Магистратурага қабул 2026: имтиҳон йўқ — диплом бали ва тил сертификати ҳал қилади

Қисқача жавоб. Магистратурага кириш имтиҳони топширилмайди. Танлов битта кўрсаткич — бакалавриат дипломи бўйича тўпланган баллар ўртача кўрсаткичи — кетма-кетлиги бўйича ўтади. Аммо рўйхатдан ўтиш учун чет тили сертификати мажбурий: йўналишга қараб С1, Б2 ёки Б1. Рўйхатдан ўтиш ҳар йили 1-июлдан 30-июлгача, Давлат комиссиясининг қабул ҳақидаги қарори 25-августгача чиқади.

Магистратурага имтиҳон топшириладими?

Йўқ. Амалдаги ҳужжат — Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентябрдаги 578-сон қарори, унинг 2-иловаси (магистратурага қабул низоми) — бўйича қабул қуйидагича: "Магистратурага давлат гранти ва тўлов-контракт асосида, абитуриентларнинг бакалавриат дипломи бўйича тўплаган баллари ўртача кўрсаткичининг кетма-кетлигига кўра Давлат комиссияси томонидан ўқишга қабул қилинади."

Яъни сизнинг 4 йиллик бакалавриат давомидаги баҳоларингиз — битта якуний рақамга айланиб, танловдаги ўрнингизни белгилайди. Диплом бали юқори бўлганлар аввал грантга, қолганлари кетма-кетлик бўйича контракт параметрлари доирасида қабул қилинади.

Бу шуни англатадики, магистратурага тайёргарлик битирув йилида эмас, 1-курсдан бошланади. Ҳар бир семестрдаги баҳо — магистратура танловидаги балингизнинг бир бўлаги.

Диплом ўртача балингизни олдиндан билмоқчимисиз — GPA калькулятори билан кредит ва балларни киритиб ҳисобланг.

Чет тили сертификати қайси даражада керак?

Сертификат — рўйхатдан ўтиш учун мажбурий ҳужжат. Талаб қилинадиган даража таълим соҳасига боғлиқ:

Сертификат миллий ёки халқаро бўлиши мумкин. Икки тоифа истисно: қонунчиликка мувофиқ танловдан ташқари магистратурага кириш имтиёзига эга абитуриентлар, ҳамда кўриш, эшитиш ва нутқида нуқсони бўйича И ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар — улардан сертификат талаб этилмайди.

Тил сертификатини олиш йўллари ва даражалар таққосламаси бўйича Миллий сертификат саҳифасида батафсил маълумот бор.

Қайси мутахассисликка ҳужжат топшириш мумкин?

Икки вариант: сиз тамомлаган бакалавриат йўналишига мос мутахассислик, ёки турдош мутахассислик. Мос мутахассислик — бу сизнинг йўналишингиз негизидаги магистратура мутахассислиги. Турдош йўналишлар рўйхатини эса Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳар йили 1-июлга қадар тасдиқлайди ва ўз расмий сайтида эълон қилади.

Рўйхатни кўрмасдан ариза топширманг: мутахассислик турдошлар рўйхатида бўлмаса, ариза рад этилади.

Рўйхатдан ўтиш қандай ва қачон бўлади?

Ариза электрон платформа орқали топширилади — Вазирликнинг расмий веб-сайти ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали. Муддат: 1-июлдан 30-июлгача (30-июл куни ҳам).

Юкланадиган ҳужжатлар:

1. Олий маълумот тўғрисидаги ҳужжат нусхаси ва унинг иловаси. Муҳим: 2020/2021 ўқув йилидан бошлаб берилган дипломлар маълумоти (ўртача бали билан) HEMIS тизимида автоматик шаклланади — бу тоифадагилар диплом нусхасини юкламайди.
2. Чет тили сертификати нусхаси.
3. Имтиёз ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат нусхаси (имтиёз бўлса).

Аризалар 10-августгача қабул комиссиялари томонидан кўриб чиқилади, натижа шахсий кабинетда кўринади. Ариза рад этилса — сабаби кўрсатилган ҳолда хабар берилади. Низомда алоҳида қайд этилган: ҳужжатлар тўлиқ ва аслига мос юкланган бўлса, қабул комиссияси ҳужжатларни рад эта олмайди.

Қўшимча грант кимга берилади?

Икки тоифа магистратурага қўшимча давлат гранти асосида қабул қилинади:

• Кўзи ожиз абитуриентлар — диплом ўртача кўрсаткичи 100 баллик тизимда 71 балл ва ундан юқори бўлса (ёки 5 баллик тизимда "4" ва ундан юқори).
• SAT 1200 ва ундан юқори балл сертификатига эга бўлганлар — сертификат берилган фанга мос ҳамда тамомлаган йўналишига мос ёки турдош мутахассисликларга. Сертификат Вазирликка электрон тарзда (DI код орқали) юборилиши шарт.

Натижа қачон чиқади ва апелляция борми?

Муддатлар кетма-кетлиги:

Натижадан норози бўлсангиз — натижалар эълон қилинган вақтдан бошлаб 24 соат ичида апелляция комиссиясига ариза бериш мумкин. Шикоят икки кундан ошмаган муддатда кўриб чиқилади ва сиз кўриб чиқишда шахсан қатнашиш ҳуқуқига эгасиз — вақти ва жойи ҳақида камида бир кун олдин хабар берилади.

Танловдан ўтолмасам нима бўлади?

Низомнинг 24-банди яна бир имконият беради: танлов натижасига кўра талабаликка тавсия этилмаган абитуриентлар аризасига мувофиқ, ОТМнинг мавжуд қувватлари ва профессор-ўқитувчилар таркиби инобатга олиниб, Вазирлик билан келишилган ҳолда қўшимча қабул параметрлари асосида магистратурага қабул қилиниши мумкин.

Бунда тўлов-контракт миқдорини ОТМ мустақил белгилайди — бир талабага тўғри келадиган реал харажатлардан келиб чиқиб. Яъни бу йўл одатдаги контрактдан қимматроқ чиқиши мумкин.

Ҳужжат қалбаки чиқса нима бўлади?

Низом бу ҳолатни қатъий ёзган: тақдим этилган ҳужжатларнинг қалбакилиги аниқланса, абитуриент талабаликка қабул қилинмайди; агар аллақачон қабул қилинган бўлса — талабалар сафидан четлаштирилади ва бу ҳақда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари хабардор қилинади.

Хорижий фуқаролар учун тартиб қандай?

Хорижий фуқаролар ОТМ ўтказадиган суҳбат натижасига кўра, тўлов-контракт асосида қабул қилинади ва бир ўқув йилида, қоида тариқасида, икки марта қабул бўлиши мумкин. Улар учун контракт нархи Ўзбекистон фуқароларига белгиланган базавий миқдордан кам бўлмаган даражада, ОТМ томонидан мустақил белгиланади.

Нимага эътибор бериш керак

• Диплом бали — асосий ва ягона танлов мезони. Уни битирув йилида "тузатиб" бўлмайди.
• Тил сертификатини олдиндан олинг: 30-июлгача қўлда бўлиши керак, акс ҳолда ариза тўлиқ эмас.
• Турдош йўналишлар рўйхати ҳар йили янгиланади — 1-июлдан кейин текширинг.
• Барча босқичлар шахсий кабинет орқали кузатилади; ариза ҳолатини ўзингиз назорат қиласиз.

Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентябрдаги 578-сон қарори, 2-илова — "Олий таълим ташкилотларининг магистратурасига ўқишга қабул қилиш тартиби тўғрисида низом" (охирги ўзгартиришлар 2026-йил 24-июндаги 322-сон қарори билан). Ҳужжат матни: lex.uz/uz/docs/-7726569.

Яна ўқинг: Докторантура 2026: кириш имтиҳони ўрнига тадқиқот тақдимоти.

Шу мавзуда яна: қўшма таълим дастури ва икки диплом.