7-sinf Jahon tarixi

Shàrtli bålgilàr: Eslàng va yodda tuting! Bularni takrorlab boring! O‘ylàb ko‘rib, õulîsà chiqàring. Mustàqil ish. Sàvîl và tîpshiriqlàr. ISBN 978-9943-07-501-6 © Salimov T. O‘. va boshqa., 2009, 2017. © «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, 2009, 2017. M a s ’ u l m u h a r r i r : F. S. Hasanov – tarix fanlari nomzodi. T a q r i z c h i l a r : Q. K. Rajabov – tarix fanlari doktori, professor; R. R. Nazarov – falsafa fanlari nomzodi; A. T. Zamonov – O‘zbekistonning eng yangi tarixi bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi metodik markaz bo‘lim boshlig‘i; Sh. Safarova – RTM bosh metodisti; U. Haydarov – Buxoro viloyati Buxoro tumani 13-IDUM internati oliy toifali tarix fani o‘qi…

3 MUALLIFLARDAN Aziz o‘quvchilar! Siz 6-sinfda «Jahon tarixi»ning qadimgi davrini o‘rgan- dingiz. Qadimgi davrda odamlar qanday yashagani, Qa­ dimgi Sharq, Yunoniston va Rim davlatlarining ravnaqi va inqirozlari haqida bilib oldingiz. 7-sinfda esa o‘rta asrlar davri tarixini o‘qib-o‘rganasiz. Bu davr jahon tarixining milodiy V asr oxiridan – XV asrning oxirigacha bo‘lgan davrini, ya’ni qadimgi zamon bilan yangi zamon o‘rtasidagi 10 asrni qamraydi. Italiyalik ma’rifatparvar olimlar insoniyat tarixini «qa- dimgi tarix», «o‘rta tarix» va «yangi tarix»larga bo‘lib o‘r­ga­nishni taklif etishgan. «O‘rta tarix» deganda, avvalo, o‘rta asrlar tarixi tushuniladi. O‘rtà àsrlàr tàriõini o‘rgànish dàvîmi…

4 KIRISH Ma’lumki, o‘rta asrlar tarixi qadimgi va yangi zamon o‘rtasida o‘tgan butun boshli o‘n asrni, ya’ni milodiy V asrning so‘nggi qismidan to XV asrning so‘ngiga qadar davom etgan juda ulkan va qiziqarli davrni qamrab ola- di. Unda feo­dal jamiyatning qanday vujudga kelgani, qay tariqa rivoj topgani, xalq ommasi qanday yashagani va mehnat qilgani, ular o‘z ozodliklari uchun olib borgan urushlarda o‘z mustaqilliklarini qanday himoya qilganliklari haqida hikoya qilinadi. O‘rta asrlar jamiyati haqida. O‘rta asrlar kishilik jami- yati Yevropada feodal, Osiyoda esa yer egaligi jamiyati deb ataladi. «Feodal» atamasi lotincha «feod» so‘zidan olingan. Ma’lum xizmat evaziga qirol tomonidan beril…