4-sinf Tabiatshunoslik

UO‘K 502-047.23=512.133(075.2) KBK 20.18я71 B - 43 Mas’ul muharrir Z. Jabborov - biologiya fanlari doktori, professor Taqrizchilar: M. Mirakmalov - Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti Tabiiy geografiya kafedrasi mudiri, geografiya fanlari nomzodi, dotsent; V. Fedorko - Toshkent shahar Olmazor tumanidagi 233-umumiy o‘rta ta’lim maktabining oliy toifali geografiya o‘qituvchisi, geografiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD); N. Yusupova R. Abdiyev XTV tasarrufidagi XTIDUM oliy toifali boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi; Navoiy shahar 11-AFCHO‘IMning oliy toifali geografiya fani o‘qituvchisi, Xalq ta’limi a’lochisi. Shartli belgilar: F Savollarga javob toping k - Л- |Wj Topsh…

KIRISH O‘LKAMIZ TAB I ATI Yozgi ta’tilda maza qilib dam oldingiz. Yoz o‘ziga xos ajoyib fasldir. Bu davrda kunlar uzun, tunlar esa qisqa bo‘ladi. Quyosh nurlari o‘lkamiz hududiga tikroq tushadi. Shuning uchun kunlar issiq, osmon bulutsiz bo‘ladi. Yoz bolalarning eng sevimli faslidir. Yozda bolalar tengdoshlari bilan o‘ynaydilar, cho‘miladilar, tabiat ne’matlaridan bahramand bo‘ladilar. Yozda dala va bog‘larda ishlar qizg‘in tus oladi. Ekinlar tagi yumshatiladi, o‘g‘it solinadi, sug‘oriladi, zararkunanda hasharotlardan tozalanadi. Hasharot- larni qirishda jiblajibon, so‘fito‘rg‘ay, chug‘urchiq, qaldirg‘och, chumchuq, chittak kabi qushlar katta yordam beradi. Parvarish qilingan ekinlar barq ur…

1-rasm. O‘zbekiston tabiat manzaralaridan lavhalar: 1 - tog‘dagi kavraklar; 2 - tog‘ yonbag‘ridagi xandonpista; 3 - cho‘ldagi saksovullar; 4 - dashtdagi shirachlar; 5 - tog‘ o‘rmoni; 6 - tog‘ daryosi. Tok novdalari vaqti-vaqti bilan kesib turiladi. Quyosh taftida o‘rik, olcha, shaftoli, olma, nok, uzum kabi mevalar navbatma-navbat pishadi. Ularning hosili el dasturxoniga tortiq qilinadi. Uy hayvonlari - qo‘y, echki, ot va qoramollar yoz davomida yaylovlarda boqiladi. Chorvadorlar aholini go‘sht va sut mahsulotlari bilan ta’minlaydi. O‘lkamiz tabiati g‘oyatda go‘zaldir (1-rasm). Mam- lakatimizning kunchiqar tomonini baland tog‘lar egal- lagan. Baland tog‘ cho‘qqilaridagi qorlar yozda ham erib…