Yangi alifbo Senatdan o'tdi: Ş, Ç, Ö, Ğ qachon darslikka kiradi
Bu haftaning eng ko'p muhokama qilingan xabari — alifbo. Aniqlik kiritamiz: qonun hali kuchga kirgani yo'q, lekin oxirgi bosqichlardan biri o'tildi.
Qonunchilik palatasi hujjatni 7-iyulda qabul qilgan edi. 10-sentabrda Senat uni ma'qulladi va hujjat Prezident imzosiga yuborildi. Ya'ni hozirgi holat — «imzo kutilmoqda».
Nima o'zgarishi taklif qilingan
Hozirgi alifboda 26 harf va 3 ta harf birikmasi bor. Yangi variantda 28 harf va bitta apostrof bo'ladi. Almashinuv shunday:
| Hozir | Taklif |
|---|---|
| Sh | Ş |
| Ch | Ç |
| O' | Ö |
| G' | Ğ |
«Ng» birikmasi esa alohida birlik sifatida alifbodan chiqariladi.
Qachondan boshlab bolangizga ta'sir qiladi
Qonun imzolangan taqdirda birinchi qadam 2027-yilda qo'yiladi: o'sha yili 1-sinfga boradigan bolalar darsligi yangi alifboda chiqadi. Qolgan sinflar darsliklari 2027–2031 yillarda, odatdagi qayta nashr navbati kelganda yangilanadi. Ya'ni hamma darslik bir kunda almashmaydi.
Hozir nima qilish kerak — va nima qilish shart emas
Agar bolangiz hozir maktabda o'qiyotgan bo'lsa, uning uchun bu o'quv yilida hech narsa o'zgarmaydi. Imtihon ham, daftar ham, yozuv qoidasi ham o'sha-o'sha.
2027-yilda maktabga boradigan bola ota-onasiga esa bitta maslahat: hozirdan «Sh», «Ch» birikmalarini alohida mashq qildirib, keyin qayta o'rgatishga to'g'ri kelishi mumkin. Shoshilmang — bola maktabga borganida qaysi alifbo amalda bo'lishi imzodan keyin aniq bo'ladi.
Xarajat masalasi
Darsliklarni qayta chiqarish uchun alohida pul so'ralmagani aytilgan: almashtirish har yili baribir bo'ladigan qayta nashr sikli ichida rejalashtirilgan. Bu — o'zgarish 2031-yilgacha cho'zilishining asosiy sababi.
Bitta misolda
Toshkentlik Nodira opaning qizi 2027-yilning sentabrida 1-sinfga boradi. Agar qonun shu yil imzolansa, qizining «Alifbe» kitobi yangi harflar bilan bo'ladi. Katta o'g'li esa o'sha paytda 6-sinfda bo'ladi va uning darsliklari navbat kelguncha eskicha qoladi. Bitta uyda ikki xil yozuv bir necha yil yonma-yon yashaydi — oila shunga tayyor turgani ma'qul.
Xulosa
Xabarni «alifbo o'zgardi» deb emas, «o'zgarishga bitta imzo qoldi» deb tushunish to'g'riroq. Aniq sana va yakuniy shakl imzodan keyin ma'lum bo'ladi.
