Yangi baholash tizimi yana 1 568 maktabga joriy etiladi

Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi yangi baholash tizimi joriy etiladigan maktablar ro'yxatini tasdiqladi. 2026-2027-o'quv yilidan boshlab mezonlarga asoslangan baholash yana 1 568 ta umumiy o'rta ta'lim maktabida ishga tushadi.

Natijada tizim respublika bo'yicha 5 000 dan ortiq maktabni qamrab oladi. Farzandingiz shu ro'yxatga tushgan maktabda o'qisa, uning bahosi 2-sentabrdan boshqacha qo'yiladi.

Avval va keyin: nima o'zgaradi

Asosiy farq bahoning asosida. Mezonlarga asoslangan baholashda o'qituvchi ishni umumiy taassurot bilan emas, oldindan e'lon qilingan mezonlar ro'yxati bo'yicha tekshiradi: qaysi ko'nikma qay darajada namoyon bo'lgani alohida qaraladi va ball shu mezonlar yig'indisidan chiqadi.

Mezonli baholash amalda qanday ko'rinadi

Oddiy misol bilan tushuntiramiz. Insho yozildi deylik. Eski tartibda o'qituvchi ishni o'qib chiqib bitta umumiy baho qo'yadi. Mezonli tizimda esa ish bo'laklarga ajratiladi va har biri alohida baholanadi: mavzuning ochilishi, matn tuzilishi, dalil keltirilganmi, savodxonlik, hajm talabi bajarilganmi. Yakuniy baho shu bo'laklar yig'indisidan chiqadi.

Buning amaliy natijasi shundaki, «4» bahoning qayerdan kelgani ko'rinadi: masalan tuzilish va dalil to'liq, savodxonlikda xato bor. O'quvchi keyingi safar aynan qaysi qismni tuzatishi kerakligini biladi — bu eski tizimda ko'rinmasdi.

Kim yutadi

• O'quvchi. Baho qanday chiqqani ko'rinadi. Mezonlar oldindan ma'lum bo'lgani uchun «nega 4 oldim» degan savolga aniq javob bo'ladi.
• Ota-ona. Bahoni tekshirish imkoni paydo bo'ladi — mezon ro'yxati bilan solishtirib ko'rish mumkin.
• Kuchli o'quvchi. Bilim mezon bo'yicha o'lchanadi, sinfdagi umumiy daraja bilan taqqoslanmaydi.

Kim qiynaladi

• Yozma ishni tashlab ketadigan o'quvchi. Mezonlar yig'indisi baho beradi, ya'ni bajarilmagan qism ochiq ko'rinadi.
• Faqat yakuniy nazoratga tayanadigan o'quvchi. Mezonli tizimda joriy ishlar ham hisobga olinadi.
• O'qituvchi. Har ish mezon bo'yicha tekshiriladi — bu ko'proq vaqt talab qiladi.

Bu vazirlikning maqsadi bilan qanday bog'liq

E'londa uch maqsad aytilgan: o'quvchilarning bilim va ko'nikmalarini aniq mezonlar asosida xolis baholash, ta'lim natijalarini muntazam tahlil qilib borish va tizim qamrovini kengaytirish. Uchalasi bitta narsaga ishlaydi — bahoni taqqoslanadigan qilish. Bir maktabdagi 5 bilan boshqasidagi 5 bir xil mezon bo'yicha chiqsa, natijalarni qiyoslash mumkin bo'ladi.

Ota-ona qanday savol berishi kerak

Mezonli tizim ota-onaga tekshirish quroli beradi, lekin undan foydalanish uchun to'g'ri savol kerak. «Nega 4 oldi» degan savol javob bermaydi; o'rniga:

• «Bu ish qaysi mezonlar bo'yicha baholandi?» — mezonlar ro'yxati oldindan mavjud bo'lishi kerak.
• «Qaysi mezon bo'yicha ball to'liq emas?» — bu keyingi ishda nima ustida ishlash kerakligini ko'rsatadi.
• «Joriy ishlar yakuniy bahoga qanday qo'shiladi?» — mezonli tizimda faqat nazorat ishi hal qilmaydi.

Bu o'zgarish qayerga olib boradi

Maktab bahosi taqqoslanadigan bo'lsa, u keyingi bosqichda ham ishlaydi. Hozir maktab bahosi bilan oliy ta'limga kirish bali orasida bevosita bog'liqlik yo'q — abituriyent baribir kirish imtihonini topshiradi va 56,7 minimal chegarasidan o'tishi kerak. Lekin mezonli tizim o'quvchiga bilimini xolis o'lchashni erta o'rgatadi, bu esa imtihonga tayyorgarlikda ish beradi.

Farqni raqamda ko'rish uchun: 2026-yilgi qabulda grant bo'yicha eng past o'tish bali 68,0, kontrakt bo'yicha 56,7 bo'lgan. Bu ballar maktabdagi baho emas, mustaqil imtihon natijasi.

Shu hafta nima qilish kerak

• Maktabingiz ro'yxatda bormi — tekshiring. Vazirlik maktablar ro'yxatini e'lon qildi. Ro'yxat sinf rahbari yoki maktab ma'muriyatida bo'ladi.
• Mezonlarni so'rang. Tizim ishlayotgan maktabda har fan bo'yicha baholash mezonlari oldindan beriladi. Ular e'lon qilinmasa — bu savol beriladigan holat.
• Birinchi haftadagi baholarni kuzating. O'zgarish sentabrning boshidanoq ko'rinadi; farzandingiz baho qanday qo'yilayotganini tushunmasa, buni darrov aniqlash kerak.

Maktabdan keyingi qadam — oliy ta'lim. O'tish ballari va yo'nalishlar bo'yicha ma'lumotnoma va mashq testlari shu yerda; ballingizga qaysi yo'nalish mos kelishini Menga moslari ko'rsatadi.

Shu mavzuda yana: Xorijga ketganda maktabdan chiqarish: my.gov.uz orqali, 5 ish kuni

Shu mavzuda yana: 9-sinf va 11-sinf imtihoni: variant imtihondan bir kun oldin chiqadi

Shu mavzuda yana: Bolangizning bahosini eMaktabda ko'rasiz, loginni maktab beradi

Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining rasmiy e'loni (2026-yil avgust). Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust.