Odil sudlov akademiyasida «Sud faoliyati» magistraturasi ochildi
Qisqacha javob. O'zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasida 2026/2027-o'quv yilidan «Sud faoliyati» mutaxassisligi bo'yicha amaliy magistratura dasturi ochiladi. O'qish muddati — bir yil, shakli kunduzgi va kechki, moliyalashtirish faqat to'lov-kontrakt asosida. Nomzodlar ikki toifaga bo'linadi va alohida tanlovda qatnashadi: sud tizimida kamida uch yil ishlagan yuristlar hamda tashqaridan keladigan oliy yuridik ma'lumotli nomzodlar.
Nima o'zgardi
Ilgari Odil sudlov akademiyasiga qabul tartibi alohida nizom bilan belgilanmagan edi. Endi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 25-iyundagi 327-son qarori bilan qabul tartibi to'g'risidagi nizom tasdiqlandi. Qaror kuchga kirgan sana — 2026-yil 25-iyun.
Asos — Prezidentning «Odil sudlov sohasida yuqori malakali kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida» 2025-yil 21-avgustdagi PF-141-son Farmoni.
Ikki toifa: ichki va tashqi abituriyent
Nizomdagi eng muhim ajratish shu. Ikki toifa bir-biri bilan raqobatlashmaydi — ular alohida tanlov asosida qabul qilinadi.
| Abituriyent turi | Kim kiradi | Tanlov qanday o'tadi |
|---|---|---|
| Ichki | Sud tizimi, sudyalar hamjamiyati organlarida kamida 3 yil staji bor yurist | Mutaxassislik fanlari + chet tili testi, 100 ball |
| Tashqi | Oliy yuridik ma'lumotli boshqa nomzodlar | Magistratura qabulining umumiy tartibi (VM 578) |
Ichki abituriyent ta'rifi hujjatda aniq yozilgan: oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lgan, sud tizimida yoki sudyalar hamjamiyati organlari va muassasalarida kamida uch yillik ish stajiga ega shaxs. Bunga Prezident yoki Prezident Administratsiyasi rahbari tomonidan tayinlanadigan yoxud kelishib olinadigan lavozimlarda ishlayotganlar ham kiradi.
Ichki abituriyent uchun test qanday tuziladi?
Ichki abituriyentlar mutaxassislik fanlaridan test topshiradi. Chet tilini bilish darajasini belgilovchi milliy yoki xalqaro sertifikati bo'lmasa, chet tilidan ham test qo'shiladi.
| Blok | Test soni | Ball |
|---|---|---|
| Mutaxassislik fanlari | 40 ta | 80 |
| Chet tili | 10 ta | 20 |
| Jami | 50 ta | 100 |
| O'tish chegarasi | — | 57 va undan yuqori |
Bu shkalada bir jihat e'tibordan chetda qolmasin: 56 va past ball to'plagan abituriyent o'qishga qabul qilinmaydi. Ya'ni chegara 57 balldan boshlanadi va u ballning yarmidan sal ko'prog'ini tashkil qiladi.
Sertifikat egasi uchun hisob boshqacha ishlaydi: chet tili bloki tushib qoladi va ball mutaxassislik fanlaridan yig'iladi.
Testni kim o'tkazadi va qancha to'lanadi
Test sinovlari Akademiyaning o'zi tomonidan yoki uning buyurtmasiga ko'ra Bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan o'tkaziladi. Agentlik o'tkazsa, quyidagi tartib qo'llanadi:
- test topshiriqlari Akademiya taqdim etgan dasturlar asosida, Agentlik binosida maxfiylik ta'minlangan holda shakllantiriladi;
- har savolda to'rtta javob varianti bo'ladi, bittasi to'g'ri;
- abituriyentlar ro'yxati taqdim etilgan kundan o'n besh kun ichida sinov sanasi va vaqti belgilanadi;
- ishtirok uchun bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida to'lov undiriladi.
Bazaviy hisoblash miqdori 2026-yil 1-sentabrdan 440 000 so'm bo'lgani hisobga olinsa, test to'lovi 220 000 so'mni tashkil qiladi. To'lov Agentlik jamg'armasining hisobraqamiga o'tkaziladi.
Imtihon kuni: nima taqiqlangan
Binoga shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan kiritiladi: pasport, ID-karta, biometrik pasport yoki haydovchilik guvohnomasi. Maxsus tekshiruv o'tkaziladi.
Olib kirish taqiqlangan narsalar ro'yxati hujjatda sanab o'tilgan: jadval, kitob, mobil telefon, kompyuter, kalkulyator, telekommunikatsiya vositalari va boshqa yordamchi materiallar. Test jarayonida o'zaro muloqot qilish yoki bir-biriga yordam berish ham taqiqlanadi. Talabni buzgan shaxs sinovdan chetlashtiriladi va testdan o'tmagan deb hisoblanadi.
Yana bir qat'iy qoida: belgilangan vaqtdan kech qolgan ichki abituriyent sinovga kiritilmaydi va u uchun qo'shimcha sinov o'tkazilmaydi.
Nima xato ketadi
- «Sud tizimida ishlaganim yetadi» deb o'ylash. Staj uch yildan kam bo'lsa, nomzod ichki emas, tashqi abituriyent sifatida umumiy tartibda qatnashadi.
- Sertifikatni oldindan rasmiylashtirmaslik. Sertifikat bo'lsa chet tili bloki tushadi; hujjat topshirish paytida u qo'lda bo'lishi kerak.
- Grant kutish. Bu dastur bo'yicha o'qish faqat to'lov-kontrakt asosida tashkil etiladi.
- Narxni oldindan aniq deb hisoblash. Qabul parametrlari va kontrakt qiymati har yili Akademiya Kengashi taklifi asosida Sudyalar oliy kengashi tomonidan tasdiqlanadi — ya'ni raqam har yili yangilanadi.
Ishlab chiqilgan misol
Tuman sudida to'rt yildan beri ishlayotgan yurist ichki abituriyent hisoblanadi. Uning B2 darajali chet tili sertifikati bor, shuning uchun u faqat mutaxassislik fanlaridan 40 ta test topshiradi — bu 80 ball. Sertifikat hisobiga chet tili bloki yopiladi. Agar u mutaxassislikdan 44 ta savolning 44 tasini emas, 40 tadan 30 tasini to'g'ri yechsa, ballari 60 ga yaqin bo'ladi va 57 chegarasidan o'tadi. Test to'lovi 220 000 so'm. Qabul qilinsa, u bir yil davomida kunduzgi yoki kechki shaklda kontrakt asosida o'qiydi va davlat namunasidagi magistratura diplomini oladi. Stajidan uch yil kam bo'lganida esa u tashqi abituriyent sifatida magistratura qabulining umumiy tartibi bo'yicha qatnashardi.
Bog'liq mavzular
- Huquq yo'nalishiga IQ test bilan kirish: B2 sertifikat sharti
- Doktorantura: kirish imtihoni o'rniga tadqiqot taqdimoti
- Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi
- Akademik mobillik: bir semestrni boshqa universitetda o'qish
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 25-iyundagi 327-son qarori va u bilan tasdiqlangan Nizom (lex.uz/uz/docs/-8288077), 2-band hamda Nizomning 2-, 19-, 20-, 21-, 22- va 27-bandlari. Asos: PF-141, 2025-yil 21-avgust. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr.
