikki soatdan ko'p bo'lishi mumkin emas.
- A) I-a, II-b, III-c
- B) I-c, II-b, III-a
- C) I-c, II-f, III-a
- D) I-e, II-f, III-a
Показать ответ
Правильный ответ: B) I-c, II-b, III-a
Mehnat kodeksining 204-moddasiga ko'ra ish kuni (smena) davomida dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus ko'pi bilan ikki soat va kamida o'ttiz daqiqa bo'ladi (I-c). 206-moddaga ko'ra har kungi, ya'ni smenalar oralig'idagi dam olishning davomiyligi o'n ikki soatdan kam bo'lishi mumkin emas (II-b). 207-moddaga ko'ra esa xodimlarga har haftalik uzluksiz dam olish beriladi: besh kunlik ish haftasida ikki dam olish kuni, olti kunlik ish haftasida bir dam olish kuni (III-a). Demak to'g'ri javob — I-c, II-b, III-a.
Это открытая часть темы. Полный банк, режим на время, разбор и работа над ошибками — в режиме теста.
