7-sinf Informatika

Taqrizchilar: Bahromov Anvar — Abdulla Avloniy nomidagi XTXQTMOMI prorektori, dotsent, fizika-matematika fanlari nomzodi; Karimov Baxtiyor — Toshkent shahar 90-umumta’lim maktabining oliy toifali informatika o‘qituvchisi. © Boltayev B. va boshq. 2009, 2017. © «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, 2009, 2017. ISBN 978-9943-07-495-8 Respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. Shartli belgilar: — yodda tuting; — savol va topshiriqlar; — mashqlar. Mas’ul muharrir: Bekmurodov To‘lqin — texnika fanlari doktori, akademik. Mualliflar: B. Boltayev, M. Mahkamov , A. Azamatov, S. Rahmonqulova UO‘T: 004=512.133(075.3) KBT 32.81ya72 I 61

3 SO‘ZBOSHI Aziz o‘quvchilar! Siz avvalgi sinflarda zamonaviy axborot tex­ nologiyalari vositalaridan biri bo‘lgan kompyuterdan foydalanish bo‘yicha dastlabki ko‘nikma va malakalarga ega bo‘ldingiz. Shu bilan birga, kompyuter – o‘qitish, hisoblash, tasvirlash, tahrirlash, dam olish hamda axborot bilan ishlash vositasi ekanligi haqida ma’lumot oldingiz. Ushbu darslik yordamida Siz axborotni to‘plash, uzatish, saqlash va qayta ishlash qonunlari, usullari hamda tezkor kom­ p yuterlar va boshqa zamonaviy vositalar ko‘magidan foydalanish­ ni o‘rganasiz. Hozirgi kunda axborotning qimmatbaho mahsulotga aylanib borayotgani informatika fanining nufuzi va ahamiyati o‘sib borayotganidan dalolatdir. Taq…

4 Aziz o‘quvchilar! Siz informatika fani, axborot va axborotga oid ba’zi atamalar haqida 5­sinfda boshlang‘ich ma’lumotlarga ega bo‘ldingiz. Bu bobda avval olgan ma’lumotlaringiz bilimga aylani­ shi, tasavvuringiz kengayishi uchun yetarlicha chuqur hamda to‘liq axborot beriladi. 1-dars. AXBOROT TUSHUNCHASI VA BILISH HAQIDA «Informatsiya» so‘zi turli tillarda ishlatilib, ma’nosi turlicha talqin qilinsa ham, ularning asosida lotincha informatio so‘zi yotadi. U «tu­ shuntirish», «tavsiflash», «xabar olish» degan ma’nolarni anglatadi. O‘zbek tilida informatsiya so‘zi axborot deb tushuniladi. IX–X asrlarda Forobiy taxallusi bilan yashab ijod etgan yurtdoshimiz Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad ibn U…