Сайлов кодекси — тест саволлари жавоблари билан (2-саҳифа)

Ҳуқуқ · 17 та очиқ савол (банкда жами 81 та) · ҳар бирида тўғри жавоб ва изоҳ
11. Қуйидагилардан фақат Марказий сайлов комиссияси ваколатларини аниқланг. (Сайлов кодекси, 14-модда)
1) Ўзбекистон Республикаси референдумига чиқарилаётган масалаларнинг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлиги тўғрисида хулоса бериш; 2) сайлов бюллетенларини тайёрлаш ва сайлов участкаларига етказиш тартибини белгилаш; 3) Ўзбекистон Республикаси Президенти, Қонунчилик палатаси, маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайлови юзасидан сайлов кампанияси бошланганлигини эълон қилиш; 4) Ўзбекистон Республикаси референдумини эълон қилиш; 5) Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясини тузиш; 6) сайлов жараёнини бошқаришнинг ахборот тизимини жорий этиш ҳамда Ўзбекистон Республикаси сайловчиларининг ягона электрон рўйхатидан фойдаланиш фаолияти бўйича умумий раҳбарликни ва мувофиқлаштиришни амалга ошириш.
  1. А) 1, 3, 5
  2. Б) 2, 3, 6
  3. С) 2, 4, 6
  4. Д) 1, 4, 5
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) 2, 3, 6

Сайлов кодексининг 14-моддасига кўра сайлов бюллетенларини тайёрлаш ва сайлов участкаларига етказиш тартибини белгилаш (2), сайлов кампанияси бошланганлигини эълон қилиш (3) ҳамда сайлов жараёнини бошқариш ахборот тизими ва сайловчиларнинг ягона электрон рўйхатига умумий раҳбарлик қилиш (6) — Марказий сайлов комиссиясининг ваколатлари. Қолганлари бошқа органларга тегишли: референдумга чиқарилаётган масалаларнинг Конституцияга мувофиқлиги тўғрисида хулосани Конституциявий суд беради (Конституция 133-модда 3-банд), референдумни Олий Мажлис палаталари биргаликда эълон қилади (93-модда), Марказий сайлов комиссиясини эса Олий Мажлис палаталари тузади (12-модда). Демак тўғри жавоб — 2, 3, 6.

12. Марказий сайлов комиссияси аъзолигига қўйиладиган талаблар XATO кўрсатилган жавобни аниқланг. (Сайлов кодекси, 13-модда)
1) олий маълумотга эгалик; 2) йигирма беш ёшга тўлган; 3) камида охирги ўн йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаб турган фуқаро бўлиши; 4) сайловни ташкил этиш ва ўтказиш борасида иш тажрибасига эга бўлиш; 5) давлат тилини мулоқот даражасида билиши; 6) олтмиш беш ёшга тўлмаган бўлиши.
  1. А) 3, 4, 6
  2. Б) 2, 4, 6
  3. С) 1, 3, 4
  4. Д) 3, 5, 6
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Д) 3, 5, 6

XATO бандлар — 3, 5 ва 6. Сайлов кодексининг 13-моддасига кўра Марказий сайлов комиссияси аъзоси камида OXIRGI BESH YIL Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаб турган бўлиши керак — саволда «ўн йил» дейилган (3 хато). Давлат тилини билиш даражасига доир талаб (5) ва ёшнинг юқори чегараси, яъни «олтмиш беш ёшга тўлмаган бўлиши» (6) эса моддада умуман назарда тутилмаган. 1, 2 ва 4-бандлар тўғри: аъзо йигирма беш ёшга тўлган, қоида тариқасида олий маълумотли ва сайловларни ташкил этиш ҳамда ўтказиш борасида иш тажрибасига эга бўлиши лозим.

13. Қуйидаги маълумотларнинг якуний хулосаси (тўғри/нотўғри) келтирилган жавобни аниқланг. (Сайлов кодекси, 3-боб)
И. Ҳудудий, туман, шаҳар, округ ва участка сайлов комиссияларида иш юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
II. Марказий сайлов комиссиясининг аъзоси бошқа сайлов комиссиясининг ёки сиёсий партиянинг аъзоси бўлиши мумкин эмас.
III. Марказий сайлов комиссияси ишининг ташкилий шакли унинг мажлислари бўлиб, улар заруратга қараб ўтказилади. Агар мажлисда комиссия аъзолари умумий сонининг ярмидан кўпи иштирок этаётган бўлса, мажлис ваколатли ҳисобланади.
  1. А) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
  2. Б) И-нотўғри; II-тўғри; III-тўғри
  3. С) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
  4. Д) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Д) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри

И нотўғри: комиссияларда иш юритиш тартиби Вазирлар Маҳкамаси эмас, Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади. II тўғри: MSK аъзоси бошқа комиссия ёки сиёсий партия аъзоси бўла олмайди. III нотўғри: мажлис ваколатли бўлиши учун аъзоларнинг камида учдан икки қисми иштирок этиши шарт (ярмидан кўпи эмас). Демак И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри.

14. Қуйидагилардан NOTO'G'RI берилган жавобни аниқланг. (Сайлов кодекси, 6-боб)
  1. А) Оммавий ахборот воситаларининг вакиллари сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларни ёритиш, сайлов куни овоз бериш биноларида ҳозир бўлиш ва овозларни санаб чиқиш чоғида ҳозир бўлиш ҳуқуқига эга.
  2. Б) Сиёсий партияларнинг ваколатли вакиллари шахсини тасдиқловчи ҳужжатни, сиёсий партия томонидан берилган ҳужжатни ва тегишли сайлов комиссиясининг мандатини ўз ёнида олиб юриши шарт.
  3. С) Бошқа давлатларнинг оммавий ахборот воситалари Ўзбекистон Республикаси сайлов тадбирларини ёритиш ва овозларни санаб чиқишда иштирок этишлари мумкин эмас.
  4. Д) Сиёсий партиялардан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, бошқа давлатлар ва халқаро ташкилотлардан кузатувчилар ўз фаолиятини тегишли комиссиялар томонидан берилган мандатлар асосида амалга оширади.
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Бошқа давлатларнинг оммавий ахборот воситалари Ўзбекистон Республикаси сайлов тадбирларини ёритиш ва овозларни санаб чиқишда иштирок этишлари мумкин эмас.

NOTO'G'RI берилган жавоб — С. Сайлов кодексининг 33 ва 34-моддаларига кўра бошқа давлатларнинг ва халқаро ташкилотларнинг кузатувчилари ҳамда хорижий оммавий ахборот воситаларининг вакиллари Ўзбекистондаги сайлов тадбирларини ёритишда ва овозларни санаб чиқишда ҳозир бўлиш ҳуқуқига эга — бу сайловнинг ошкоралиги ва халқаро стандартларга мослигини таъминлайди. Қолган учтаси тўғри: оммавий ахборот воситалари вакиллари барча сайлов тадбирларини ёритиш ва овоз бериш биноларида ҳозир бўлиш ҳуқуқига эга; сиёсий партияларнинг ваколатли вакиллари шахсини тасдиқловчи ҳужжатни, партия берган ҳужжатни ва сайлов комиссиясининг мандатини ўзи билан олиб юриши шарт; кузатувчилар эса ўз фаолиятини тегишли комиссиялар берган мандатлар асосида амалга оширади.

15. Сиёсий партиялардан, бошқа давлатлардан ёки халқаро ташкилотлардан кузатувчи сифатида келганлар қуйидаги қайси ҳуқуқларга эга EMAS? (Сайлов кодекси, 33-модда)
1) сайлов комиссиясининг фаолиятига, шу жумладан сайлов қутиларини муҳрлашга, уларни очишга, овозларни санаб чиқишга аралашиш; 2) номзодлар кўрсатишга бағишланган йиғилишларда, номзодларнинг ва сиёсий партияларнинг (вакилларининг) сайловчилар билан учрашувларида иштирок этиш; 3) сайловчилардан улар қандай овоз берганлигини суриштириш ёки сайловчиларга сайлов бюллетенига белги қўйишда ёрдам кўрсатиш; 4) сайлов натижалари тўғрисидаги ҳужжатларнинг тегишли сайлов комиссияси томонидан тасдиқланган кўчирма нусхаларини сўраш ва олиш.
  1. А) 1 ва 3
  2. Б) 2 ва 3
  3. С) 2 ва 4
  4. Д) 1 ва 4
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: А) 1 ва 3

Сайлов кодексининг 33-моддаси кузатувчиларнинг ҳуқуқларини белгилайди ва бир қатор ҳаракатларни уларга тақиқлайди. Кузатувчи сайлов комиссиясининг фаолиятига, шу жумладан сайлов қутиларини муҳрлашга, уларни очишга ва овозларни санаб чиқишга ARALASHA OLMAYDI (1), шунингдек сайловчилардан улар қандай овоз берганини суриштириши ёки сайлов бюллетенига белги қўйишда уларга ёрдам кўрсатиши MUMKIN EMAS (3) — бу овоз бериш эркинлиги ва яширинлигини бузади. 2 ва 4-бандлар эса айнан кузатувчининг ҳуқуқи: у номзодлар кўрсатишга бағишланган йиғилишларда ва сайловчилар билан учрашувларда иштирок этиши, сайлов натижалари тўғрисидаги ҳужжатларнинг тасдиқланган кўчирма нусхаларини сўраб олиши мумкин. Демак тўғри жавоб — 1 ва 3.

16. Қуйидагилардан қайси бири NOTO'G'RI берилган? (Сайлов кодекси, 10-боб)
  1. А) сайловчи сайлов бюллетенига ўзи ёқлаб овоз бераётган номзодга оид квадратга «х» ёки бошқа белги қўйиши
  2. Б) сайлов куни ўз яшаш жойида бўлиш имкониятига эга бўладиган сайловчиларнинг муддатидан олдин овоз бериши
  3. С) соғлиғининг ҳолатига ёки бошқа сабабларга кўра овоз бериш биносига кела олмаган сайловчиларнинг илтимосига кўра, улар турган жойда сайловга овоз бериши
  4. Д) бирон-бир сабабга кўра сайловчилар рўйхатига киритилмай қолган сайловчиларнинг шахсини ва яшаш жойини тасдиқловчи ҳужжатни кўрсатган ҳолда сайловда иштирок этиши
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) сайлов куни ўз яшаш жойида бўлиш имкониятига эга бўладиган сайловчиларнинг муддатидан олдин овоз бериши

NOTO'G'RI берилган жавоб — Б. Сайлов кодексининг 57-моддасига кўра муддатидан олдин овоз бериш ҳуқуқи сайлов куни ўз яшаш жойида бўлиш имкониятига EGA BO'LMAYDIGAN сайловчига берилади — саволда эса бунинг тескариси, «эга бўладиган» деб ёзилган. Қолган учтаси тўғри: сайловчи бюллетендаги тегишли квадратга белги қўяди; соғлиғи ёки бошқа сабабларга кўра овоз бериш биносига кела олмаган сайловчи ўз илтимосига кўра турган жойида овоз беради; рўйхатга киритилмай қолган сайловчи эса шахсини ва яшаш жойини тасдиқловчи ҳужжатни кўрсатиб сайловда иштирок этади.

17. Муддатлар бўйича тўғри берилган жавобни аниқланг. (Сайлов кодекси, 36, 51, 62, 65-моддалар)
1) сайлов кампанияси бошланганлиги уларнинг ваколатлари муддати тугашидан камида уч ой олдин Марказий сайлов комиссияси томонидан оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади; 2) сиёсий партия Ўзбекистон Республикаси Президентлигига номзод кўрсатиши учун сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилинган кундан камида уч ой олдин Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан рўйхатга олинган бўлиши керак; 3) Ўзбекистон Республикаси Президенти Марказий сайлов комиссияси томонидан Президент сайлови натижалари расмий равишда эълон қилинган кундан эътиборан кечи билан олти ой ичида Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисида қасамёд қилган пайтдан эътиборан ўз лавозимига киришади; 4) овоз бериш вақти ва жойи тўғрисида участка сайлов комиссияси сайловдан камида ўн кун олдин хабардор қилади.
  1. А) 1 ва 3
  2. Б) 1 ва 4
  3. С) 3 ва 4
  4. Д) 2 ва 3
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) 1 ва 4

Тўғри бандлар — 1 ва 4. Сайлов кодексининг 36-моддасига кўра сайлов кампанияси бошланганлиги тегишли орган ваколати муддати тугашидан камида уч ой олдин Марказий сайлов комиссияси томонидан оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади; 51-моддага кўра участка сайлов комиссияси овоз бериш вақти ва жойи тўғрисида сайловчиларни камида ўн кун олдин хабардор қилади. 2-банд хато: 62-моддага кўра сиёсий партия Президентликка номзод кўрсатиши учун сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилинган кундан камида TO'RT OY олдин Адлия вазирлиги томонидан рўйхатга олинган бўлиши шарт. 3-банд ҳам хато: 65-моддага кўра Президент сайлов натижалари расмий эълон қилинган кундан эътиборан кечи билан IKKI OY ичида қасамёд қилади.

Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.