11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat 1-sentabrdan joriy etiladi
Gʻolibjon Davronov
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori chet tilini bilish darajasini aniqlashning ko'p darajali (Multi-level) formatini yana o'n bitta tilga yoydi. Yangi ro'yxat 2026-yil 1-sentabrdan ishlaydi: xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan, fors, dari, pushtu, urdu, hindiy va uyg'ur tillari. Shu kungacha bu tillar bo'yicha milliy sertifikat berilmagan — abituriyent faqat xalqaro imtihonga (xitoy tilida HSK, koreys tilida TOPIK II, ispan tilida DELE) chiqa olardi. Qaror 2026-yil 30-iyulda kuchga kirgan.
Qaysi tilga qachondan Multi-level formati kiritilgan
Multi-level formati bir tilga bir marta, aniq sana bilan kiritiladi. 411-son qarori Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori 3-bandining ikkinchi xatboshisini yangi tahrirda bayon etdi va ro'yxatni to'rt bosqichda yakunladi.
| Til guruhi | Multi-level joriy etilgan sana | Tillar soni |
|---|---|---|
| Ingliz tili | 2022-yil 1-mart | 1 |
| Nemis, fransuz, arab | 2022-yil 1-noyabr | 3 |
| Turk tili | 2025-yil 1-yanvar | 1 |
| Xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan, fors, dari, pushtu, urdu, hindiy, uygʻur | 2026-yil 1-sentabr | 11 |
| Jami | — | 16 |
Ya'ni 1-sentabrdan boshlab O'zbekistonda o'n olti tildan davlat namunasidagi milliy sertifikat olish tartibi ishlaydi. Multi-level degani — har daraja uchun alohida imtihon topshirilmaydi: bitta imtihon topshirasiz, to'plagan ballingizga qarab sertifikatda B1, B2 yoki C1 darajasi yoziladi. Multi-level formatining tuzilishi va daraja shkalasi alohida sahifada berilgan.
Sentabr sessiyasida bu tillardan imtihon bormi?
Yo'q. Bilim va malakalarni baholash agentligi 17-avgustda e'lon qilgan kuzgi sessiya beshta tildan iborat: ingliz, nemis, fransuz, turk va arab. Ro'yxatdan o'tish 29-avgustda, to'lov 30-avgustda tugadi, imtihon kunlari — 13–15-sentabr. Bu sessiyaning muddatlari alohida maqolada yozilgan.
Yangi o'n bir tilning bittasi ham shu ro'yxatga kirmagan. Agentlikning 27-avgustdagi e'loniga ko'ra, bu tillar bo'yicha imtihon sanalari, ro'yxatdan o'tish tartibi, test formati, namunaviy test topshiriqlari va baholash mezonlari Agentlikning rasmiy veb-saytidagi «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limida joylashtiriladi. Demak 1-sentabrda tizim ishga tushadi, birinchi imtihon sanasi esa alohida e'lon bilan belgilanadi. Ma'muriy reglamentga ko'ra imtihon kunlari oldindan Agentlik veb-saytida va my.gov.uz portalida e'lon qilinadi, talabgorga imtihon kunini o'zi tanlash huquqi beriladi.
Sertifikat DTM ballini qanchaga o'zgartiradi?
Chet tili sertifikati qabul imtihonida ikki xil ishlaydi. B2, C1 va C2 darajasida — shu til majmuadagi mutaxassislik fani bo'lsa, o'sha blokning maksimal bali to'liq yoziladi va siz imtihon kuni o'sha 30 ta savolni umuman ishlamaysiz. B1 darajasida — maksimal ballning 75 foizi beriladi (Adliya vazirligida 2026-yil 2-iyunda 3515-2 raqami bilan ro'yxatga olingan tartib). Quyidagi jadval 189 ballik tizimdagi aniq raqamlarni ko'rsatadi.
| Blok | Savol soni | Maksimal ball | B2 va yuqori | B1 daraja |
|---|---|---|---|---|
| 1-mutaxassislik fani | 30 | 93 | 93 | 69,8 |
| 2-mutaxassislik fani | 30 | 63 | 63 | 47,3 |
B2 va B1 orasidagi farq 1-fanda 23,2 ball, 2-fanda 15,7 ball. B1 dan past daraja (A2 yoki undan quyi) qabulda ball bermaydi. B1 darajasining 75 foizlik qoidasi alohida maqolada batafsil yozilgan, sertifikatni qabul jarayoniga qanday ulash esa bu yerda.
Bu tillar bo'yicha yo'nalishlarga 2026-yilda necha ball kerak bo'ldi
TestMakon qabul bazasida 2026-yil bo'yicha 3 908 ta yo'nalish guruhi bor. Yangi o'n bir tildan oltitasi — xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan va fors tillari — allaqachon alohida bakalavriat yo'nalishi sifatida mavjud: jami 56 ta guruh, 1 725 ta o'rin, 9 ta oliygoh. Grant chegarasi ma'lum bo'lgan 25 guruhda o'rtacha 185,9 ball, kontrakt chegarasi ma'lum bo'lgan 26 guruhda o'rtacha 164,7 ball.
| Til | Guruh | Qabul kvotasi | Eng past grant chegarasi |
|---|---|---|---|
| Xitoy tili | 15 | 515 | 184,6 |
| Koreys tili | 16 | 485 | 181,7 |
| Yapon tili | 11 | 325 | 186,3 |
| Ispan tili | 8 | 235 | 184,6 |
| Italyan tili | 4 | 100 | 182,4 |
| Fors tili | 2 | 65 | 183,7 |
Eng past grant chegarasi — koreys tilida 181,7 ball. Bu 189 ballik maksimumdan atigi 7,3 ball past. Shunday chegarada til fanidan 93 ballni sertifikat bilan yopish natijani hal qiladi: qolgan uch blokdan 96 ballning 88,7 tasini yig'ish yetarli bo'ladi.
Dari, pushtu, urdu, hindiy va uyg'ur tillari bo'yicha 2026-yil qabulida alohida yo'nalish bo'lmagan. Agentlikning 21-iyuldagi e'loniga ko'ra 2026/2027-o'quv yilida uchta yangi yo'nalish ochilgan: «Filologiya va tillarni o'qitish: pushtu tili», «Tarjima nazariyasi va amaliyoti: hind tili» va «Tarjima nazariyasi va amaliyoti: urdu tili». Sertifikat tizimi shu yo'nalishlar bilan bir vaqtda ishga tushmoqda.
Chet tili o'qituvchisi uchun nima o'zgardi
411-son qarorining 3-ilovasi pedagog kadrlarni attestatsiyadan o'tkazish nizomining (Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 572-son qarori) 36-bandini ham yangiladi. Endi ro'yxatda ingliz, fransuz, nemis, ispan, italyan, arab, xitoy, yapon, koreys, turk, fors, pushtu, dari, urdu va hindiy tillari turibdi. Kamida C1 darajali milliy yoki unga mos xalqaro sertifikatga ega o'qituvchi navbatdagi majburiy attestatsiyada o'quv fani bo'yicha malaka sinovidan maksimal ball oladi va shu sinovdan ozod etiladi. Ikkinchi bosqich sinovida qatnashish esa baribir majburiy qoladi.
Imtihon uchun qancha to'lanadi
Chet tili malaka sertifikati uchun to'lov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining bir yarim baravariga teng, my.gov.uz orqali ro'yxatdan o'tilgani uchun undan 90 foizi undiriladi. 1-sentabrdan bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm bo'ladi, demak to'lov 594 000 so'mga chiqadi. Hisobning to'liq zanjiri va chegirma toifalari to'lov haqidagi maqolada berilgan.
Shu hafta nima qilish kerak
- my.gov.uz portaliga OneID orqali kiring va «Chet tilini bilish darajasini aniqlash» xizmatini oching — yangi tillar ro'yxatda paydo bo'lganini shu yerdan ko'rasiz;
- Agentlikning «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limidan o'z tilingiz bo'yicha test formati va namunaviy topshiriqlarni yuklab oling — tayyorgarlik rejasi shu format e'lon qilingandan keyin tuziladi;
- hududingizni oldindan tanlang: o'tirish o'rinlari soni har hudud uchun alohida belgilanadi va limit to'lgach o'sha hudud bo'yicha ro'yxat yopiladi;
- xalqaro sertifikatingiz bo'lsa (HSK, TOPIK II, DELE), uning darajasini tekshiring — B2 va undan yuqori bo'lsa qabulda milliy sertifikat bilan bir xil ishlaydi;
- imtihon 3 yilga sertifikat beradi — 11-sinfda emas, 10-sinfda topshirsangiz ham qabulga yetadi.
Bitta yo'nalish misolida hisob
Yo'nalish: «Filologiya va tillarni o'qitish: xitoy tili», Andijon davlat chet tillari instituti. 2026-yil qabulida bu guruhning grant chegarasi 186,8 ball, kontrakt chegarasi 170,4 ball bo'lgan. Majmuadagi chet tili 1-mutaxassislik fani bo'lsa, xitoy tilidan B2 darajali milliy sertifikat 93 ballni to'liq yozdiradi va imtihon kuni 30 ta savol ishlanmaydi. Shu sertifikat B1 darajada bo'lsa — 93 × 0,75 = 69,8 ball. Ikki daraja orasidagi 23,2 ball ayirmasi 186,8 lik chegarada grantni yo'qotish uchun yetarli: B1 bilan qolgan uch blokdan 117 ball yig'ish kerak bo'ladi, B2 bilan esa 93,8 ball.
Bog'liq maqolalar
- Chet tili malaka imtihoni 13–15-sentabrda: muddatlar
- Milliy sertifikat: to'liq yo'riqnoma va DTM ball jadvali
- Ingliz tili milliy sertifikati: format va tayyorgarlik
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi 411-son «Milliy sertifikat berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi qarori (1-band va 3-ilovaning 3–4-bandlari); Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan Ma'muriy reglament; Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 21-iyul, 17-avgust va 27-avgustdagi e'lonlari; TestMakon qabul bazasi (2026-yil, 3 908 guruh). Tekshirilgan sana: 2026-yil 29-avgust.
