Тилшунослик асослари ва тил тарихи
«Тилшунослик асослари ва тил тарихи» мавзусидаги саволларга ўртача 48,4 % тўғри жавоб берилади — Она тили фанининг 49,9 % лик ўртачасига яқин.
Мавзу қўлга тушадиган даражада. Тўлиқ ўзлаштириш учун 20–30 та савол ишланг ва хатоларингизни такрорланг.
- А) Ҳеч қандай тарихий ўзгариш бўлмаган
- Б) Қадимги туркий тилда сўз боши ундош кластерлари бўлмаган (CV-тузилма устун); арабча, форсча, русча ўзлашмалари билан CCVC ва CVCC тузилмалар кирди; ўзбек тили бу кластерларни протеза (ишкаф, истакон) ёки эпентҳеза орқали мослаштириб олди
- С) Фақат унлилар ўзгарган
- Д) Бўғин тузилиши ўзгармаган
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Қадимги туркий тилда сўз боши ундош кластерлари бўлмаган (CV-тузилма устун); арабча, форсча, русча ўзлашмалари билан CCVC ва CVCC тузилмалар кирди; ўзбек тили бу кластерларни протеза (ишкаф, истакон) ёки эпентҳеза орқали мослаштириб олди
- А) Луғатдаги хатолар
- Б) Бир тилда мавжуд бўлган тушунча учун бошқа тилда махсус сўз йўқлиги; масалан: ўзбек тилидаги "уят" сўзининг инглизчада тўлиқ эквиваленти йўқ; бу тиллар бойлиги ва маданий-концептуал фарқларни акс эттиради; таржимада қийинчилик туғдиради
- С) Луғатдаги саҳифалар орасидаги бўш жой
- Д) Сўзнинг маъноси йўқлиги
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Бир тилда мавжуд бўлган тушунча учун бошқа тилда махсус сўз йўқлиги; масалан: ўзбек тилидаги "уят" сўзининг инглизчада тўлиқ эквиваленти йўқ; бу тиллар бойлиги ва маданий-концептуал фарқларни акс эттиради; таржимада қийинчилик туғдиради
- А) Метафора фақат поэтик восита
- Б) Лакофф ва Жоҳнсон (1980) назариясига кўра метафора фақат тил ҳодисаси эмас, балки тафаккур тузилмаси; биз абстракт тушунчаларни конкретлар орқали идрок этамиз: "VAQT — PUL" (вақтни сарфламоқ, тежамоғич), "BAHSDA G'ALABA — URUSHDA G'ALABA" — бу метафоралар тилда кўчма маъно ҳосил қилади
- С) Метафора фақат адабиётда ўрганилади
- Д) Концептуал метафора фақат грамматика билан боғлиқ
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Лакофф ва Жоҳнсон (1980) назариясига кўра метафора фақат тил ҳодисаси эмас, балки тафаккур тузилмаси; биз абстракт тушунчаларни конкретлар орқали идрок этамиз: "VAQT — PUL" (вақтни сарфламоқ, тежамоғич), "BAHSDA G'ALABA — URUSHDA G'ALABA" — бу метафоралар тилда кўчма маъно ҳосил қилади
- А) Сўзнинг урғу тизими
- Б) Сўзнинг одатда муайян хусусиятдаги сўзлар (ижобий ёки салбий) билан биргаликда қўлланиш тенденсияси; масалан: "юз бермоқ" феъли кўпроқ салбий ҳодисалар билан биргаликда келади (фалокат юз берди); бу сўзнинг луғатдаги маъносидан ташқаридаги корпус хусусияти
- С) Сўзнинг шеърий вазнига таъсири
- Д) Сўзнинг талаффуз хусусиятлари
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Сўзнинг одатда муайян хусусиятдаги сўзлар (ижобий ёки салбий) билан биргаликда қўлланиш тенденсияси; масалан: "юз бермоқ" феъли кўпроқ салбий ҳодисалар билан биргаликда келади (фалокат юз берди); бу сўзнинг луғатдаги маъносидан ташқаридаги корпус хусусияти
- А) Барча сўзлар мотивланган
- Б) Сауссурега кўра тил белгиси шартли (арбитрарй) — "дарахт" сўзи билан реал дарахт ўртасида табиий боғлиқлик йўқ; лекин тақлид сўзлар (қарға, вовулламоқ), қўшма сўзлар ва ясама сўзлар қисман мотивланган — ички маъновий тузилма мавжуд; ўзбек тилида мотивланганлик даражаси турлича
- С) Барча сўзлар шартли
- Д) Мотивация фақат шеърда муҳим
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Сауссурега кўра тил белгиси шартли (арбитрарй) — "дарахт" сўзи билан реал дарахт ўртасида табиий боғлиқлик йўқ; лекин тақлид сўзлар (қарға, вовулламоқ), қўшма сўзлар ва ясама сўзлар қисман мотивланган — ички маъновий тузилма мавжуд; ўзбек тилида мотивланганлик даражаси турлича
Тилшунослик асослари ва тил тарихи мавзуси қийинми?
Ўлчовимизга кўра бу мавзу ўрта: саволларнинг 48,4 % и тўғри ечилади, Она тили фани бўйича ўртача кўрсаткич 49,9 %.
Тилшунослик асослари ва тил тарихи бўйича нечта савол бор?
Она тили фанининг «Тилшунослик асослари ва тил тарихи» мавзусида 29 та савол тўпланган. Ҳар бири жавоби ва изоҳи билан.
Тилшунослик асослари ва тил тарихи тестини бепул ишлаш мумкинми?
Ҳа. Мавзу бўйича машқ қилиш бепул, тўлов ҳам, рўйхатдан ўтиш ҳам талаб қилинмайди — намуна саволлар шу саҳифанинг ўзида очиқ.
Аввал осон саволлардан бошланг, кейин қийинроқларига ўтинг. Ҳар куни камида 20 та савол ечинг.
