Oltin medal sharti yumshadi: xulq-atvor talabi olib tashlandi
Maktab va akademik litsey bitiruvchisiga oltin yoki kumush medal berish shartidan «namunali xulq-atvorli va jamoat ishlarida faollik ko'rsatgan» degan band butunlay chiqarib tashlandi. Endi medal faqat o'qish natijasiga qarab beriladi — xulq-atvor bahosi yoki jamoat ishidagi faollik alohida shart sifatida talab etilmaydi.
Qayerda yozilgan
O'zgartirish Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-avgustdagi 456-son qarori bilan kiritildi. Qaror 2019-yil 22-fevraldagi 154-son «Umumiy o'rta ta'lim muassasalari va akademik litseylar bitiruvchilarini rag'batlantirishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi qarorga tuzatish kiritadi.
| Nima | Ilgari | 2026-yil 24-avgustdan |
|---|---|---|
| A'lo baho + o'qish natijasi | Talab qilinardi | Talab qilinardi |
| «Namunali xulq-atvor» | Alohida shart edi | Shart OLIB TASHLANDI |
| «Jamoat ishlarida faollik» | Alohida shart edi | Shart OLIB TASHLANDI |
| Medal tasviridagi yozuv | «VA NAMUNALI XULQI» | Yozuv OLIB TASHLANDI |
Nima aniq o'chirildi
To'rtta joyda bir xil ibora olib tashlandi:
- 2-bandning uchinchi va to'rtinchi xatboshilaridan;
- 1-ilovaning 3- va 4-bandlaridan;
- 1-ilovaning 5-bandi butunlay o'z kuchini yo'qotgan deb hisoblandi;
- 2- va 3-ilovalarning medal tasviridagi «VA NAMUNALI XULQI» yozuvi o'chirildi, medalning tasviri yangi tahrirda qayta chizildi.
Ya'ni bu kosmetik emas — hujjatning bandlari va hatto medalning o'zidagi yozuv ham o'zgartirildi.
Nima uchun bu muhim
Ilgari «namunali xulq-atvor» va «jamoat ishlaridagi faollik» sub'ektiv baholanadigan mezonlar edi — ularni maktab ma'muriyati o'z qarashiga qarab talqin qilishi mumkin edi. Bitta bitiruvchi a'lo baho bilan bitirgan, lekin sinf rahbari uni «faol emas» deb hisoblasa, medaldan mahrum bo'lishi mumkin edi.
Yangi tahrirda mezon bitta: o'qish natijasi. Sub'ektiv baholash imkoniyati yo'qoladi.
Nima xato tushuniladi
- «Medal endi hammaga beriladi» — yo'q, o'qish natijasi (a'lo baholar) shart bo'lib qolaveradi.
- «Xulq-atvor bahosi umuman e'tiborga olinmaydi» — hujjat faqat medal berish shartidan bu bandni olib tashladi; maktab ichki intizom qoidalari bu bilan bekor bo'lmaydi.
- «O'zgarish faqat 2027-bitiruvchilarga tegishli» — qaror rasmiy e'lon qilingan kundan kuchga kiradi, ya'ni joriy o'quv yili bitiruvchilariga ham tegishli.
Ishlab chiqilgan misol
11-sinf o'quvchisi barcha fandan a'lo baho bilan bitiradi, lekin bir marta sinfdan tashqari tadbirlarda faol ishtirok etmagan va sinf rahbari uni «jamoat ishida sust» deb baholagan. Ilgari bu holat medal berishni to'sishi mumkin edi, chunki «jamoat ishlarida faollik» alohida shart edi. 2026-yil 24-avgustdan keyin bu shart hujjatda yo'q — bitiruvchining medal olish-olmasligi faqat o'qish natijasiga bog'liq bo'ladi.
Medal DTM ballida qanday ishlaydi
Medal o'zi qo'shimcha ball bermaydi — DTM tizimida byudjet o'rniga tavsiya etish faqat to'plangan ball bo'yicha bo'ladi. Medalning amaliy foydasi boshqa yerda: u ba'zi tanlov va olimpiadalarda, shuningdek ba'zi OTMlarning ichki tanlovlarida ustunlik mezoni sifatida ko'rsatiladi, hujjatlarda esa bitiruvchining o'quv natijasini tasdiqlovchi rasmiy belgi bo'lib qoladi.
Shu sababli medal shartining yumshashi to'g'ridan-to'g'ri qabul ballini oshirmaydi, lekin medal olish ehtimolini kengaytiradi — ilgari sub'ektiv baholash tufayli rad etilishi mumkin bo'lgan a'lochilar endi faqat o'qish natijasiga qarab baholanadi.
Qaysi hujjatlar o'zgardi
2019-yil 22-fevraldagi 154-son qarorning o'zi uch qismdan iborat: asosiy band, 1-ilova (medal berish tartibi) va 2-3-ilovalar (medal namunalari tavsifi). 456-son qaror ikkalasiga ham tegdi — matndagi shartni ham, medalning grafik tavsifidagi yozuvni ham o'zgartirdi. Bu ikki tomonlama tuzatish shuni ko'rsatadiki, o'zgarish faqat qog'ozdagi band emas, medalning o'zida ham ko'rinadi.
Kim uchun bu dolzarb
- Joriy o'quv yili bitiruvchilari — qaror rasmiy e'lon qilingan kundan kuchga kirgani uchun ular yangi tahrirga tushadi.
- A'lo baho bilan bitirayotgan, lekin faol jamoat a'zosi bo'lmagan o'quvchilar — ilgari ular uchun eng xavfli band aynan shu edi.
- Maktab ma'muriyati — medal berish qaroriga sub'ektiv mezon kiritish endi hujjat bo'yicha asossiz.
Bog'liq mavzular
- Akademik litseyga kirish tartibi: 3 ta tanlov qoidasi
- Akademik litsey o'quvchisiga oyiga 880 ming so'mgacha stipendiya
- Prezident va nomli stipendiyalar: kim oladi, qancha
- Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-avgustdagi 456-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8434026), 1-ilova, 9-band — 2019-yil 22-fevraldagi 154-son qarorga kiritilgan tuzatish. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr.
