Xorijiy OTM filiallari 30 taga yetdi: 10 yilda 4,3 barobar

Milliy statistika qo'mitasi ma'lumotiga ko'ra 2025/2026-o'quv yili boshida O'zbekistonda faoliyat yuritayotgan xorijiy oliy ta'lim tashkilotlari soni 30 taga yetdi. O'n yil oldin, 2015/2016-o'quv yilida ular atigi 7 ta edi.

Bu abituriyent uchun quruq statistika emas: chet elga chiqmasdan xorijiy diplom olish yo'llari soni shu davrda to'rt barobardan ko'proq oshgan.

O'n yillik dinamika

4,3 barobar o'sish — o'rtacha yiliga ikki-uchta yangi tashkilot degani. Ya'ni siz ariza berayotgan yili ro'yxat o'tgan yilgidan farq qiladi va uni har safar qayta ko'rish kerak.

Bu raqam abituriyentga nima beradi

• Tanlov kengaydi. 30 ta tashkilot turli mamlakat dasturlari bo'yicha ishlaydi, ya'ni bitta yo'nalishning bir necha varianti bo'lishi mumkin.
• Diplom masalasi. Xorijiy OTM filialida o'qigan talaba bosh universitet diplomini oladi — bu chet elga borib o'qish bilan solishtiriladigan hujjat.
• Ball va narx boshqacha. Bu tashkilotlar o'z qabul shartlarini qo'yadi; davlat OTMlaridagi 56,7 chegarasi ularga avtomatik tegishli emas.

Xorijiy filial va qo'shma dastur — bir narsa emas

Bu ikkisi aralashtiriladi, lekin diplom masalasida farq katta.

• Filial. Chet el universiteti O'zbekistonda o'z bo'linmasini ochadi. Dastur bosh universitetniki, diplomni ham odatda o'sha universitet beradi.
• Qo'shma dastur. Mahalliy OTM chet el universiteti bilan hamkorlikda o'qitadi. Bunda ikki diplom berilishi mumkin, lekin shartlar shartnomaga bog'liq — masalan bir qismini chet elda o'qish talab qilinishi mumkin.

Qo'shma ta'lim dasturlari tartibi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-iyuldagi 421-son qarori bilan belgilangan. Ariza berishdan oldin qaysi turga tegishli ekanini aniq so'rash kerak — diplomda shu farq ko'rinadi.

O'sish nimadan kelib chiqqan

7 tadan 30 taga o'tish o'n yilda bo'lgan, ya'ni o'rtacha yiliga ikki-uchta tashkilot qo'shilgan. Bu bir martalik sakrash emas, muntazam jarayon. Amaliy xulosa oddiy: siz kirish yilingizda ro'yxat kengroq bo'lishi mumkin, shuning uchun tanlovni o'tgan yilgi ma'lumotga tayanib yopib qo'ymang.

Bu statistikani qanday noto'g'ri o'qishadi

• «30 ta yangi universitet ochildi» deb tushunish. Raqam faoliyat yuritayotgan tashkilotlar sonini bildiradi, o'sha yili ochilganini emas.
• Hammasini bir xil deb hisoblash. Ular orasida to'liq filiallar ham, qo'shma dastur bo'yicha ishlaydiganlar ham bor — diplom masalasi har birida alohida tekshiriladi.
• Kontrakt narxini davlat OTM bilan solishtirish. Xorijiy tashkilotlarda narx odatda boshqa darajada bo'ladi va uni oldindan aniqlash kerak.

Tanlashdan oldin nimani tekshirish kerak

• Tashkilot O'zbekistonda rasman ro'yxatdan o'tganmi va faoliyat yuritish huquqi bormi.
• Diplomni kim beradi: bosh universitetmi yoki mahalliy tashkilotmi.
• Qabul sharti: kirish imtihoni, chet tili darajasi yoki portfolio talab qilinadimi.
• Kontrakt narxi va uning yillar bo'yicha o'zgarish tartibi.

Ishlab chiqilgan misol

Aytaylik, ballingiz 95 va IT yo'nalishini xohlaysiz. Ikki yo'lni yonma-yon qo'yasiz.

Davlat OTM. 95 ball bilan kontrakt o'rinlarining katta qismi ochiq, chunki 3 819 yo'nalishning uchdan bir qismida o'tish bali 60 dan past bo'lgan. Grant uchun esa 68,0 chegarasidan yuqorisiz, lekin kuchli yo'nalishlarda grant bali ancha baland.

Xorijiy tashkilot. Bu yerda DTM bali asosiy mezon bo'lmasligi mumkin — chet tili darajasi yoki o'z imtihoni talab qilinadi. Ya'ni 95 ball u yerda avtomatik ustunlik bermaydi, lekin past ball ham avtomatik to'siq emas.

Xulosa: ikki yo'lning shartlari boshqa o'lchovda, shuning uchun ularni bitta ball bilan solishtirib bo'lmaydi. Har biriga alohida ariza tayyorlanadi.

Davlat OTM bilan solishtirish

Qaror qabul qilishdan oldin ikki yo'lni bir jadvalda ko'rish foydali. Davlat OTMlarida 2026-yilda 202 666 ta o'rin bo'lgan, kontrakt o'tish bali eng past 56,7, grant bali esa eng past 68,0. Xorijiy tashkilotlarda esa o'rin soni ham, chegara ham har biriga xos.

Davlat OTMlari bo'yicha aniq raqamlarni o'tish ballari ma'lumotnomasidan ko'ring, ballingizga mos yo'nalishlarni esa Menga moslari ajratib beradi. Ballni oshirish uchun mashq testlari mavzu kesimida natija ko'rsatadi.

Qaror qoidasi

Ikki savolga javob bering. Birinchisi: diplomni kim beradi — bosh universitetmi yoki mahalliy tashkilotmi? Ikkinchisi: to'rt yillik kontrakt jami qanchaga tushadi va u yillar davomida oshadimi? Bu ikkisiga yozma javob olmaguningizcha ariza bermang.

Shu mavzuda yana: Toshkentdagi xorijiy universitetda o'qish 25 milliondan turadi

Manba: Milliy statistika qo'mitasi ma'lumotlari (2025/2026-o'quv yili), Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-iyuldagi 421-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust.